III SA/Gd 432/11

Dnia 30 listopada 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2011 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego [...] z dnia 8 lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa oddala skargę. Decyzją z dnia 15 kwietnia 2011 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr [...] z dnia 14 marca 2011 r. nałożył na M. R. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" w B. karę pieniężną w wysokości 5.500 zł. z rozbiciem na: - 2000 zł – za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia (naruszenie art. 33 ust. 1 i ust. 3, art. 87 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym); - 500 zł – za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne (naruszenie art. 39a ust. 1 pkt 3, art. 39j pkt 4, art. 39k, art. 39l, art. 39m ustawy o transporcie drogowym); - 3000 zł – za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w cyfrowe urządzenie rejestrujące (naruszenie art. 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 – Dz. Urz. L 102 z 2006 r.); Powyższe uchybienia zostały ujawnione w następstwie zatrzymania do kontroli w dniu 14 marca 2010 r. na drodze krajowej nr [...] w K. przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego pojazdu marki [...] nr rej. [...] wraz z przyczepą [...] o nr rej. [...] kierowanego przez J. K. pracownika firmy "[...]"). Kontrolowany zespół pojazdów przewoził koparkę z siedziby firmy do S., gdzie firma prowadzi roboty przy kablu światłowodowym. Wykonywany przejazd był przewozem na potrzeby własne w/w firmy. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ wskazał m.in., że kierujący w/w pojazdem nie okazał do kontroli wymaganego wypisu z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne dla w/w firmy. Zgodnie zaś z art. 33 ustawy o transporcie drogowym przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Co równie ważne, w trakcie kontroli kierowca nie okazał aktualnych orzeczeń/zaświadczeń z badań psychologicznych i lekarskich. W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego również takich dokumentów nie przedstawiono. Zgodnie zaś z art. 39j i art. 39k ustawy o transporcie drogowym kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim i psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Kierowanie pracowników na okresowe badania lekarskie i psychologiczne jest zaś obowiązkiem przedsiębiorcy, który zobligowany jest nadto ponosić koszty tych badań. Nadto kontrolowany pojazd nie został wyposażony w cyfrowe urządzenie rejestrujące prędkość jazdy, czas jazdy oraz czas postoju (tachograf), a obowiązek wyposażenia pojazdu wynika z dyspozycji art. 2 rozporządzenia nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85. Powyższe naruszenia stanowiły podstawę do nałożenia w oparciu o dyspozycję art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym kary pieniężnej w łącznej wysokości 5.500 zł. Wysokość poszczególnych kar pieniężnych znajduje swe oparciu w pozycjach 1.4, 1.8.1 oraz 12.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, do którego odsyła dyspozycja art. 92 ust. 4 przedmiotowego aktu normatywnego. W odwołaniu od w/w decyzji M. R. reprezentowany przez adwokata wniósł o uchylenie wydanego rozstrzygnięcia podnosząc zarzut niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, w tym faktu, iż przewóz został wykonany wyłącznie w celu przewiezienia sprzętu na budowę oraz, że prowadzący pojazd nie był zatrudniony jako kierowca. W związku z tym, w zaistniałej sytuacji nie było potrzeby montowania urządzenia rejestrującego prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju. Decyzją z dnia 8 lipca 2011 r. znak [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 4 pkt 4, art. 33, art. 39 a, j, k, l, m, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1, 2 i 4 (wraz z pozycjami 1.4, 1.8. ust. 1 i 12.1 załącznika) ustawy z dnia 6 września 2011 r. o transporcie drogowym, art. 2, art. 3, art. 13 ust. 1 i 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 oraz art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. UE L 370.8 ze zm.) utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy odnosząc się do regulacji zawartej w ustawie o transporcie drogowym oraz do przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady wskazał, że okoliczności ujawnione w toku kontroli jednoznacznie wskazują, iż przewóz koparki z siedziby firmy do Szczecina wykonywany był na potrzeby własne (art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym) pomimo braku zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej. Nadto osoba kierująca kontrolowanym zespołem pojazdów o masie całkowitej 5.700 kg nie posiadała wymaganych przepisami dokumentów potwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do pracy na stanowisku kierowcy. Co równie ważne, w pojeździe [...] nie było zainstalowane cyfrowe urządzenie rejestrujące. Dokonywany przewóz nie podlegał z kolei wyłączeniom zawartym w art. 3 lit. a – i oraz art. 13 lit. a – p rozporządzenia nr 561/2006. W związku z powyższymi okolicznościami należało uznać, że decyzja wydana przez organ I instancji była w pełni prawidłowa. Organ I instancji nie miał bowiem możliwości dowolnego kształtowania wysokości poszczególnych kar. Kary te zostały precyzyjnie określone w załączniku do ustawy. W związku z tym organ I instancji winien był prawidłowo ustalić stan faktyczny sprawy oraz ocenić materiał dowodowy. Z tego zadania organ I instancji wywiązał się w sposób pełny zatem nie było możliwości aby uwzględnić zarzuty podniesione w odwołaniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na w/w decyzję M. R. działając przez pełnomocnika wniósł o uchylenie wydanego rozstrzygnięcia. W skardze wskazano, że J. K. w firmie skarżącego nie jest zatrudniony na stanowisku kierowcy. Nadto skarżący nie prowadził i nie prowadzi działalności gospodarczej polegającej na wykonywaniu transportu drogowego. Wykonywany przewóz był z kolei przewozem okazjonalnym na potrzeby własne przedsiębiorcy. Nie było również potrzeby wyposażania pojazdu [...] nr rej. [...] w urządzenie rejestrujące, co wynika z pisma Starostwa Powiatowego w K. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska. Na rozprawie w dniu 24 listopada 2011 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, iż skarżący został wprowadzony w błąd co do obowiązku zgłaszania działalności pomocniczej w przypadku wykonywania przewozów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonym do sądu akcie. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oceniając zaskarżoną decyzję w oparciu o w/w kryterium, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 92 ust. 1 pkt 1 i 8 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Zgodnie z art. 92 ust. 2 w/w aktu normatywnego suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli w przedsiębiorstwie nie może przekroczyć kwoty 30.000 złotych. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze należy w pierwszej kolejności wskazać, że ustawa o transporcie drogowym stanowi (art. 4 pkt 6a), iż przewóz drogowy to transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy a także inny przewóz drogowy" w rozumieniu w/w rozporządzenia (WE nr 561/2006). Przepis art. 4 lit. a rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego Rady z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98 jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 stanowi z kolei, iż "przewóz drogowy" dla celów niniejszego rozporządzenia jest to "każda podróż odbywana w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy". Co nadto istotne, art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L 370 z 31 grudnia 1985 ze zm.) przewiduje, że urządzenie rejestrujące jest instalowane i użytkowane w pojazdach zarejestrowanych w Państwie Członkowskim, które są wykorzystywane do przewozu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98 i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 stanowiło w swej pierwotnej wersji, opublikowanej w języku polskim w Dz. Urz. UE. L. z 2006 r., Nr 102, w art. 3 lit. h, że "nie ma ono zastosowania do pojazdów lub zespołów pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanych do niezarobkowego przewozu rzeczy". Rozporządzenie to zostało sprostowane w Dzienniku Urzędowym UE seria L z 2008 r., Nr 51, poz. 27 z dnia 26 lutego 2008 r. między innymi w ten sposób, że słowo "niezarobkowego" zastąpione zostało słowem "niehandlowego". Pojęcie niezarobkowego przewozu drogowego definiowane jest w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym jest to "przewóz na potrzeby własne - każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych." W myśl w/w art. 3 lit. h rozporządzenia (WE) nr 561/2006 - przepisów tego rozporządzenia nie stosuje się do przewozu drogowego pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanymi do niehandlowego przewozu rzeczy. Warunkiem wyłączenia od stosowania przepisów tego aktu normatywnego jest zatem "niehandlowy" charakter przewozu rzeczy. Według aktualnego stanu prawnego "niehandlowy" przewóz w żaden sposób nie jest związany, nawet ubocznie, z prowadzeniem działalności gospodarczej, która to działalność jest immanentną cechą przewozu niezarobkowego tj. przewozu na potrzeby własne. W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy bezspornie wykonywane było zadanie przewozowe związane (pomocniczo) z działalnością gospodarczą skarżącego, co oznacza w świetle art. 33 ustawy o transporcie drogowym konieczność dokonania stosownego zgłoszenia i uzyskania zaświadczenia. Pracownik zatrudniony przez skarżącego kierował bowiem zespołem pojazdów o masie 5.700 kg przewożąc koparkę z siedziby przedsiębiorstwa skarżącego do miejscowości, gdzie przedsiębiorstwo skarżącego prowadziło prace budowlane. W konsekwencji przepisy w/w rozporządzenia (WE) nr 561/2006 mają w przedmiotowej sprawie zastosowanie, co oznacza, że strona zobowiązana była do zachowania wszelkich obowiązków nałożonych na przewoźników przedmiotowym aktem normatywnym. W szczególności strona miała obowiązek wyposażenia pojazdu w urządzenie rejestrujące. Równocześnie przedsiębiorca zobligowany był do przestrzegania przepisów zawartych w ustawie o transporcie drogowym a koncentrujących się wokół legitymowania się stosownym zaświadczeniem oraz dokumentami badań lekarskich i psychologicznych kierowcy prowadzącego pojazd. Zresztą fakt braku stosownego zaświadczenia potwierdził z kolei sam pełnomocnik skarżącego na rozprawie w dniu 24 listopada 2011 r. W reasumpcji należało uznać, że nałożenie kary na stronę było w opisanej sytuacji w pełni zasadne. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie miało zaś znaczenia, że kierujący pojazdem nie był zatrudniony w przedsiębiorstwie skarżącego jako kierowca a jako monter instalacji technicznej. Jak wskazał bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 lutego 2006 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1853/05, System Informacji Prawnej LEX nr 220069) z przepisu art. 4 ust. 4 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym wynika, że nie ma wymogu zatrudnienia pracownika na "stanowisku kierowcy", a jedynie istnieje konieczność, aby kierujący pojazdem pozostawał w stosunku pracy z kontrolowanym przedsiębiorcą. Nadto niezasadny jest podniesiony w skardze zarzut braku wymogu rejestracji przewozów jako działalności pomocniczej w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej. Pismo Starosty z dnia 24 marca 2011 r. (k. [...] akt administracyjnych) - wbrew temu co z jego treści odczytuje pełnomocnik skarżącego - należy bowiem traktować jako urzędowe potwierdzenie faktu, ze M. R. stosownego zgłoszenia nie dokonał. W związku z tym, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie uznał zarzutów zawartych w skardze za zasadne jak i nie dostrzegł naruszeń prawa, które w prowadzonym postępowaniu powinny być wzięte pod uwagę z urzędu, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił wniesioną skargę.