II FZ 94/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA (del.) Krzysztof Winiarski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. P. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 21 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Ke 448/11 w zakresie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 19 lipca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia oddalić zażalenie. Zarządzeniem z dnia 24 października 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach pozostawił bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym złożony w skardze z dnia 8 sierpnia 2011 r. przez pełnomocnika skarżącego – R. P. Z uwagi na wniesienie sprzeciwu od powyższego zarządzenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, zarządzeniem z dnia 21 listopada 2011 r. również pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W motywach tego ostatniego rozstrzygnięcia odnotowano, iż zarządzeniem z dnia 14 września 2011 r. wezwano pełnomocnika skarżącego m.in. do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF pod rygorem pozostawienia wniosku zawartego w skardze bez rozpoznania. Stosowne wezwanie w tym zakresie doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 4 października 2011 r. Z kolei wniosek o przyznanie prawa pomocy w formie kwalifikowanej (druk PPF z dnia 11 października 2011 r.) wpłynął do sądu I instancji w dniu 12 października 2011 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), tj. z uchybieniem terminu, który upłynął dla tej czynności w dniu 11 października 2011 r. Na powyższe rozstrzygnięcie z dnia 21 listopada 2011 r. pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie, w którym domaga się uchylenia zaskarżonego zarządzenia w całości jako niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Z kolei w myśl art. 257 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. W pierwszej kolejności wskazać należy, że gdy pozostawienie wniosku bez rozpoznania następuje w drodze zarządzenia referendarza (art. 258 § 2 pkt 6 P.p.s.a.), na które został wniesiony sprzeciw, to zarządzenie takie traci moc i jak wynika z art. 260 zd. pierwsze P.p.s.a., wówczas sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 260 zd. drugie P.p.s.a. na postanowienie przysługuje zażalenie. Treść regulacji zawartej w art. 260 P.p.s.a. wskazuje, że po złożeniu sprzeciwu, bez względu na to czy dotyczy on zarządzenia, czy postanowienia, rozstrzygnięcia te tracą moc, a Sąd rozpoznając sprawę wskutek złożonego sprzeciwu wydaje postanowienie. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę w trybie przewidzianym w art. 260 P.p.s.a. zastosował wadliwą formę rozstrzygnięcia, błędnie określając wydane postanowienie jako zarządzenie. To uchybienie Sądu nie miało jednak wpływu na rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny wniesionego przez stronę środka zaskarżenia, prawidłowo określonego jako zażalenie, a także na ostateczny wynik sprawy będącej przedmiotem rozstrzygnięcia. Z treści zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika bowiem, że zostało ono wydane w istocie przez Sąd orzekający w składzie jednoosobowym po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, a przedmiotem rozstrzygnięcia był wniosek o przyznanie prawa pomocy, którego braki nie zostały pomimo stosownego wezwania uzupełnione. Zatem nadanie przez Sąd wydanemu na posiedzeniu niejawnym rozstrzygnięciu wadliwej formy zarządzenia nie może podważyć zasady, że rozstrzygnięcie to w istocie rzeczy jest postanowieniem sądu, o jakim mowa w art. 260 P.p.s.a. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący, pomimo doręczenia jego pełnomocnikowi wezwania do złożenia wniosku w formie kwalifikowanej w terminie 7 dni, nie zastosował się do jego treści. W konsekwencji do akt sprawy I SA/Ke 448/11 nie wpłynął urzędowy formularz, który zawierałby dane skarżącego/wnioskodawcy, tj. M. P., a formularz z dnia 11 października 2011 r. dotyczy R. P. Wypada jedynie przypomnieć w tym miejscu, ze w świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r. sygn. akt I OPS 11/09, pełnomocnik może podpisać w imieniu strony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (a więc może go także wypełnić), nie ma jednak wątpliwości, iż dane zawarte w formularzu mają dotyczyć strony wnioskującej o przyznanie prawa pomocy, a nie jej pełnomocnika. Postępowanie sądowe, w tym także postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, jest postępowaniem sformalizowanym, gdyż ustawodawca uzależnił możliwość rozpoznania wniosku od sporządzenia go we wskazanej przepisami formie. W tej sytuacji wobec dyspozycji art. 257 P.p.s.a. zasadnie pozostawiono wniosek strony skarżącej z dnia 8 sierpnia 2011 r. bez rozpoznania. Z przyczyn wyżej wskazanych Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.