VII SA/Wa 1644/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka (spr.), Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi M. Ł. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą – [...] na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] z dnia [...] maja 2011r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania pisemnej interpretacji skargę oddala. W dniu 24 grudnia 2008 r. przedsiębiorca M. Ł. [...] złożył wniosek o wydanie interpretacji w zakresie prawidłowości prowadzonego postępowania kontrolnego. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., Nr [...] na podstawie art. 10 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej (t.j.: Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz.1095 z późn. zm) w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j.: Dz.U. 2007 r. Nr 11, poz. 74 z późn. zm.) - odmówił wydania interpretacji w sprawie kontroli płatnika składek [...] M. Ł. W uzasadnieniu decyzji Zakład wskazał, że odmowa wydania interpretacji w przedmiocie przepisów procesowych dotyczących prowadzenia postępowania kontrolnego nastapiła z uwagi na to, iż przepisy regulujące przebieg i sposób dokumentowania kontroli nie należą do kategorii zakresu przedmiotowego przepisu z którego wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenie zdrowotne w jego indywidualnej sprawie na zasadzie art. 10 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Ponadto wskazał, że wniosek dotyczy stanu faktycznego zaistniałego przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2008 r. Nr 141, poz. 888 z późn. zm.), czyli stanu zaistniałego przed 20 września 2008 r., który co do zasady nie podlega interpretacji w rozumieniu przepisów art. 10 ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W odwołaniu od wymienionej decyzji M. Ł. podniósł kwestie związane z prowadzonym postępowaniem kontrolnym. Odwołanie zostało przekazane do Sądu Okręgowego - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w [...]. Sąd ten oddalił odwołanie wnioskodawcy w związku, z czym została wniesiona apelacja, w wyniku rozpoznania której Sąd Apelacyjny [...] uznał się za niewłaściwy do rozpoznania sprawy i postanowił sprawę przekazać do rozpoznania Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] maja 2011 r., działając na podstawie art. 10 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 220 poz. 1447 z późn. zm.) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. – zwanej dalej k.p.a.), po rozpoznaniu odwołania M. Ł., [...] z siedzibą w [...] od ww. decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdział, iż podstawę prawną udzielenia interpretacji stanowi art. 10 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zgodnie z którym przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu administracji publicznej lub państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie. Przedmiotem interpretacji mogą być zatem tylko te sprawy, które odnoszą się do zakresu i zastosowania wyłącznie przepisów, z których wynika obowiązek dokonania przez przedsiębiorcę świadczenia pieniężnego o charakterze publicznoprawnym innego niż podatek. Przepisy regulujące przebieg i sposób dokumentowania kontroli nie należą zaś do kategorii zakresu przedmiotowego wymienionego przepisu. W konsekwencji nie było możliwe wydanie interpretacji w sprawach z zakresu działania Zakładu, nie odnoszących się jednak do przepisów, z których wynika obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne lub daniny publicznej. Niezależnie od powyższego organ podniósł, iż art. 10 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej został wprowadzony do porządku prawnego ustawą z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz zmianie niektórych innych ustaw. Stąd interpretacje mogą odnosić się wyłącznie do stanów faktycznych zaistniałych nie wcześniej niż w dniu wejścia w życie wymienionej ustawy z 10 lipca 2008 r., tj. w dniu 20 września 2008 r. Złożony wniosek dotyczy stanu faktycznego zaistniałego przed 20 września 2008 r, który co do zasady nie może podlegać interpretacji w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wymienioną decyzję z dnia [...] maja 2011 r. złożył M. Ł. W skardze wskazał, że kontrola w jego firmie rozpoczęła się 9 maja 2002 r. Jej zakres obejmował określenie prawidłowości i rzetelności obliczania, potrącania i naliczania składek na ubezpieczenie społeczne oraz innych składek i wpłat, do pobierania których zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Zdaniem skarżącego fakt ten przeczy twierdzeniu Zakładu jakoby kontrola stanowiła tylko "narzędzie", natomiast ustalenia pokontrolne są sednem wniosków bezpośrednio rzutujących na wysokość wnoszonych opłat i danin. Wskazał także, że kontrola nie zakończyła się poprzez wydanie protokołu, a w myśl Kodeksu postępowania administracyjnego oznacz to jej niezakończenie. Następnie skarżący podniósł, iż w dniu 4 czerwca 2002 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał zaświadczenie o niezaleganiu z opłatami składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i fundusz pracy. Oczywistym staje się więc fakt, że wobec późniejszej zmiany tego stanowiska i niewydolnością prowadzonej działalności spowodowanej powodzią 1000-lecia i brakiem wypracowanych środków finansowych, zamknięcie działalności powinno nastąpić jak najszybciej. Podczas gdy zaniechanie informowania kontrolowanego wygenerowało olbrzymie zaległości. W konkluzji skargi M. Ł. wniósł o wydanie interpretacji prawnej określającej stanowiącej o wysokości daniny społecznej, składek i odsetek. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie jej oddalenie. Argumentując odpowiedź organ podniósł, że skarga może być wniesiona skutecznie tylko w sprawach, o których mowa w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwanej dalej p.p.s.a.), a więc tam, gdzie przepisy przewidują wydanie aktów władczych. Zdaniem organu rentowego przepis art. 83 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j.: Dz. U. z 2009 r. Nr 205, Nr 1585 z późn. zm. – zwanej dalej ustawą systemową lub u.o.s.u.s.) nie dotyczy takich sytuacji. Żądanie skarżącego nie dotyczy przyznania lub odmowy świadczenia w drodze wyjątku, ani umorzenia należności składek na ubezpieczenia społeczne, jego zakres objęty jest więc art. 83 ust. 1 ustawy systemowej, co wyłącza kognicję sądów administracyjnych. Decyzja wydana na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy systemowej podlega na ogólnych zasadach wynikających z art. 83 ust. 2 tej ustawy, zaskarżeniu odwołaniem do sądu powszechnego, znaczenie bowiem dla ustalenia właściwości sądu ma przedmiot sprawy. Art. 83 ust. 2 ustawy systemowej stanowi lex specialis do art. 180 k.p.a., zgodnie z którym, zasadą jest stosowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, za wyjątkiem tych sytuacji, w których przepisy dotyczące ubezpieczeń społecznych zawierają odmienne uregulowania. Stanowisko organu rentowego jest zgodne ze stanowiskiem wyrażonym w tym zakresie w uchwale SN z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt I UZP 3/10, której Sąd Najwyższy nadał moc zasady prawnej. W przypadku nie znalezienia przez Sąd podstaw do odrzucenia skargi M. Ł., organ podniósł, iż brak jest podstaw do wydania interpretacji w przedmiocie przepisów procesowych dotyczących prowadzenia postępowania kontrolnego, zgodnie z wnioskiem strony z dnia 24 grudnia 2008 r. Stosownie do art. 10 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu administracji publicznej lub państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie. Przedmiotem interpretacji mogą być zatem sprawy, które odnoszą się do zakresu i zastosowania wyłącznie przepisów, z których wynika obowiązek dokonania przez przedsiębiorcę świadczenia pieniężnego o charakterze publicznoprawnym, innego niż podatek. Przepis ten nie obejmuje swym zakresem przepisów dotyczących przebiegu i sposobu dokumentowania postępowania kontrolnego. W konsekwencji nie jest możliwe wydanie interpretacji w sprawach z zakresu postępowania kontrolnego, nie odnoszących się jednak do przepisów, z których wynika obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne. Ponadto organ zwrócił uwagę, iż przepis zawarty w art. 10 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej został wprowadzony ustawą z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz zmianie niektórych ustaw. Stąd interpretacje mogą odnosić się wyłącznie do stanów faktycznych zaistniałych nie wcześniej niż w dniu wejścia w życie w wymienionej ustawy z dnia 10 lipca 2008 r., tj. w dniu 20 września 2008 r. Wniosek złożony przez skarżącego dotyczył stanu faktycznego zaistniałego przed dniem wejścia ww. ustawy, tj. przed 20 września 2008 r., i jako taki co do zasady, nie podlega interpretacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny, sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś, do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stwierdza, iż organ orzekając decyzją z dnia [...] maja 2011 r. zasadnie uznał, iż brak jest w niniejszej sprawie podstaw do wydania interpretacji w przedmiocie przepisów procesowych dotyczących prowadzenia postępowania kontrolnego, zgodnie z wnioskiem skarżącego z dnia 24 grudnia 2008 r. Stosownie do art. 10 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu administracji publicznej lub państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie. Przedmiotem interpretacji mogą być zatem sprawy, które odnoszą się do zakresu i zastosowania wyłącznie przepisów, z których wynika obowiązek dokonania przez przedsiębiorcę świadczenia pieniężnego o charakterze publicznoprawnym, innego niż podatek. Przepis ten nie obejmuje swym zakresem przepisów dotyczących przebiegu i sposobu dokumentowania postępowania kontrolnego. W konsekwencji nie jest możliwe wydanie interpretacji w sprawach z zakresu postępowania kontrolnego, nie odnoszących się jednak do przepisów, z których wynika obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne. Ponadto, w ocenie Sądu organ trafnie zwrócił uwagę, iż art. 10 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej został wprowadzony ustawą z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz zmianie niektórych ustaw. Stąd interpretacje mogą odnosić się wyłącznie do stanów faktycznych zaistniałych nie wcześniej niż w dniu wejścia w życie w wymienionej ustawy z dnia 10 lipca 2008 r., tj. w dniu 20 września 2008 r. Wniosek złożony przez skarżącego dotyczył stanu faktycznego zaistniałego przed dniem wejścia ww. ustawy, tj. przed 20 września 2008 r., i jako taki co do zasady, nie podlega interpretacji. Mając na uwadze powyższą argumentację, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.