II OSK 871/12

II OSK 871 / 12 POSTANOWIENIE Dnia 19 kwietnia 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Gl 784/11 w zakresie odrzucenia skargi W. P. i R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku- Białej z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie warunków zabudowy terenu postanawia oddalić skargę kasacyjną. Sygn. akt II OSK 871 / 12 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 listopada 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę W. P. i R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku- Białej z dnia [...] czerwca 2011 r., utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia [...] czerwca 2011 r., którą to decyzją odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Bielsko- Białej z dnia [...] maja 2009 r. ustalającej warunki zabudowy. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż pismem z dnia 23 września 2011 r. (data wpływu do organu – pismo doręczono osobiście) W. i R. P. wnieśli skargę na ww. decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, zaskarżone rozstrzygnięcie wraz z prawidłowym pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia skargi do sądu administracyjnego zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej W. P. w dniu 6 lipca 2011 r., co oznacza, że termin do wniesienia skargi upłynął dla niej w dniu 5 sierpnia 2011 r. Natomiast R. P. nie brał udziału w postępowaniu przed organem administracji i nie doręczono mu zaskarżonej decyzji, zatem termin do wniesienia przez niego skargi należy liczyć od dnia doręczenia jakiejkolwiek stronie ostatniej przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję. Taką przesyłką była korespondencja adresowana do K. K., którą skutecznie doręczono adresatowi z dniem 21 lipca 2011 r. (przesyłka była dwukrotnie awizowana). Zatem termin do wniesienia skargi przez skarżącego R. P. upływał w dniu 22 sierpnia 2011 r. Jak podkreślił Sąd, skoro skarżący W. i R. P. złożyli osobiście skargę w organie w dniu 23 września 2011 r., to niewątpliwie uchybili terminowi do jej złożenia. Na marginesie Sąd wskazał, że fakt ponownego doręczenia zaskarżonej decyzji W. P. nie miał znaczenia w przedmiotowej sprawie, bowiem skarżąca była prawidłowo reprezentowana przez pełnomocnika i zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. to jemu należało doręczać wszelką korespondencję. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 w związku z art. 53 § 1 oraz art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) odrzucił skargę jako spóźnioną. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosła W. P., zaskarżając je w całości i zarzucając mu: 1. istotne naruszenie normy art. 174 pkt 2 p.p.s.a w zakresie: art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i § 2 Prawo o ustroju sądów administracyjnych- p.u.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 40 § 1 i § 2 k.p.a., czego skutkiem było naruszenie normy art. 53 § 1, art. 58 § 1 pkt 2 i 58 § 3 p.p.s.a., czego skutkiem było błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie, tj. ustalenie właściwego podmiotu uprawionego do doręczenia mu decyzji wydanej przez organ administracyjny w drugiej instancji, ustalenia właściwej daty doręczenia decyzji temu podmiotowi, od której rozpoczął się bieg 30-dniowego terminu do wniesienia skargi oraz dzień i datę jego upływu; 2. nieważność postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a, art. 95 zdanie drugie p.p.s.a. Wskazując na powyższe zarzuty kasacji, skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi, który wydał orzeczenie oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca stwierdziła, że w sytuacji, gdy działa w sprawie osobiście i osobiście wniosła odwołanie, to okoliczność ustanowienia pełnomocnika, który działał za stronę w pierwszej instancji nie zwalnia organu z obowiązku doręczenia jej decyzji. Wynika to zarówno z nakazu norm od art. 6 - 11 k.p.a., jak i z faktu, iż strona działała w sprawie wyłącznie osobiście w całości toczącego się postępowania w II instancji, a zatem w sposób dorozumiany udzielone pełnomocnictwo zostało wypowiedziane przez stronę. Sąd, wydając postanowienie o odrzuceniu skargi bez badania stanu faktycznego sprawy, bezpodstawnie przyjął, iż skoro w aktach sprawy znajduje się decyzja doręczona pełnomocnikowi oraz udzielone mu pełnomocnictwo przez stronę, to jest to okoliczność oczywista, iż organ powinien doręczyć decyzję pełnomocnikowi (art. 40 § 2 k.p.a.). Sąd jednoznacznie powinien uznać, iż termin do wniesienia skargi rozpoczął bieg od dnia i daty doręczenia decyzji stronie, a nie bezczynnemu pełnomocnikowi. Organ doręczył stronie decyzję w dniu 5 września 2011 r., a skargę wniosła ona w dniu 23 września 2011 r., a więc z zachowaniem trzydziestodniowego terminu. Odnośnie zarzutu nieważności postępowania, strona skarżąca stwierdziła, że Sąd powinien wezwać stronę na posiedzenie niejawne zgodnie z normą art. 95 zdanie drugie, p.p.s.a.- celem wyjaśnienia tych kwestii, które w sposób istotny wpłynęły na treść rozstrzygnięcia, tj. m.in.- jej osobistego udziału w postępowaniu odwoławczym przed organem w II instancji, działania lub braku działania pełnomocnika, wypowiedzenia pełnomocnictwa, ustalenia czy Kolegium wzywało stronę do oświadczenia, czy strona działa osobiście czy przez pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest bezzasadna. Na wstępie podkreślić należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami kasacji. Związanie granicami skargi oznacza zaś związanie podstawami zaskarżenia przedstawionymi w skardze kasacyjnej. Porównując powyższe ograniczenie rozpoznania skargi kasacyjnej oraz zakreślony przez jej autora zakres zaskarżenia, jako od całości postanowienia Sądu pierwszej instancji, stwierdzić trzeba, że w istocie sprowadzała się ona do podważania oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jedynie w odniesieniu do osoby W. P. Z uwagi na brak przedstawienia zarzutów jak również jakiejkolwiek argumentacji z nimi powiązanych kwestionujących brak terminowości wniesienia skargi przez R. P., kwestia ta nie mogła zostać oceniona w niniejszym postępowaniu kasacyjnym i w tym zakresie uznać należało ją za nie podważoną. Przechodząc do rozpoznania przedstawionych w kasacji zarzutów, za bezzasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 183 § 2 pkt 5 w związku z art. 58 § 3 oraz art. 95 p.p.s.a. Naruszenie tego przepisu skarżąca odnosiła do konieczności wezwania jej na posiedzenie niejawne celem wyjaśnienia okoliczności dotyczących istniejącego między nią, a jej pełnomocnikiem umocowania. Tak sformułowanej argumentacji nie sposób jednak podzielić. Zauważyć przede wszystkim trzeba, iż konstrukcja art. 95 zdanie drugie p.p.s.a. uzależnia wezwanie określonej osoby na posiedzenie niejawne, jedynie od uznania Sądu prowadzącego to postępowanie. Nie można, zatem od Sądu skutecznie domagać się, aby wezwał określoną osobę na takie posiedzenie i domagać się przeprowadzenia na nim postępowania dowodowego, które miałoby podważyć zebrany w aktach sprawy materiał dowodowy, odbierając od strony stosowne wyjaśnienia, a więc stosując środek dowodowy, który nie jest znany procedurze sądowoadministracyjnej. Zasadą tego postępowania jest, bowiem orzekanie na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) z możliwością przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, ale jedynie w odniesieniu do dokumentów (art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a.). Tym samym żądanie wezwania skarżącej przez Sąd pierwszej instancji i odebrania od niej stosownych wyjaśnień należało uznać za pozbawione podstaw prawnych, ale także bezzasadne z tego tytułu, że akta sprawy przedstawione Sądowi przez organ administracyjny nie budziły żadnych wątpliwości odnośnie istnienia pomiędzy skarżącą, a jej pełnomocnikiem stosownego umocowania. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się również w postępowaniu prowadzonym przez Sąd pierwszej instancji żadnych takich działań, które powodowałyby uznanie, że stronę skarżącą pozbawiono możności obrony jej praw, a którą to przesłankę z art. 185 § 2 pkt 5 p.p.s.a. wzięto pod uwagę w niniejszym postępowaniu kasacyjnym z urzędu. Za bezzasadny należało również uznać drugi zarzut wskazany w kasacji, tj. naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. w związku art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 k.p.a. oraz art. 53 § 1, art. 58 § 1 pkt 2 i art. 68 § 3 p.p.s.a. Stwierdzić trzeba, iż w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo udzielone przez W. P. radcy prawemu M. K. do prowadzenia jej spraw i zastępowania skarżącej m.in. przed urzędami i organami administracji publicznej i samorządowej. Pełnomocnictwo to nie zostało ograniczone ani czasowo, ani do jakiekolwiek etapu prowadzonego postępowania np. przed organem pierwszej instancji. W żadnym piśmie sporządzonym osobiście przez skarżącą nie zostało ono również wypowiedziane. W związku z tym działanie organu odwoławczego, który swoją decyzję przesłał pełnomocnikowi strony i uznanie za moment rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi doręczenia jemu przesyłki, jak przyjął to Sąd pierwszej instancji, należało uznać za prawidłowe. Art. 40 § 2 zdanie pierwszej stanowi, bowiem wprost, że "jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi". Fakt samodzielnego złożenia odwołania przez skarżącą również nie wpływa na powyższy obowiązek doręczenia wydanej w wyniku jego rozpoznania decyzji pełnomocnikowi, gdyż ustanowienie pełnomocnika nie wyklucza możliwości osobistego działania strony w sprawie jej dotyczącej, chociaż korespondencja organu będzie doręczana jej pełnomocnikowi. Przepis art. 40 § 2 k.p.a. nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z zasadą oficjalności doręczeń, norma ta obarcza organy prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. Zmiana tego stanu rzeczy mogła nastąpić jedynie poprzez wypowiedzenie pełnomocnictwa i poinformowania o tym fakcie organu prowadzącego postępowanie, co jednak nie miało miejsca w sprawie. Z tych też przyczyn, ocena Sądu pierwszej instancji, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia skargi, liczonemu od dnia doręczenia decyzji w sprawie jej pełnomocnikowi, była prawidłowa. Z przedstawionych wyżej przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił wniesioną skargę kasacyjną.