I SA/Ol 620/11
WyrokWSA w Olsztynie2011-12-01
Skład orzekający: Renata Kantecka, Wiesława Pierechod, Zofia Skrzynecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy informacja o odmowie przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" może zostać uznana za bezskuteczną, jeśli organ nie wezwał wnioskodawcy (wspólników spółki cywilnej) do usunięcia nieprawidłowości we wniosku, mimo że instrukcja wypełniania wniosku była myląca, a organ nieprawidłowo oznaczył podmiot wydający informację?Ratio decidendi
Informacja o odmowie przyznania pomocy finansowej jest bezskuteczna, jeśli organ nie wezwał wnioskodawców (wspólników spółki cywilnej) do usunięcia nieprawidłowości we wniosku, mimo że instrukcja wypełniania wniosku była myląca, a organ nieprawidłowo oznaczył podmiot wydający informację. Organ powinien był wezwać wnioskodawców do usunięcia braków formalnych, zgodnie z § 11 ust. 2 rozporządzenia, a zaniechanie tego obowiązku, w połączeniu z błędnym oznaczeniem organu, stanowi naruszenie praworządności.Stan faktyczny
Wspólnicy spółki cywilnej złożyli wniosek o przyznanie pomocy finansowej na zakup sprzętu do pokoi gościnnych. Samorząd Województwa poinformował o odmowie przyznania pomocy, uznając, że spółka cywilna nie może być beneficjentem. Skarżący podnieśli, że wniosek złożyli jako osoby fizyczne, wspólnicy spółki, a instrukcja wypełniania wniosku była myląca. Wskazali również na nieprawidłowe oznaczenie organu wydającego informację. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na informację o odmowie przyznania pomocy.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono bezskuteczność informacji o odmowie przyznania pomocy oraz zasądzono od Samorządu Województwa na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kantecka Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Pierechod ( spr. ) Sędzia WSA Zofia Skrzynecka Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Niewiadomska po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 1 grudnia 2011r. sprawy ze skargi M. C. – S., M. C. – S. wspólników Spółki A na informację Samorządu Województwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na wdrażanie lokalnych strategii rozwoju I. stwierdza bezskuteczność informacji o odmowie przyznania pomocy, II. zasądza od Samorządu Województwa na rzecz skarżących kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
W dniu 20 maja 2011r. M. i M. C. – S. wspólnicy Spółki A. złożyli wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania 413 Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju, objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013. Wnioskowana pomoc miała zostać przeznaczona na zakup sprzętu wyposażenia do pokoi gościnnych o wartości 23.382,56 zł. Projekt uzyskał pozytywną opinię Rady Lokalnej Grupy Działania Stowarzyszenie P., a następnie został przedstawiony do oceny Samorządowi Województwa.
Informując wnioskodawców pismem z dnia "[...]" o odmowie przyznania pomocy na realizację w/w opisanej operacji, Samorząd Województwa powołał w podstawie prawnej art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.), powoływanej dalej jako: "ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich". W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z § 2 pkt. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lipca 2008r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. Nr 138, poz. 868 ze zm.), dalej jako: "rozporządzenie", o pomoc na "małe projekty" może ubiegać się jedynie podmiot będący osobą fizyczną lub osobą prawną. Beneficjentem tego rodzaju pomocy nie może być natomiast spółka cywilna, która nie posiada osobowości prawnej ani statusu przedsiębiorcy, lecz jest wyłącznie stosunkiem o charakterze zobowiązaniowym.
W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa z dnia 9 sierpnia 2011r. M. i M. C. – S. podnieśli, że złożyli wniosek o przyznanie pomocy jako wspólnicy Spółki A., czyli jako osoby fizyczne. Jak wskazali, osoby fizyczne będące wspólnikami spółki cywilnej mają prawo ubiegać się o pomoc na podstawie § 2 pkt. 1 rozporządzenia. Dlatego też rozważania organu w przedmiocie charakteru prawnego spółki cywilnej strona uznała za całkowicie bezprzedmiotowe.
Pismem z dnia 22 sierpnia 2011r. Samorząd Województwa podtrzymał ocenę, iż beneficjentem w ramach działania "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" w zakresie małych projektów nie może być spółka cywilna. Spółka ta nie posiada bowiem osobowości prawnej, jest wyłącznie stosunkiem o charakterze zobowiązaniowym, nie ma zdolności sądowej, procesowej, upadłościowej i wekslowej, nie posiada statusu przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego i ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, ani też własnej firmy (art. 432 § 1 k.c.). Stwierdził ponadto, że podmiotami uprawnionymi do występowania o przyznanie pomocy mogliby być wspólnicy spółki cywilnej oddzielnie, jako osoby fizyczne prowadzące samodzielną działalność gospodarczą. Jednakże, wbrew argumentacji wezwania do usunięcia naruszenia prawa, w złożonym w niniejszej sprawie wniosku, jak również w załącznikach do tego wniosku, jako beneficjenta wskazano Spółkę A., a nie jej wspólników.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze na informację z dnia "[...]" o odmowie przyznania pomocy, M. i M. C. – S. wnieśli o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności oraz zasądzenie kosztów procesowych według norm przepisanych. Zarzucili jej naruszenie następujących przepisów:
- art. 7, art. 8, art. 9, art. 28, art. 29 i art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej jako: K.p.a., w związku z art. 21 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich;
- § 11 ust. 2 rozporządzenia;
- art. 5 § 2 pkt 3 K.p.a. i § 5 ust. 1 rozporządzenia.
W uzasadnieniu skarżący wskazali, że nie kwestionują wyrażonego w informacji stanowiska, że spółka cywilna nie posiada zdolności prawnej oraz, że co do zasady nie może być stroną postępowania administracyjnego, ponieważ nie posiada zdolności administracyjnej. Podnieśli natomiast, że w postępowaniu zakończonym wydaniem informacji, stroną była nie spółka cywilna, ale jej wspólnicy. Jak zaznaczyli, wniosek o udzielenie pomocy został złożony na formularzu, co do którego na stronie internetowej Urzędu Marszałkowskiego Województwa zamieszczono szczegółową instrukcję wypełniania. Zawarta w tej instrukcji informacja dotycząca sposobu identyfikacji wnioskodawcy wyraźnie wskazywała, że "w przypadku ubiegania się o pomoc przez wspólników spółki cywilnej, we wniosku w sekcji II. Identyfikacja Wnioskodawcy, należy wpisać dane dotyczące spółki. Dane każdego ze wspólników spółki cywilnej należy umieścić na stronach wniosku powielonych w zakresie sekcji II, postępując zgodnie ze sposobem wskazanym w pkt. A.9 niniejszej instrukcji". Co więcej, w treści formularza wniosku i instrukcji pojawia się kilkukrotnie termin spółka cywilna w sposób sugerujący, że oznaczenie spółki cywilnej jako wnioskodawcy jest poprawne. Skarżący, postępując stosownie do pouczenia zawartego w instrukcji, wypełnili sekcję II wniosku zatytułowaną: Identyfikacja Wnioskodawcy, wpisując w jej pola dane odnoszące się do spółki cywilnej, tj. numer identyfikacyjny producenta rolnego, NIP i REGON spółki cywilnej. Do wniosku dołączyli zaś dokumenty, takie jak m.in. zaświadczenia o wpisie obu wspólników spółki do ewidencji działalności gospodarczej i kopię umowy spółki cywilnej. W ocenie skarżących, taki sposób wypełnienia wniosku oraz dołączenie zaświadczeń o wpisie wspólników spółki do ewidencji działalności gospodarczej odpowiadał instrukcji wypełnienia wniosku i w wystarczający sposób odzwierciedlał ich intencje co do tego, że to oni są wnioskodawcami. Taki sposób oznaczenia wnioskodawców został również uznany za poprawny przez Lokalną Grupę Działania Stowarzyszenie P., która wydała pozytywną ocenę wniosku. Nie do przyjęcia jest natomiast sytuacja, w której organ najpierw wydaje co najmniej mylącą, jeśli nie błędną instrukcję wypełniania wniosku, a później uznaje wypełniony zgodnie z nią wniosek za błędny i wywodzi z tego faktu niekorzystne dla wnioskodawcy skutki prawne.
Ponadto skarżący podnieśli, że pomimo powzięcia wątpliwości co do określenia wnioskodawcy, Samorząd Województwa nie wezwał ich do usunięcia braków formalnych wniosku, do czego był zobligowany na mocy § 11 ust. 2 rozporządzenia. Zaniechanie tego wezwania naruszyło art. 7 i 9 K.p.a., gdyż uniemożliwiono im wyjaśnienie powstałych wątpliwości co do osoby wnioskodawcy. Tymczasem organ powinien bowiem czuwać nad tym, aby stroną w postępowaniu administracyjnym był podmiot, o którym mowa w art. 29 K.p.a. Skoro zatem dostrzegł, że spółka cywilna nie może być stroną postępowania, to powinien konsekwentnie uznać, że jego stroną są wspólnicy tej spółki, a nie, że postępowanie toczy się wobec podmiotu, któremu nie można nadać przymiotu strony. Jednakże organ uczynił stroną postępowania nie wspólników, lecz spółkę cywilną, i to tylko w zakresie pozwalającym na oznaczenie spółki cywilnej jako strony postępowania i na odmowę udzielenia pomocy w oparciu o argument o braku jej podmiotowości prawnej. Innymi słowy, organ administracji uczynił spółkę cywilną stroną w rozumieniu procesowym, odmawiając jej jednocześnie przymiotu strony w rozumieniu materialnoprawnym. Gdyby zaś organ konsekwentnie stosował przyjęte przez siebie założenie, to nie mógłby uczynić spółki cywilnej stroną w rozumieniu procesowym i powinien wtedy dojść do wniosku, że wydaje decyzję adresowaną do podmiotu nieistniejącego. Taka konieczność uznania za stronę postępowania wspólników spółki cywilnej, a nie samej spółki cywilnej potwierdzona została w wielu wyrokach sądów administracyjnych (zob. np. wyrok NSA z 25 listopada 2009r., sygn. akt II GSK 173/2009, wyrok NSA z 3 czerwca 2008r., sygn. akt II OSK 601/2007).
Skarżący stwierdzili ponadto, że w sprawie powstał paradoks polegający na tym, że organ, który żąda od nich, aby odróżniali spółkę cywilną od jej wspólników, sam nie potrafi poprawnie oznaczyć siebie jako organu prowadzącego postępowanie. Jak zaznaczyli, w zaskarżonej informacji z dnia "[...]" organ został oznaczony jako Samorząd Województwa, a z kolei w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jako organ widnieje Urząd Marszałkowski Województwa. Tymczasem ani Samorząd Województwa, ani Urząd Marszałkowski, nie mają przymiotu organu administracji publicznej w niniejszej sprawie, którym jest Marszałek Województwa.
Końcowo skarżący wskazali, że w/w stanowisko znajduje potwierdzenie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2011r., sygn. akt VIII SA/Wa 230/11.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał prezentowane dotychczas stanowisko w sprawie. Ponadto wskazał, że przyczyną odstąpienia od wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia braków wniosku było stwierdzenie, że zachodziły niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy na podstawie § 11 rozporządzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej Zakres kontroli sądowej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o czym stanowi art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.".
W niniejszej sprawie kontrolą sądową objęta jest informacja o odmowie przyznania pomocy a więc inna czynność, nie mająca cech decyzji administracyjnej czy postanowienia.
Stosownie do art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniający skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. Art. 146 p.p.s.a. nie przewiduje stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Odniesienie się do spornych kwestii związanych z odmową udzielenia pomocy w niniejszej sprawie wymaga przybliżenia i analizy przepisów regulujących podstawę przyznawania tej pomocy oraz kompetencje organów, które występują w charakterze podmiotów prowadzących postępowania zmierzające do przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Wdrażanie lokalnej strategii rozwoju" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
Tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach wymienionego działania reguluje ustawa z dnia 7 marca 2007 r. - o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) oraz wydane na podstawie zawartego w niej upoważnienia rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lipca 2008 r. - w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wdrażanie lokalnej strategii rozwoju" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 138, poz. 868 ze zm.). Wyżej wymieniona ustawa określa w szczególności warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej działań objętych Programem Rozwoju Obszarów wiejskich(art.1 pkt. 2 lit. a ).
W celu uporządkowania, na użytek niniejszej sprawy, kwestii kompetencyjnych, trzeba wskazać, że ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich posługuje się pojęciem "instytucji zarządzającej", którą zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt. 1 jest Minister właściwy do spraw rozwoju wsi, jednakże zadania "instytucji zarządzającej" zgodnie z art. 6 ustawy pełnią inne podmioty w odniesieniu do poszczególnych działań w rozumieniu przepisów tej ustawy. Stosownie do art.6 ust.1 pkt.2 ustawy, zadania instytucji zarządzającej w zakresie działań objętych programem, w tym przyznawania pomocy, wykonuje jako zadania delegowane (zgodnie z art.75 ust.2 rozporządzenia nr 1698/2005) samorząd województwa w przypadku działań, o których mowa w art.5 ust.1 pkt. 6 oraz 19-23, z zastrzeżeniem pkt. 3 (który rozpatrywanej sprawy nie dotyczy).
Z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika, że Minister właściwy do spraw rozwoju wsi sprawuje nadzór nad podmiotami, o których mowa w art.6 ust.1, zwanymi dalej w ustawie "podmiotami wdrażającymi" w zakresie wykonywania przez te podmioty zadań "instytucji zarządzającej". Oznacza to, że samorząd województwa w zakresie działań wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 6 oraz 19-23 ustawy jest "podmiotem wdrażającym".
Zaskarżona informacja dotyczy odmowy przyznania pomocy w ramach działania "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju", o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt. 21 ustawy. Program Rozwoju Obszarów Wiejskich jest realizowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i obejmuje między innymi "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju". Pomoc w ramach działania, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 21 jest przyznawana na operacje wybrane - stosownie do art. 62 ust. 4 rozporządzenia 1698/2005 - przez lokalną grupę działania, wybraną do realizacji opracowanej przez nią lokalnej strategii rozwoju. Operacje te muszą spełniać warunki wymienione w art. 12 ust. 1 pkt 1 lit. a-b ustawy.
Art. 22 ust. 3 ustawy określa sposób załatwienia sprawy. Mianowicie, w przypadku, gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy Na negatywne "rozstrzygnięcie", zgodnie z art. 22 ust. 4 wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt.4 p.p.s.a.
W rozstrzyganej sprawie strona skarżąca prawidłowo złożyła skargę do sądu administracyjnego po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa.
Z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy istotne jest, że zgodnie z art. 21 ust.1 ustawy pomoc w ramach działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt. 4, 5, 6, 8 oraz 16-23 jest przyznawana na podstawie umowy zawieranej pod rygorem nieważności w formie pisemnej. Art. 21 ust. 2 ustawy przewiduje bowiem, że do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy, prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników, organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej.
Formułując zarzuty skargi skarżący powiązali je, z wyjątkiem jednego, z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Uszło ich uwadze, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy, mają zastosowanie jedynie w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej.
W związku z obowiązującymi w tej mierze uregulowaniem zawartym w art. 21 ust. 2 ustawy, zarzuty naruszenia przepisów K.p.a. należy uznać za bezzasadne, skoro nie odnoszą się one do przepisów, których stosowanie nie jest wyłączone.
Z faktu, że do postępowań w sprawach o przyznanie pomocy na podstawie umowy ustawa przewiduje stosowanie K.p.a. jedynie w ograniczonym zakresie, nie wynika jednak, że organ, przed którym toczy się postępowanie zwolniony jest od przestrzegania reguł postępowania, stanowiących gwarancje procesowe, z punktu widzenia interesów wnioskodawców. Odpowiednie zastosowanie ma bowiem w tego rodzaju postępowaniach art. 21 ust. 2 i 3 ustawy. Art. 21 ust. 2 stanowi, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie :
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Określone zatem zostały w ustawie zasady stanowiące w pewnym sensie odpowiednik niektórych ogólnych zasad postępowania przewidzianych w K.p.a.
Rolą Sądu było zatem zbadanie, niezależnie od sposobu sformułowania zarzutów odnoszących się do kodeksu postępowania administracyjnego, czy wyżej przedstawione zasady postępowania, jakkolwiek sprowadzone do zupełnie podstawowych, zostały zachowane przez organ prowadzący postępowanie w przedmiocie wniosku skarżących o przyznanie pomocy.
Wynikiem tego badania jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia art. 21 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 22 ust. 2 ustawy. Nie można bowiem uznać za praworządne działania, które pozostaje w sprzeczności z konkretnymi przepisami prawa.
W ocenie Sądu trafny jest zarzut skarżących, że stwierdzenie w ramach przeprowadzonej weryfikacji wniosku, iż wnioskodawcą, a więc beneficjentem pomocy miałaby być spółka cywilna, powinno było spowodować wezwanie wnioskodawców do usunięcia dostrzeżonych nieprawidłowości. Podstawa prawna do takiego wezwania istnieje i jest nią § 11 ust. 2 ww. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lipca 2008 r. W myśl tego przepisu, jeżeli wniosek o przyznanie pomocy na małe projekty zawiera inne niż określone w ust.1 nieprawidłowości lub braki, właściwy organ samorządu województwa wzywa wnioskodawcę w formie pisemnej do ich usunięcia w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Użycie przez ustawodawcę słowa "wzywa" a nie zwrotu "może wezwać" nie pozostawia wątpliwości, że w razie dostrzeżenia w ramach weryfikacji wniosku braków czy nieprawidłowości właściwy organ samorządu województwa zobligowany jest wezwać wnioskodawcę do ich usunięcia. Co więcej, w przypadku, gdy wezwanie nie zostało w pełni zrealizowane, przepis § 11 ust. 3 pkt 2 przewiduje obowiązek wezwania do usunięcia pozostałych nieprawidłowości. Jedynie wówczas, gdy zachodzą nie budzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy nie stosuje się przepisów ust. 2 i ust. 3 pkt 2. Wynika to z § 11 ust. 5 rozporządzenia. Na ten właśnie przepis powołał się samorząd województwa, ale uczynił to dopiero w odpowiedzi na skargę. W informacji z dnia "[...]" o odmowie przyznania pomocy wskazano jako przyczynę tej odmowy to, że spółka nie może być wnioskodawcą w ramach działania "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Cytując przepis rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lipca 2008 r. określający podmioty mogące ubiegać się o pomoc na małe projekty, powołano przy tym niewystępującą w rozporządzeniu jednostkę redakcyjną a mianowicie art.2 podczas gdy rozporządzenie dzieli się na paragrafy.
W ocenie Sądu brak wskazania w informacji z jakiego powodu wnioskodawcy nie zostali wezwani do usunięcia nieprawidłowości we wniosku stanowi wadę tego pisma, nie pozwalającą w istocie podjąć rozważań co do tego czy organ właściwie zinterpretował przepis zwalniający go od obowiązku skorzystania z wezwania do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W sytuacji, gdy przepis przewiduje obowiązek podjęcia określonego działania, to konieczne jest wyjaśnienie w piśmie kierowanym do wnioskodawcy konkretnej przyczyny dla jakiej uznano, że występują okoliczności usuwające ten obowiązek.
Zauważyć należy, że skarżący nie negują, iż zgodnie przepisami rozporządzenia spółki cywilne nie mogą ubiegać się przyznanie pomocy. Soją jednak na stanowisku, że skoro spółki takie tworzone są przez osoby fizyczne, a jednocześnie przepisy ustawy ani rozporządzenia nie wykluczają wspólników spółek cywilnych z grona podmiotów mogących ubiegać się o przyznanie pomocy, to organ powinien był skorzystać z wezwania, o którym mowa w § 11 rozporządzenia. Jako istotny argument skarżący powołali zapisy instrukcji dotyczące wypełniania wniosków . W ich ocenie instrukcja jest co najmniej myląca, jeśli nie błędna, skoro w części dotyczącej identyfikacji wnioskodawcy, w przypadku ubiegania się o pomoc osoby fizycznej nakazuje wpisać dane spółki cywilnej. Kwestie związane z funkcjonowaniem w obrocie gospodarczym spółek cywilnych często rodzą wątpliwości najróżniejszego rodzaju, w szczególności zaś co do podmiotowości prawnej spółek. Już tylko instrukcja wypełniania wniosku analizowana w niniejszej sprawie jest tego dobitnym przykładem. Trafnie też zwrócono uwagę w skardze na to, że treść pism kierowanych do wnioskodawcy w toku postępowania w przedmiocie wniosku wskazuje, że organ nie miał obiekcji by uczynić spółkę cywilną stroną postępowania w rozumieniu procesowym, chociaż tą stroną mogą być tylko jej wspólnicy.
Cała argumentacja skarżących jest w tym zakresie logiczna i przekonująca i Sąd podziela tę argumentację, zatem nie ma potrzeby jej powtarzania. W szczególności należy zaakcentować, że zwłaszcza myląca treść instrukcji powinna była skłonić organ do wyjaśnienia kwestii, kto w istocie jest wnioskodawcą w omawianym przypadku. Nie bez znaczenia jest również to, że lokalna grupa działania, za pośrednictwem której był składany wniosek i która umieściła ten wniosek na liście operacji do dofinansowania nie dopatrzyła się przeszkód, by w ramach swych kompetencji określonych przez wielokrotnie powoływane już w tej sprawie rozporządzenie, dokonać wyboru wniosku złożonego przez spółkę a nie przez jej wspólników.
Uznając zasadność zarzutów strony skarżącej dotykających istoty spornego w sprawie problemu związanego z naruszeniem § 11 rozporządzenia poprzez zaniechanie wystosowania przez organ wystosowania przewidzianego w nim wezwania i bezrefleksyjne przyjęcie, że zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy Sąd na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. stwierdził bezskuteczność informacji o odmowie przyznania pomocy.
Podstawą do uznania tej bezskuteczności jest także fakt, iż informacja ta została udzielona stronie przez R.C. zastępcę dyrektora Departamentu Rozwoju Obszarów Wiejskich i Rolnictwa. Podpisując adresowaną do spółki informację nie powołał się on na stosowne upoważnienie, przez co doszło również do naruszenia § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia. W myśl bowiem § 5 ust.1 postępowanie w sprawie przyznania pomocy prowadzi właściwy organ samorządu województwa, zaś załatwianie spraw związanych z przyznawaniem pomocy, w tym dokonywanie czynności w ramach postępowania w sprawie przyznania pomocy, z wyłączeniem spraw, o których mowa w § 17 ust. 1, może być dokonywane przez upoważnionych przez właściwy organ samorządu województwa pracowników urzędu marszałkowskiego albo wojewódzką samorządową jednostkę organizacyjną, zwaną dalej "samorządową jednostką" (ust.2).
Wykonując zadania samorządu województwa w zakresie przewidzianym w ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich samorząd ten musi także ściśle przestrzegać określonych w ustawie norm kompetencyjnych. Normy te należy stosować przy uwzględnieniu przepisów ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa ( j.t. Dz.U z 2001r.nr.142poz.1590 ze zm.). Skoro bowiem zgodnie z § 5 rozporządzenia postępowanie w sprawie przyznania pomocy prowadzi właściwy organ samorządu województwa, a przy tym nie określa się na użytek ustawy ani rozporządzenia, jaki organ uznaje się za właściwy, to nie można mieć wątpliwości, że określenie organu właściwego wynikać musi z ustawy o samorządzie województwa.
Zgodnie z art. 15 ustawy o samorządzie województwa organami samorządu województwa są: 1)sejmik województwa, 2)zarząd województwa.
Organy samorządu województwa są kolegialne. Zarząd jest organem wykonawczym województwa. Swoje zadania zarząd wykonuje przy pomocy urzędu marszałkowskiego i wojewódzkich samorządowych jednostek organizacyjnych lub wojewódzkich osób prawnych (art. 45 ust. 1).Zarząd jest organem wykonawczym województwa. Oznacza to, że zarząd ma pewną własną (autonomiczną) sferę działania, w której nie wykonuje uchwał sejmiku, lecz realizuje własne zadania; są to zadania nałożone na samorząd województwa przez przepisy prawa, niezastrzeżone dla innych organów lub podmiotów, zwłaszcza dla sejmiku województwa.
Zarząd województwa jest organem kolegialnym, co ma istotne znaczenie zarówno dla form jego rozstrzygnięć, (którymi są uchwały a w wypadkach określonych odrębnymi przepisami decyzje administracyjne i postanowienia), jak i trybu działania. Art. 41 ust. 1 stawy o samorządzie województwa opiera się na zasadzie domniemania właściwości zarządu województwa. Zgodnie bowiem z tym przepisem, do zarządu należy wykonywanie wszystkich zadań należących do samorządu województwa, z wyjątkiem tych, które przez ustawę zostały zastrzeżone na rzecz sejmiku województwa lub wojewódzkich samorządowych jednostek organizacyjnych. Funkcja przewodniczącego zarządu jest tylko jedną z funkcji przypisanych marszałkowi województwa. Jest on bowiem także organem administracji publicznej właściwym do wydawania decyzji w indywidualnych sprawach z tego zakresu (art. 46 ust. 1), kierownikiem urzędu marszałkowskiego i przełożonym służbowym zatrudnionych tam pracowników samorządowych, w tym etatowych członków zarządu województwa oraz - z zastrzeżeniem art. 41 ust. 2 pkt. 6 ustawy - kierowników samorządowych jednostek organizacyjnych będących samodzielnymi pracodawcami samorządowymi. Ponadto marszałek jest ustawowym reprezentantem województwa (art. 43 ust. 1 ustawy)). Urząd marszałkowski jest jednostką organizacyjną województwa zapewniającą obsługę administracyjną, organizacyjną i techniczną zarządu województwa, a w praktyce także sejmiku województwa oraz jego organów wewnętrznych. Jest to więc aparat pomocniczy organów województwa.
Mając na uwadze powyższe należy zauważyć, że pismo informujące stronę o odmowie przyznania pomocy w części nagłówkowej wymienia Urząd Marszałkowski Województwa, ale odmowa ta jest wydana przez samorząd województwa, tak przynajmniej wynika z treści pisma, które, jak już wyżej wspomniano, podpisał zastępca Dyrektora Departamentu. Inne pisma kierowane do strony w niniejszej sprawie wykazują jeszcze większą dowolność w omawianym zakresie.
W kontekście zatem wymaganej od strony precyzji przy opracowywaniu wniosku, na co zwracają uwagę skarżący, brak dbałości o nadanie należytej formy i treści wydawanym w sprawie pismom jest tym bardziej zauważalny i sam w sobie stanowi naruszenie prawa.
Taki sposób działania wprowadza niewątpliwie chaos informacyjny co do tego, jaki właściwie podmiot wydał pismo, będące rodzajem wypowiedzi organu przewidzianym przez ustawę. W ocenie Sądu, jeżeli do kompetencji organu samorządu należy udzielenie przewidzianej w ustawie o wspieraniu rozwoju informacji, to zarówno nagłówek pisma jak i jego treść powinny precyzyjnie określać rodzaj działającego organu, a osoba udzielająca informacji (podpisująca pismo) musi wyraźnie wskazać czy działa jako organ, czy też z upoważnienia organu.
Z powyższych względów skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, właściwy organ samorządu województwa, stosownie do art. 153 p.p.s.a, zobowiązany jest uwzględnić stanowisko Sądu wyrażone w uzasadnieniu wyroku. O kosztach postępowania sądowego z orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt.1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło