II GSK 345/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Marzenna Zielińska po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "I. D." Sp. z o.o. w G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 listopada 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 2123/11 w sprawie ze skargi "I. D." Sp. z o.o. w G. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 29 listopada 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 2123/11, odrzucił skargę "I. D." Sp. z o.o. w G. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia: Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z 10 października 2011 r. wezwano stronę skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi poprzez złożenie dokumentu określającego umocowanie do jej podpisania, tj. odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego w oryginale lub uwierzytelnionej kopii, potwierdzającego takie uprawnienie w dniu podpisania skargi (w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Strona w wyznaczonym terminie nie złożyła wymaganego dokumentu, co oznacza, że brak formalny nie został usunięty. W konsekwencji Sąd, stosownie do przepisu art. 58 § 1 pkt 3 w zw. § 3 tego przepisu ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę. Od powyższego postanowienia Spółka "I. D." złożyła skargę kasacyjną, w której wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania polegające na naruszeniu art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 73 p.p.s.a. poprzez uznanie za skuteczne doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, podczas gdy wezwanie to nigdy nie zostało prawidłowo doręczone, a co za tym idzie skarżący nie uchybił terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Spółka podniosła, że niedopuszczalność z powodu nieuzupełnienia braków formalnych skargi skutkująca odrzuceniem skargi ma miejsce wówczas, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych mimo prawidłowego wezwania. Zdaniem Spółki Sąd pierwszej instancji błędnie ustalił stan faktyczny sprawy poprzez przyjęcie, że skarżącemu prawidłowo doręczono wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi. Sąd uznał bowiem, że wezwanie to zostało doręczone z dniem upływu terminu awizo. W przedmiotowej sprawie wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zostało nadane przesyłką poleconą o nr [...] na adres skarżącego. Przesyłka ta była awizowana pierwotnie 17 października 2011 r., zaś powtórne awizo zostało wystawione w 25 października 2011 r. Następnie, w dniu 3 listopada 2011 r., przesyłkę zwrócono do nadawcy z adnotacją "nie podjęto w terminie". Jak wynika z wyjaśnień Naczelnika Urzędu Pocztowego w G. z 21 grudnia 2011 r. oraz z oświadczenia E. D., asystentki Urzędu Pocztowego w G., powtórne awizo z 25 października 2011 r. zostało wystawione, jednakże listonosz go nie otrzymał i nie doręczył skarżącemu. Spółka załączyła do skargi pismo Naczelnika Urzędu Pocztowego w G. z 21 grudnia 2011 r., w którym uznał on reklamację na nieotrzymanie powtórnego zawiadomienia, wyjaśniając jednocześnie, że Spółka nie otrzymała powtórnego zawiadomienia z winy pracownika poczty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do unormowania art. 174 p.p.s.a. skarga kasacyjna może być oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego lub naruszenia przepisów postępowania. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, będąc związanym jej zarzutami i biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która jednak w niniejszej sprawie nie występuje. Przedmiotem postępowania kasacyjnego w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Sądu pierwszej instancji o odrzuceniu skargi, wydane na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Niedopuszczalność z powodu nieuzupełnienia braków formalnych skargi ma miejsce wówczas, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych mimo prawidłowego wezwania (zob. postanowienie NSA z 9 grudnia 2010 r., sygn. akt I GSK 939/10). Skuteczne doręczenie ma miejsce wyłącznie w trybie i na zasadach określonych w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 p.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 73 § 4 p.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Doręczenie uregulowane w omawianym przepisie może mieć miejsce w razie niemożności doręczenia pisma w sposób właściwy lub zastępczy. Fikcja prawna doręczenia przewidziana w art. 73 p.p.s.a. jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia. Doręczenie takie oparte jest na domniemaniu, iż zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. Oznacza to, że skuteczność doręczenia dokonanego w tym trybie zależy w szczególności od prawidłowego zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma do odbioru. Domniemanie doręczenia pisma nie nastąpi zatem w razie niespełnienia warunków określonych w art. 73 § 2 i § 3 p.p.s.a. i nie wywoła skutków prawnych dla strony dokonującej czynności procesowej (por. postanowienie NSA z 9 grudnia 2010 r., sygn. akt I GSK 939/10). W rozpoznawanej sprawie wezwanie do usunięcia braków formalnych zostało nadane jako przesyłka polecona na adres skarżącego. Ze względu na nieprawidłowość zastosowanego przez doręczyciela podwójnego awizowania tej przesyłki, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że na obecnym etapie postępowania należy wziąć pod uwagę uwzględnioną przez Pocztę reklamację skarżącego. W świetle tych okoliczności nie można bowiem uznać, że domniemanie doręczenia przedmiotowego wezwania w ogóle nastąpiło. Niedoręczenie adresatowi – z winy pracownika poczty – powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki nie wypełnia zaś dyspozycji art. 73 p.p.s.a. W związku z powyższym zaistniała sytuacja, zupełnie niezawiniona przez skarżącego, nie może powodować dla niego ujemnych skutków procesowych w postaci odrzucenia wniesionego przez niego środka odwoławczego, a tym samym zamknięcia drogi do sądu i możliwości sprawdzenia legalności decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd pierwszej instancji weźmie pod uwagę powyższe rozważania podważające prawidłowość podwójnego awizowania przesyłki zawierającej wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi, a co za tym idzie niewystąpienie domniemania doręczenia tej przesyłki w trybie art. 73 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.