VII SA/Wa 1244/11

WyrokWSA w Warszawie2011-11-28

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Joanna Gierak – Podsiadły, Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie ustalające opłatę legalizacyjną za samowolnie wybudowaną altanę ogrodową może zostać uznane za nieważne z powodu rażącego naruszenia prawa, w szczególności w zakresie błędnego ustalenia stanu faktycznego (daty budowy) lub niewłaściwego zastosowania przepisów Prawa budowlanego dotyczących opłaty legalizacyjnej?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że postanowienie ustalające opłatę legalizacyjną nie było dotknięte kwalifikowanymi wadami prawnymi, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Podkreślono, że skarżący nie przedstawili dowodów na poparcie twierdzeń o innej dacie budowy altany, a ustalenie opłaty legalizacyjnej było prawidłowe zgodnie z obowiązującymi przepisami. Sąd uznał również, że zaliczenie altany do VIII kategorii obiektów budowlanych nie stanowiło rażącego naruszenia prawa, gdyż brak było jednoznacznych przepisów klasyfikujących taki obiekt.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. i S. P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego ustalającego opłatę legalizacyjną w kwocie 125 000 zł za samowolnie wybudowaną altanę ogrodową. Skarżący zarzucili m.in. błędne ustalenie stanu faktycznego (daty budowy), niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego oraz rażąco zawyżoną opłatę legalizacyjną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2011 r. sprawy ze skargi S. P. i D. P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia. skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia D. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...], - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Wskazanym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu wniosku S. P., odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2009 r., znak: [...] ustalającego dla D. i S. P. opłatę legalizacyjną w kwocie 125 000 zł za samowolnie wybudowaną altanę ogrodową na działce nr [...] położonej w miejscowości T. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przedstawił stan faktyczny sprawy. Wskazał, iż w wyniku zawiadomienia O. [...], pracownicy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 10 listopada 2004 r., dokonali kontroli na działce nr [...] w T. stanowiącej własność D. i S. P., podczas, której stwierdzono, że na nieruchomości znajduje się m.in. duża altana ogrodowa z zapleczem o konstrukcji żelbetowej, na betonowych fundamentach, o powierzchni zabudowy przekraczającej 25 m2. W protokole znajduje się oświadczenie D. i S. P., że "altana została wybudowana równolegle z garażem w latach 1998, 1999", bez pozwolenia na budowę. Po przeprowadzeniu czynności kontrolnych, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomieniem z dnia 17 lutego 2005 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wybudowanej altany. Następnie postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r., znak: [...], na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane wstrzymał roboty budowlane związane z budową altany i nałożył na D. i S. P. obowiązek przedłożenia dokumentów zgodnie z art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, umożliwiających legalizację obiektu. Ostatecznym postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane ustalił dla D. i S. P. opłatę legalizacyjną w kwocie 125 000 zł za samowolnie wybudowaną altanę ogrodową na działce nr [...] położonej w miejscowości T. Wobec przedstawionego stanu faktycznego oraz w oparciu o obowiązujące ówcześnie przepisy prawa organ stwierdził, iż nie zachodzą okoliczności stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności postanowienia ustalającego opłatę legalizacyjną, z uwagi na brak kwalifikowanych wad prawnych rozstrzygnięcia. Jednocześnie wyjaśnił, że w sprawie nie mógł zastosowania art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r., ze względu na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2006 r., sygn. akt P 27/05. Z akt postępowania wynika, że ustalona data budowy altany nie była nigdy podważana w toku wieloletniego postępowania. Skarżący w toku postępowania legalizacyjnego nie kwestionowali ustaleń stanu faktycznego dokonanego przez organy nadzoru budowlanego, w szczególności daty budowy altany ogrodowej. Zmiana stanowiska w tym zakresie przez skarżących na etapie złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia, bez poparcia tych twierdzeń dokumentami, z których wynikałby inny termin zakończenia budowy altany, powoduje, że nie ma podstaw do kwestionowania prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia organu powiatowego. Skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli D. P. i S. P. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia z dnia [...] grudnia 2010 r., zarzucili mu: 1) naruszenie art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a., polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego, tj. braku ustalenia konkretnej daty wybudowania altany ogrodowej, co rzutowało na niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego, 2) naruszenie prawa materialnego, polegające na stosowaniu przepisów Prawa budowlanego obowiązujących w dacie orzekania o legalizacji samowoli budowlanej i opłaty legalizacyjnej, 3) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 49 ust. 2 w zw. z art. 59f ust. 1 Prawa budowlane, polegające na rażąco zawyżonym wyliczeniu opłaty legalizacyjnej poprzez zakwalifikowanie altany ogrodowej do VIII kategorii obiektów budowlanych (inne budowle). W uzasadnieniu skargi wskazali, że organy nadzoru budowlanego winne były zastosować art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego w brzmieniu z daty jej faktycznego podbudowania, tj. z I połowy 1998 r. Powyższe oznaczałoby, iż od samowoli upłynęło pięć lat, zatem czyn ten uległby przedawnieniu i nie byłoby podstaw do ustalenia opłaty legalizacyjnej. Stwierdzili także, że w stosunku do obiektu wybudowanego w 1998 r. zastosowano karę administracyjną w postaci opłaty legalizacyjnej, pomimo, że przepisy wprowadzające opłatę obowiązują od dnia 11 lipca 2003 r. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Na wstępie należy podkreślić, iż postępowanie prowadzone w trybie stwierdzenia nieważności umożliwia weryfikację ostatecznych rozstrzygnięć organów administracji publicznej, posiadających przymiot trwałości. Ogranicza się ono do ustalenia, czy badane rozstrzygnięcie nie zawiera kwalifikowanych wad prawnych, wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., przy czym organ rozpoznając sprawę w tym trybie, bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania kontrolowanego rozstrzygnięcia. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2011 r., utrzymujące w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r., odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2009 r., ustalającego dla D. i S. P. opłatę legalizacyjną w kwocie 125 000 zł za samowolnie wybudowaną altanę ogrodową. . Z tych względów poza oceną Sądu pozostają zarzuty skargi nie odnoszące się do zaskarżonego postanowienia. Z akt postępowania administracyjnego wynika, iż poza sporem jest okoliczność budowy "altany ogrodowej" bez wymaganego pozwolenia na budowę, gdyż tego rodzaju obiekt o wskazanej konstrukcji i parametrach nie jest zwolniony od uzyskania stosownej decyzji zezwalającej na jego wzniesienie. Skoro zatem skarżący wybudowali budynek altany bez wymaganej decyzji organ administracji przeprowadził procedurę legalizacyjną określoną w art. 48 i 49 Prawa budowlanego w wyniku, której inwestorzy w wyznaczonym terminie przedłożyli wymagane dokumenty. W konsekwencji organ przystąpił do kolejnego etapu procedury legalizacyjnej i zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy ustalił wysokość opłaty legalizacyjnej. Ustalona w postanowieniu opłata legalizacyjna została prawidłowo obliczona zgodnie z art. 49 ust. 2 w zw. z art. 59f ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Podkreślić należy, że ustalenie opłaty legalizacyjnej nie jest uzależnione od uznania organu nadzoru budowlanego. W razie zaistnienia przesłanek określonych w przepisach ustawy Prawo budowlane organ ma obowiązek podjęcia rozstrzygnięcia w tym zakresie. Oceniając w postępowaniu nadzorczym postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2009 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego niewadliwie uznał, że nie jest ono dotknięte kwalifikowaną wadliwością, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a., w szczególności nie jest rażąco wadliwe. Odnosząc się do zarzutów skargi zgodzić należy się z organem, że podnoszone przez skarżących okoliczności, będące zmianą własnego stanowiska, pozostają bez wpływu na zaskarżone postanowienie. W ocenie Sądu, nie można też postawić Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego zarzutu rażącego naruszenia prawa, poprzez zaliczenie altany do obiektów budowlanych kategorii VIII. Powyższe wynika głównie z braku w ustawie kategorii, do której można by bez wątpliwości zliczyć altanę większą niż ta, o której mowa w art. 49b ust. 5 pkt 2 oraz w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Rozmiary altany, jej konstrukcja, wyłączają możliwość zaliczenia jej do kategorii "niewielkich obiektów", o których mowa w art. 3 pkt 4 ustawy Prawo budowlane. Nie można również uznać jej za szczególny rodzaj budynku, o którym mowa w kategorii III. Ponadto zauważyć należy, iż w sytuacji, gdy ocena naruszenia prawa opiera się na wykładni przepisów prawa, nie można uznać, iż kontrolowane orzeczenie narusza prawo w stopniu "rażącym". Rażące naruszenie prawa jest bowiem wyrazem ewidentnego i jasno uchwytnego błędu w interpretowaniu prawa. Konkludując stwierdzić należy, iż organ nadzoru kontrolujący kwestionowane postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2009 r., zasadnie odmówił stwierdzenia jego nieważności, z uwagi na brak kwalifikowanych wad prawnych określonych w art. 156 § 1 k.p.a. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako nieuzasadnioną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło