I SA/Wa 1769/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Jolanta Dargas Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania A.W. od decyzji Prezydenta W., nr [...] z [...] czerwca 2011 r., w sprawie przyznania zasiłku okresowego, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Prezydent W. decyzją z [...] czerwca 2011 r. przyznał A.W. zasiłek okresowy za czerwiec 2011 r. w wysokości [...] zł, przeznaczony na zakup żywności. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż w trakcie wywiadu środowiskowego ustalono, że A.W. spełnia wymogi do przyznania zasiłku okresowego. Powołano przepisy art. 38 ust. 2 pkt 1 i pkt 4 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którymi zasiłek okresowy dla osoby samotnie gospodarującej ustala się do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej (477 zł), a dochodem tej osoby, przy czym kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418,00 zł i niższa niż 20,00 zł. A.W. złożył odwołanie do decyzji z [...] czerwca 2011 r. stwierdzając, że przyznana kwota jest dwukrotnie niższa od maksymalnie możliwej. Kwota ta jest niewystarczająca na zaspokojenie elementarnych potrzeb w zakresie zakupu żywności. Rozpoznając odwołanie Kolegium powołało art. 8 ustawy o pomocy społecznej, który wskazuje na kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej i stwierdziło, że dochody A.W. nie przekraczają wskazanego ustawą kryterium dochodowego. Organ odwoławczy przytoczył treść przepisów art. 38 ust. 1 pkt 1 i art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy i wskazał, że zasiłek okresowy jest świadczeniem przyznawanym w ramach tzw. uznania administracyjnego, w szczególności w zakresie ustalenia jego wysokości oraz okresu pobierania. Okoliczność ta powoduje, że ustalając wysokość udzielonej w tym trybie pomocy organ kieruje się ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 2 ust. 3 i ust. 4 ustawy, to znaczy dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Kolegium stwierdziło, że redakcja art. 38 ustawy o pomocy społecznej nie nasuwa żadnych wątpliwości co do tego, że ustawodawca nie określił sztywno wysokości zasiłku okresowego. To z kolei oznacza, iż organ przyznający zasiłek, o ile stwierdzi, że osoba ubiegająca się spełnia kryterium wskazane w art. 38 ust. 1 ustawy, działa w granicach uznania administracyjnego, przy czym nie ma obowiązku przyznawania świadczenia w najwyższej wysokości. Organ wskazał, że duża ilość osób potrzebujących zmusza organy pomocy społecznej do limitowania świadczeń zgodnie z możliwościami finansowymi. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A.W., który wniósł o wyrównanie przyznanej mu kwoty z [...] zł do 418 zł. Skarżący podał, że jest osobą samotnie gospodarującą i od lipca 2010 r. jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku, a w okresie od [...] stycznia 2011 r. do [...] maja 2011 r. był tymczasowo aresztowany. Podniósł, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Zaskarżonej decyzji zarzucił, że nie uwzględnia ona cen artykułów spożywczych, ani tego, iż skarżący nie ma możliwości uzyskania dochodów, gdyż jest dyskryminowany w zatrudnieniu ze względu na wiek oraz szykany ze strony bliżej nieokreślonych urzędników z MSW i A. Skarżący zarzucił także, że przyznano mu pomoc w zaniżonej wysokości. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdy chodzi o wysokość przyznanego świadczenia. Wprawdzie organ nie ma obowiązku przyznania zasiłku w maksymalnej wysokości, lecz nie oznacza to, że może go przyznać w niższej wysokości niż to wynika z bezwzględnie obowiązujących przepisów art. 38 ust. 2 pkt 1) i art. 38 ust. 3 pkt 1) ustawy. Przepis art. 38 ust 2 pkt 1) ustawy stanowi, że zasiłek okresowy ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie. Natomiast przepis art. 38 ust. 3 pkt 1) ustawy stanowi, że kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby. Treść tego ostatniego przepisu nie została uwzględniona przez organy. Skarżący wniosek o przyznanie zasiłku okresowego złożył 13 maja 2011 r., a więc w miesiącu, w którym opuścił zakład karny. W tym ani w poprzednich miesiącach skarżący nie osiągnął żadnego dochodu w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Opuszczając zakład karny skarżącemu zwrócono z depozytu kwotę [...] zł. Wskazać należy, że pieniądze z depozytu stanowią formę pomocy dla osoby zwolnionej z zakładu karnego (art. 126 kkw). Nie można ich uznać za przychód z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy. Są to środki zabezpieczone u osoby w związku z osadzeniem w zakładzie karnym, które nie mogą być przetrzymywane w celi (art. 79a § 2 kkw), a po zwolnieniu z osadzenia są one zwracane. Jak wyżej wskazano, art. 38 ust 3 pkt 1) ustawy o pomocy społecznej określa minimalną wysokość zasiłku, to jest nie mniej niż 50 % różnicy pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby. Ponieważ skarżący nie uzyskał żadnego dochodu, to biorąc pod uwagę kryterium dochodowe wynoszące 477 zł oraz dochód skarżącego 0 zł, to 50 % różnicy pomiędzy kryterium dochodowym a dochodem wynosi [...] zł (477-0 x50 %=[...]). Zatem w przypadku skarżącego kwota [...] zł powinna stanowić minimalną wysokość zasiłku okresowego za okres wskazany w decyzji. Wprawdzie organ powołał treść art. 38 ust. 4 ustawy, z którego wynika, że kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż [...] zł miesięcznie, to nie powiązał tego przepisu z treścią art. 38 ust. 3 pkt 1) ustawy mającego pierwszeństwo w stanie faktycznym sprawy. Dopiero wówczas, gdyby wyliczenia kwot na podstawie art. 38 ust. 3 pkt 1) ustawy wykazały kwotę niższą niż [...] zł, to miałby zastosowanie przepis art. 38 ust. 4 ustawy. Ustalając świadczenie na rzecz skarżącego organy obydwu instancji naruszyły przepis art. 38 ust. 3 pkt 1) ustawy, co miało wpływ na wynik sprawy, tj. zaniżoną wysokość przyznanej kwoty. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji rozpozna wniosek skarżącego z uwzględnieniem powyższej oceny prawnej. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.