I SA/Kr 802/11

WyrokWSA w Krakowie2011-11-29

Skład orzekający: WSA Ewa Długosz-Ślusarczyk, WSA Maja Chodacka, WSA Grażyna Firek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, wydane w postępowaniu odrębnym, powinno być doręczone pełnomocnikowi ustanowionemu w postępowaniu podatkowym, czy też skarżącej, jeśli nie ustanowiono nowego pełnomocnictwa do tego odrębnego postępowania?
Ratio decidendi
Sąd podzielił pogląd, że postępowanie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nie jest odrębne od postępowania w sprawie wymiaru zobowiązania podatkowego i ma charakter akcesoryjny, co oznacza, że nie jest wymagane złożenie nowego pełnomocnictwa, jeśli zostało ono złożone w postępowaniu podatkowym. Jednakże, w analizowanej sprawie, przedłożone pełnomocnictwo nie obejmowało swoim zakresem postępowania przed organem pierwszej instancji, który nadaje rygor. W związku z tym organ nie miał obowiązku doręczać postanowienia pełnomocnikowi, a doręczenie zastępcze na adres wskazany w druku NIP-3 było skuteczne.
Stan faktyczny
Skarżąca D.S. wniosła zarzuty na postępowanie egzekucyjne, twierdząc, że czynności egzekucyjne dotyczą zobowiązań podatkowych wynikających z nieostatecznej decyzji, a postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nie zostało jej ani jej pełnomocnikowi doręczone, lub zostało doręczone na niewłaściwy adres. Organ pierwszej instancji uznał zarzuty za nieuzasadnione, wskazując na skuteczne doręczenie postanowienia na adres wskazany w druku NIP-3. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA w Krakowie, podtrzymując zarzuty dotyczące niewłaściwego doręczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 802/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 listopada 2011 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Długosz-Ślusarczyk, Sędzia: WSA Maja Chodacka (spr.), Sędzia: WSA Grażyna Firek, Protokolant: Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2011 r., sprawy ze skargi D.S., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 21 marca 2011 r. Nr [...], w przedmiocie uznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne za nieuzasadnione - skargę oddala - Skarżąca D.S. wniosła zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Zarzuty oparto na art. art.33 pkt 6 i pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W treści zarzutów wskazano, iż czynności egzekucyjne dotyczą zobowiązań podatkowych wynikających z nieostatecznej decyzji. W związku z tym stwierdzono, iż zarówno skarżąca, jak i jej pełnomocnik nie otrzymali postanowienia w sprawie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, co jest działaniem koniecznym w celu podjęcia skutecznej egzekucji. Nadto wskazano, iż postanowienie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności zostały błędnie skierowane, bowiem nie na ręce pełnomocnika, a skarżącej, a ponadto na niewłaściwy adres, tj. na ul. L. K., zamiast ul. L. Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2011r. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. W uzasadnieniu stwierdzono, że postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji zostało uznane za doręczone D. S. pod adresem K., ul. L. (na podstawie art. 150 Ordynacji podatkowej) w dniu 12 listopada 2010r. Ten adres był zgodny z danymi znajdującymi się w bazie organu podatkowego, zaktualizowanymi na podstawie informacji uzyskanej z Urzędu Skarbowego. W złożonym w dniu 29.09.2010r. w Urzędzie Skarbowym druku zgłoszenia aktualizacyjnego NIP-3, skarżąca wskazała aktualny adres zamieszkania właśnie w K., przy ul. L. Organ wskazał także, iż postępowanie o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest postępowaniem odrębnym i nie jest bezpośrednio związane z postępowaniem podatkowym, kończącym się orzeczeniem w formie decyzji, a skoro skarżąca nie wyznaczyła pełnomocnika do prowadzenia tego postępowania właściwie doręczono postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności skarżącej. W zażaleniu, ponownie podniesiono, iż postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności powinno być skierowane do pełnomocnika, ponieważ postępowanie o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest bezpośrednio związane z postępowaniem podatkowym w sprawie wysokości podatku dochodowego. Udzielone przez skarżącą pełnomocnictwo obejmuje wszelkie postępowania dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2004. Nadto wskazano, iż skarżąca w druku NIP-3 błędnie określiła numer bloku 210, a nie 219, a organ wiedział o tym drugim adresie, bowiem tam także kierowano korespondencję. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 21 marca 2011r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ nadzoru stwierdził, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego doręczył skarżącej postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w trybie zastępczym, na podstawie art. 150 Ordynacji podatkowej. Postępowanie wierzyciela wynikało z faktu, iż skarżąca w złożonym w dniu 29.09.2010r. druku zgłoszenia aktualizacyjnego NIP-3, wskazała jako aktualny adres zamieszkania K., ul. L. Strona mogła w każdym czasie błędne dane zmienić poprzez złożenie nowego druku. Naczelnik Urzędu Skarbowego, wydając postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji, wszczął odrębne postępowanie, a zatem był zobligowany kierować się danymi podanymi w zgłoszeniu aktualizacyjnym, bowiem skarżąca nie wyznaczyła pełnomocnika do prowadzenia tego postępowania. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym reprezentowany jest pogląd, iż wydanie przez organ podatkowy postanowienia w sprawie nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej jest postępowaniem odrębnym, które wymaga ustanowienia i złożenia nowego pełnomocnictwa do reprezentowania strony w tej konkretnej sprawie. Na podstawie danych zamieszczonych w zgłoszeniu aktualizacyjnym, wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy. W skardze pełnomocnik skarżącej podtrzymał zarzuty związane z niewłaściwym doręczeniem postanowienia w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, które powinno być skierowane na ręce ustanowionego w postępowaniu pełnomocnika. Dodatkowo wskazano, iż w sprawie nie doręczono tego postanowienia na podstawie art. 150 Ordynacji podatkowej, bowiem korespondencję skierowano na niewłaściwy adres. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 13 września 2011r. Sąd wezwał pełnomocnika skarżącej do przedłożenia pełnomocnictwa, na które powołuje się w treści zgłoszonego zarzutu z dnia 14 grudnia 2010r. Pełnomocnik w ślad za pismem z dnia 26 września 2011r. załączył kopię pełnomocnictwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika zaś, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) i rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności należy wskazać, iż Sąd podziela poglądy pełnomocnika skarżącej dotyczące charakteru i trybu postępowania w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Zdaniem Sądu postępowanie to nie jest odrębne od postępowania w sprawie wymiaru zobowiązania podatkowego, ma akcesoryjny charakter, co oznacza, iż brak wymogu złożenia nowego, dodatkowego pełnomocnictwa do akt sprawy, jeżeli takie pełnomocnictwo zostało złożone w postępowaniu podatkowym, bowiem nadanie klauzuli wykonalności związane jest wyłącznie z możliwością wykonania decyzji, która została uprzednio wydana i doręczona. W tym znaczeniu nie ma mowy o nowych aktach sprawy. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych zmierza wprost do szybszego nałożenia na podatnika obowiązku zapłaty podatku wynikającego z tej decyzji, do uczynienia tego zobowiązania wymagalnym jeszcze przed wejściem do obrotu prawnego decyzji ostatecznej. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności jest instytucją prawa procesowego ingerującą w skutki prawne nieostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej jedynie zmierza do wcześniejszej (przez to skutecznej) realizacji celu określenia zobowiązania podatkowego mocą decyzji (zapłaty podatku w wyższej kwocie). Postępowanie w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności prowadzone jest na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej i zmierza do skutecznego wyegzekwowania należności wynikających z decyzji, ale nie stanowi ono postępowania egzekucyjnego, co nie ulega wątpliwości, chociażby z uwagi na odrębną regulację prawną w zakresie egzekucji zawartą w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a nie w Ordynacji podatkowej. Czynności podejmowane w postępowaniu w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych to czynności łączące się ze sprawą określenia czy ustalenia tego zobowiązania. Sam rygor natychmiastowej wykonalności nadaje organ orzekający w pierwszej instancji w przedmiocie wymiaru zobowiązania podatkowego. Na podstawie art. 239b § 3 Ordynacji podatkowej rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nadawany jest przez organ podatkowy pierwszej instancji w drodze postanowienia. Jak wynika z przedłożonego do akt sprawy na wezwanie Sądu pełnomocnictwa z dnia 20 lutego 2010r. skarżąca D.S. upoważniła doradcę podatkowego do występowania w jej imieniu przed Dyrektorem Izby Skarbowej oraz przed sądami administracyjnymi w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2004, 2005 i 2006. Należy przypomnieć, iż niniejsze pełnomocnictwo zostało przedłożone w związku z wezwaniem Sądu o przedłożenie pełnomocnictwa, na które powołuje się skarżąca w treści zgłoszonego zarzutu z dnia 14 grudnia 2010r. Sprawa dotyczy bowiem zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. W związku z przedłożonym pełnomocnictwem należy stwierdzić, iż jego zakres w ogóle nie obejmuje postępowania przed organem pierwszej instancji, a zatem pełnomocnik skarżącej nie załączył dokumentu, który wykazywałby umocowanie do działania w zakresie wymiaru podatku i nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności przed organem pierwszej instancji. Zatem pełnomocnik nie wykazał przed sądem, iż był umocowany do działania w imieniu skarżącej przed organem pierwszej instancji. Wobec braku takiego umocowania organ nie miał obowiązku kierować postanowienia w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności na ręce pełnomocnika, skoro go nie ustanowiono w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, który to organ także nadaje decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Odnosząc się do zarzutu skierowania postanowienia w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności na adres błędnie wskazany przez skarżącą to należy stwierdzić, iż poglądy organu są właściwe. To rolą podatnika jest wskazanie w druku rejestracyjnym (aktualizacyjnym), zarówno adresu zamieszkania, jak i ewentualnego adresu do korespondencji. Skarżąca na druku NIP-3 wskazała jako adres zamieszkania ul. L. w K., nie wskazując innego adresu. Nie jest uprawnione w takim przypadku zarzucanie organowi nieprawidłowości związanych z doręczeniem, skoro sama skarżąca wskazała adres zamieszkania właśnie ten, pod który kierowano korespondencję. Nie zmienia powyższego dołączone do zażalenia pismo, w którym wskazując dane skarżącej przywołano adres w K., przy ul. L.. Na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników podatnicy obowiązani są do dokonania zgłoszenia identyfikacyjnego. Art. 9 ust. 1 tej ustawy stanowi, iż podatnicy mają obowiązek aktualizowania danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym przez dokonanie zgłoszenia aktualizacyjnego do właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Zatem samo wskazanie w treści pisma innego adresu niż w zgłoszeniu NIP-3, bez aktualizacji, nie powoduje i nie może powodować - z uwagi na pewność obrotu – automatycznej zmiany, korekty adresu, jak chce tego pełnomocnik skarżącej. W związku z tym, że w sprawie nie wykazano, by ustanowiono pełnomocnika w postępowaniu przed organem pierwszej instancji należy stwierdzić, iż postanowienie w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności zostało skutecznie doręczone na podstawie art. 150 Ordynacji podatkowej. Zatem organ trafnie, acz w przypadku pełnomocnictwa z innych względów, uznał zarzuty za nieuzasadnione. Z powyższych względów Sąd działając na podstawię art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło