VII SA/Wa 96/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2010 r. sprawy ze skargi D. W. i W. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2009 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r., znak: [...], działając na podstawie art. 134 k.p.a., w związku z odwołaniem D. i W. W. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., Nr [...], stwierdzającej wydanie z naruszeniem prawa decyzji ostatecznej Starosty M. z dnia [...] marca 2001 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej H. i R. M. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego z częścią usługowo-handlową (serwis i wymiana opon) oraz przyłącza energetycznego usytuowanych na działce nr [...] w M. przy ul. T. róg ul. S. (utrzymanej w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2001 r., Nr [...]) i odmawiającej uchylenia w/w decyzji Starosty M. z dnia [...] marca 2001 r., nr [...], z uwagi na upływ pięcioletniego terminu z art. 146 § 1 k.p.a. – stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., Nr [...]. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ przywołał przepis art. 129 § 2 k.p.a., zgodnie z którym odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie, od dnia jej ogłoszenia stronie. Wskazał, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., Nr [...], jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, została doręczona pełnomocnikowi D. i W. W. – adw. E. O. w dniu 19 sierpnia 2009 r. Ustawowy termin do złożenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., [...], upływał w dniu 2 września 2009 r. Odwołanie od wskazanej decyzji zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 7 września 2009 r., a zatem z uchybieniem czternastodniowego terminu. Skargę na powyższe postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli D. i W. W., wnosząc o jego uchylenie i nadanie biegu odwołaniu od decyzji Wojewody [...] Nr [...]. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili, że wydane zostało z naruszeniem art. 129 § 2 k.p.a. w związku z art. 40 § 3 k.p.a., z powodu błędnego ustalenia przez organ stanu faktycznego sprawy. W uzasadnieniu skargi wskazali, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., Nr [...], została doręczona skarżącym w dniu 26 sierpnia 2009 r., ustawowy termin do złożenia odwołania od tej decyzji upływał 9 września 2009 r. Odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 7 września 2009 r., a zatem przed upływem czternastodniowego terminu do jego wniesienia. D. i W. W. zauważyli, że odwołanie może złożyć sama strona, nie ma przymusu adwokackiego. Podnieśli ponadto, że sprawa toczy się od 2001 r., inwestycja sąsiadów została wybudowana i jest wykorzystywana od początku w sposób rażąco sprzeczny z poprzednim i obecnym planem zagospodarowania przestrzennego, organy administracji zaś biernie tolerują prawo. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z dnia 1 marca 2010 r. D. i W. W. wskazali, że "po wydaniu decyzji Nr [...] (...) przez Wojewodę [...] wypowiedziałem pełnomocnictwo p. mec. E. O. i zwolniłem ją od dalszych czynności. Odwołanie złożyłem sam zgodnie z pouczeniem na doręczonej decyzji i popieram wniosek o przywrócenie terminu do złożenia tego odwołania". Podczas rozprawy w dniu 23 marca 2010 r. skarżący stwierdził, że nie pamięta daty kiedy cofnął pełnomocnictwo adwokat O., wskazał jedynie, że nastąpiło to w formie ustnej, po otrzymaniu decyzji od Wojewody [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z poźn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) . Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie Sąd dokonał kontroli postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2009 r., znak: [...], stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., Nr [...], stwierdzającej wydanie z naruszeniem prawa decyzji ostatecznej Starosty M. z dnia [...] marca 2001 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej H. i R. M. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego z częścią usługowo-handlową (serwis i wymiana opon) oraz przyłącza energetycznego usytuowanych na działce nr [...] w M. przy ul. T. róg ul. S. (utrzymanej w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2001 r., Nr [...]) i odmawiającej uchylenia w/w decyzji Starosty M. z dnia [...] marca 2001 r., nr [...], z uwagi na upływ pięcioletniego terminu z art. 146 § 1 k.p.a. Kontrola zaskarżonego postanowienia wykazała, że badane rozstrzygnięcie zostało wydane zgodnie z prawem. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 134 k.p.a. Zgodnie z jego treścią organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Kategoryczne określenie "organ odwoławczy stwierdza" oznacza obowiązek organu odwoławczego do stwierdzenia uchybienia terminu w sytuacji, gdy odwołanie zostało wniesione po jego upływie. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Gdańsku z dnia 29 stycznia 1997 r., sygn. akt: I SA/Gd 1482/96, Nr LEX 29004). Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji, i co w konsekwencji wyłącza dopuszczalność jej skontrolowania w zwyczajnym postępowaniu odwoławczym. Rozpoznanie merytoryczne odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony oznaczałoby, iż organ podjął działania bez podstawy prawnej, a wydane przez niego rozstrzygnięcie dotknięte jest wadą nieważności, o której mowa wart. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Przepis art. 129 § 2 k.p.a. przewiduje czternastodniowy termin do wniesienia odwołania. Termin ten liczy się od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie od dnia jej ogłoszenia. Z regulacji art. 40 § 1 k.p.a. wynika zasada formułująca obowiązek organu doręczania pisma stronie postępowania. Nie ma ona jednakże charakteru bezwzględnego, bowiem § 2 powołanego przepisu dopuszcza wyjątek dotyczący wypadku, gdy strona ustanowiła pełnomocnika. Wówczas to istnieje wymóg doręczenia pism pełnomocnikowi. Oznacza to tym samym, iż od daty zgłoszenia się pełnomocnika procesowego strony w postępowaniu administracyjnym - doręczenia organowi administracji publicznej stosownego pełnomocnictwa - organ ten ma obowiązek zawiadamiać go o wszystkich czynnościach w sprawie oraz doręczać mu wszystkie pisma procesowe, w tym orzeczenia (decyzje i postanowienia). Pełnomocnik powinien być zatem adresatem wszystkich pism kierowanych przez organ do strony postępowania. Przepis art. 40 § 2 k.p.a. nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z zasadą oficjalności doręczeń obarcza organy administracyjne prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. W przypadku ustanowienia pełnomocnika doręczenie pisma stronie nie rodzi żadnych skutków prawnych. Wedle poglądów wyrażonych w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, jednoczesne doręczenie pisma stronie i pełnomocnikowi wywołuje jedynie ten skutek, że strona jest poinformowana o treści pisma, natomiast bieg terminu do wniesienia środka odwoławczego rozpoczyna się z datą skutecznego doręczenia pisma pełnomocnikowi (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 1997 r., sygn. akt I SA/Po 1333/96, niepubl.). W świetle powyższego, na gruncie niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., Nr [...], została prawidłowo doręczona pełnomocnikowi D. i W. W. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się bowiem pełnomocnictwo z dnia 3 grudnia 2004 r. uprawniające adw. E. O. do działania w imieniu skarżących. Z akt sprawy nie wynika, aby przedmiotowe pełnomocnictwo zostało przez stronę odwołane przed wydaniem przez organ decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r. Strona skarżąca w piśmie procesowym z dnia 1 marca 2010 r. oraz podczas rozprawy w dniu 23 marca 2010 r. wskazała, że pełnomocnictwo zostało wypowiedziane po wydaniu przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r., oraz że nastąpiło to w formie ustnej. W omawianym przypadku nie ma jednakże znaczenia fakt cofnięcia pełnomocnictwa, gdyż nastąpiło to po wydaniu i przesłaniu przez organ decyzji pełnomocnikowi, który w danym momencie był jeszcze umocowany do reprezentacji swojego mocodawcy. Ponadto wskazać należy, że wypowiedzenie pełnomocnictwa skutkuje dopiero po dokonaniu zawiadomienia organu prowadzącego postępowanie. Dopóki bowiem wypowiedzenie pełnomocnictwa nie zostanie ujawnione na zewnątrz, dopóty jest ono skuteczne tylko w stosunku wewnętrznym pomiędzy mocodawcą a jego pełnomocnikiem. Wypowiedzenie pełnomocnictwa powinno się odbywać wedle zasad przewidzianych dla jego ustanowienia w procesie, a zatem w formie pisemnej albo poprzez fakt zgłoszenia odwołania pełnomocnika do protokołu. W niniejszej sprawie żadna z tych form nie została przez skarżących zachowana, oświadczenie woli nie zostało organowi zakomunikowane. Skoro więc decyzja Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., Nr [...], została doręczona pełnomocnikowi D. i W. W. w dniu 19 sierpnia 2009 r., czternastodniowy termin do złożenia odwołania upłynął w dniu 2 września 2009 r. Przedmiotowe odwołanie nadano w urzędzie pocztowym w dniu 7 września 2009 r., a zatem z uchybieniem ustawowego terminu. Tym samym należy uznać rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2009 r., stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., Nr [...], za wydane zgodnie z prawem. Na marginesie wskazać należy, że rację ma strona skarżąca twierdząc, że nie ma przymusu adwokackiego przy wnoszeniu środków zaskarżenia od rozstrzygnięć organów, jednakże zauważyć należy, iż strona jest związana ustawowymi terminami, których bieg, w przypadku ustanowienia pełnomocnika, należy liczyć od dnia doręczenia rozstrzygnięć temu pełnomocnikowi. Jeszcze raz należy podkreślić, że fakt doręczenia stronie obok pełnomocnikowi rozstrzygnięcia wywołuje jedynie skutek informacyjny i nie ma wpływu na bieg terminów do wniesienia środków odwoławczych. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako nieuzasadnioną oddalił.