I SA/Bk 390/11

WyrokWSA w Białymstoku2011-12-02

Skład orzekający: Wojciech Stachurski, Jacek Pruszyński, Urszula Barbara Rymarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zwrocie dotacji udzielonej w ramach programu operacyjnego może zostać utrzymana w mocy, jeśli organ nie zebrał i nie ocenił w pełni materiału dowodowego oraz nie umożliwił stronie wypowiedzenia się co do dowodów przed wydaniem decyzji?
Ratio decidendi
Decyzja o zwrocie dotacji została uchylona, ponieważ organ administracji nie dopełnił obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz nie umożliwił stronie wypowiedzenia się co do dowodów przed wydaniem decyzji. Ocena dowodów oparta na poszlakach i brak włączenia do akt istotnych dokumentów z postępowania przygotowawczego narusza przepisy postępowania administracyjnego i wpływa na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Beneficjent otrzymał dotację w ramach Programu Operacyjnego Województwa na lata 2007-2013 na zakup i montaż klimatyzacji. Organ kontrolujący zakwestionował kwalifikowalność wydatku z powodu wątpliwości co do terminu montażu i braku pełnej dokumentacji. Wydano decyzję o zwrocie części dotacji. Beneficjent zaskarżył decyzję, podnosząc zarzuty proceduralne i merytoryczne dotyczące oceny dowodów i prawidłowości postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził jej niewykonalność w całości oraz zasądził od Zarządu Województwa na rzecz skarżącego kwotę 2.837 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 listopada 2011 r. sprawy ze skargi N. A. W., A. W., A. W. s.c. w B. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji udzielonej w ramach Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Zarządu Województwa [...] na rzecz skarżącego N. A. W., A. W., A. W. s.c. w B. kwotę 2.837 zł (słownie: dwa tysiące osiemset trzydzieści siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zarząd Województwa [...] (Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] na lata 2007-2013) wydał [...] czerwca 2011 r. decyzję nr [...], w której na podstawie art. 211 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 145 ust. 2-5 ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.) i w związku z art. 113 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1241) - określił A. A. W., A. W. i A. S. W. - prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej [...] "D" A. W., A. W., A. A. W. s.c. w B. (dalej również jako Beneficjent) przypadającą do zwrotu kwotę w wysokości 14.000,00 zł (wypłaconą z rozliczonego wniosku o płatność nr [...]). Jak wynika z przesłanych przez instytucję akt, [...] lipca 2009 r. Beneficjent zawarł z Województwem [...], w imieniu którego działał Zarząd Województwa [...], Umowę nr [...] o dofinansowanie Projektu "Rozwój działalności firmy D. poprzez zakup innowacyjnych urządzeń i lokalu". W związku z zawartą Umową na rachunek bankowy Beneficjenta została przekazana [...] września 2009 r. kwota wynikająca z wniosku o płatność nr [...]. We wniosku o płatność Beneficjent przedstawił do refundacji m.in. wydatek na zakup klimatyzacji. Podczas kontroli na zakończenie realizacji Projektu stwierdzono, że ujęty w ramach kosztów kwalifikowalnych zakup klimatyzacji wraz z montażem na kwotę 25.000,00 zł budzi wątpliwości co do terminu realizacji, a tym samym kwalifikowalności wydatku. Zarząd Województwa zwrócił uwagę, że zgodnie z harmonogramem realizacji Projektu ujętym w Umowie, klimatyzacja miała być zamontowana pomiędzy 1 a 31 lipca 2009 r. Na potwierdzenie montażu klimatyzacji została przedstawiona faktura VAT nr [...] z [...] lipca 2009 r. Beneficjent w trakcie kontroli nie dysponował jednak pisemną umową na wykonanie klimatyzacji i protokołem odbioru robót. Faktura wystawiona przez wykonawcę nie precyzuje szczegółowego zakresu wykonanych robót. W ocenie Instytucji Zarządzającej wątpliwość dotycząca terminu montażu klimatyzacji spowodowana jest również zapisami w Operacie szacunkowym dotyczącym lokalu nr [...] przy ul. [...] w B. sporządzonym 28 lipca 2008 r. przez rzeczoznawcę majątkowego. W operacie widnieje zapis "Zainstalowano w lokalu klimatyzację". Na stronie 19 w/w operatu widnieje zdjęcie z lokalu nr [...], na którym został uwidoczniony klimatyzator. Za niewiarygodne uznano wyjaśnienia Beneficjenta dotyczące wymiany niesprawnego klimatyzatora w tym lokalu w lipcu 2009 r. Zwrócono uwagę, że klimatyzator, który wszedł do sprzedaży w 2008 r. i dopiero po tej dacie mógł być zamontowany posiada 24 miesięczną gwarancję producenta. Informację tą Instytucja uzyskała z infolinii Samsung Electronics Polska Sp. z o.o. Ponadto w umowie serwisowej na klimatyzatory, wystawionej przez wykonawcę występują błędy w nazwach modeli i numerach seryjnych. Beneficjent nie posiadał również wypełnionych kart gwarancyjnych na zamontowane klimatyzatory. W związku z powyższymi niezgodnościami i wątpliwościami dotyczącymi faktycznego terminu wykonania klimatyzacji, nienależytym udokumentowaniem przebiegu transakcji oraz licznymi niezgodnościami w dokumentacji dotyczącej zakupu i montażu klimatyzacji, koszty związane z zakupem i montażem klimatyzatorów w kwocie 25.000,00 zł uznano za niekwalifikowalne w Projekcie. Jednocześnie Instytucja Zarządzająca RPOW[...] złożyła 5 lipca 2010 r. do Prokuratury Rejonowej B. - [...] zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przez NZOZ [...] "D" A. W., A. W., A. A. W. s.c. przestępstwa polegającego na próbie wyłudzenia dotacji pochodzącej z budżetu środków europejskich oraz ze środków budżetu państwa wyższej niż należna poprzez przedłożenie organowi administracji rozliczającemu dotację nierzetelnych dokumentów istotnych dla określenia wysokości należnej dotacji. Postanowieniem z [...] października 2010 r. Prokuratura Rejonowa umorzyła śledztwo w tej sprawie. Sąd Rejonowy w B. nie uwzględnił zaś zażalenia Instytucji. Ostatecznie, Instytucja Zarządzająca RPOW[...] skierowała dwukrotnie - 1 kwietnia 2011 r. oraz 20 kwietnia 2011 r. - pisma wzywające Beneficjenta do wyrażenia zgody na pomniejszenie płatności o kwotę 14.000,00 zł tj. o wypłacone dofinansowanie wykorzystane z naruszeniem procedur oraz niezgodnie z Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków za zakup i montaż klimatyzatorów z rozliczonego wniosku o płatność wraz z odsetkami. Beneficjent nie wyraził zgody na powyższe potrącenia wraz z odsetkami. Zarząd Województwa [...] wydał więc [...] czerwca 2011 r. decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Zarząd Województwa [...] decyzją z [...] sierpnia 2011 r. nr 6/2011 utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W ocenie Instytucji Zarządzającej wyjaśnienia Beneficjenta dotyczące zakupu i montażu klimatyzatorów, oraz wymiany uszkodzonego klimatyzatora w lokalu nr [...] były niespójne i niewiarygodne. Beneficjent nie przedstawił dowodów, dokumentów, ani wyjaśnień, które pozwoliłyby stwierdzić rzeczywistą datę montażu klimatyzatorów. Nie zostały przedstawione dowody potwierdzające przeprowadzenie transakcji, np. umowa, protokoły odbioru itp. Faktura zakupu nie precyzuje zakresu projektu. Pismo zawierające wyszczególnienie usług ujętych w fakturze stwierdza demontaż jednej niesprawnej jednostki klimatyzacyjnej oraz wymianę instalacji i montaż siedmiu nowych urządzeń. Jest to w ocenie Instytucji sprzeczne z ustaleniami śledztwa przeprowadzonego przez Prokuraturę Rejonową. Instytucja Zarządzająca wskazała, że w operacie szacunkowym dotyczącym lokalu nr [...] nie było zapisów, że klimatyzacja zamontowana w lokalu nie jest sprawna. Przeciwnie, ze względu na standard wykończenia i wyposażenia lokalu, które zostały określone na poziomie bardzo dobrym nastąpił wzrost wyceny lokalu. Beneficjent w trakcie przeprowadzania kontroli na miejscu nie przedstawił rzekomo "niesprawnego klimatyzatora". Opinia firmy "K" s.c. wystawiona około 10 miesięcy po zrealizowaniu projektu i prawie dwa miesiące po przeprowadzeniu czynności kontrolnych stwierdza, że "jakiś" klimatyzator, przyniesiony przez Beneficjenta jest niesprawny i koszt naprawy przewyższa koszt dostawy. Klimatyzator serii N. F. model [...] był dostępny dopiero w roku modelowym 2008 i jako objęty dwuletnią gwarancją w przypadku uszkodzenia powinien być wymieniony bezpłatnie w ramach gwarancji. Zgodnie z ustaleniami Prokuratury Rejonowej podjętymi na podstawie zeznań złożonych pod groźbą odpowiedzialności karnej przez osobę reprezentującą Beneficjenta (A. A. W.) klimatyzator zamontowany w lokalu nr [...] nabyty został w 2007 r. na giełdzie i zainstalowany samodzielnie, co jest niemożliwe, ponieważ klimatyzatory te były produkowane od 2008 r. Wywody Beneficjenta dotyczące możliwości zakupu urządzeń wyprodukowanych w latach poprzednich, a posiadających przymiot nowych w 2009 r. i posiadających gwarancję producenta oraz powołanie się na opinię firmy "K" s.c. są niewiarygodne, gdyż zgodnie z ustaleniami Prokuratury Rejonowej pięć klimatyzatorów (w tym ten w lokalu nr [...]) zostało nabytych przez firmę która miała je zamontować zgodnie z fakturą VAT nr [...] w dniu [...] kwietnia 2008 r., czyli klimatyzatory zostały wyprodukowane w 2008 r. Klimatyzatory zostały nabyte od firmy "K", czyli od wystawcy dwóch opinii: o uszkodzeniu klimatyzatora i dostępności klimatyzatorów. Opinia firmy "K" z [...] kwietnia 2010 r. wcale nie potwierdza, że zainstalowane jednostki klimatyzacyjne były w dalszym ciągu dostępne. Potwierdza, że były dostępne klimatyzatory z serii F. i N. F. nie precyzuje natomiast, jakie modele klimatyzatorów były dostępne. Co roku firma Samsung zmienia oznaczenia poszczególnych modeli klimatyzatorów, klimatyzatory zamontowane w lokalach Beneficjenta są z roku modelowego 2007 oraz 2008 i nie były produkowane w roku 2009 r. W skardze do Sądu pełnomocnik Beneficjenta wniósł o uchylenie decyzji z 2 sierpnia 2011 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zarzucił naruszenie (1) art. 37 ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.), poprzez jego zastosowanie w stanie prawnym wskazującym na niezgodność tego przepisu z treścią art. 2, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 184 Konstytucji RP; (2) art. 104 § 1 w zw. z art. 107 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej w skrócie: "k.p.a." poprzez nie oznaczenie w wydanej decyzji strony postępowania; (3) art. 211 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 145 ust. 2-5 ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych w związku z art. 113 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych, a także art. 5 pkt 2, art. 25 pkt 1 i art. 26 ust. 1 pkt 15 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - poprzez błędne zastosowanie w okolicznościach sprawy uzasadniających konieczność uchylenia decyzji z 7 czerwca 2011 r. W piśmie procesowym z 23 listopada 2011 r. pełnomocnik uzupełnił zarzuty skargi o zarzuty naruszenia: (4) art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. (brak włączenia do materiału dowodowego protokołów z przesłuchań A. W. oraz świadka, będącego właścicielem firmy dokonującego montażu klimatyzacji; (5) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez oparcie decyzji na dowodach nie stanowiących materiału dowodowego w sprawie; (6) art. 10 § 1 k.p.a., poprzez uniemożliwienie stronie zapoznanie się z aktami sprawy przez wydaniem decyzji; (7) art. 75 § 1 k.p.a., poprzez nie uznanie za dowód zdjęć przedłożonych przez Beneficjenta na okoliczność istnienia uszkodzonego klimatyzatora, który uległ wymianie oraz uznanie za dowód wyjaśnienia uzyskanego w formie rozmowy telefonicznej z przedstawicielem firmy Samsung; (8) art. 85 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie oględzin uszkodzonego klimatyzatora na okoliczność faktycznej jego wymiany i zakupu nowego urządzenia; (9) art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego w okolicznościach sprawy oraz zgromadzonym materiale dowodowym uzasadniającym uznanie wydatku na zakup urządzeń klimatyzacyjnych jako koszt kwalifikowany projektu. W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, albowiem Instytucja Zarządzająca naruszyła przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik tej sprawy. Na wstępie trzeba jednak wskazać, że kwestie związane ze zwrotem dotacji udzielonej ze środków unijnych w przypadku m.in. wykorzystania ich z naruszeniem stosownych procedur, objęte są regulacją ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240). Niemniej jednak, zgodnie z art. 113 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1241 ze zm.), dotacje udzielone przed dniem wejścia w życie ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, podlegają zwrotowi na podstawie dotychczasowych przepisów. Jako, że dotacja przyznana została Beneficjentowi w 2009 r., w sprawie tej zastosowanie znajdują przepisy ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.), obowiązujące do końca 2009 r. Z treści art. 211 ust. 1 tej ustawy, wynika, że w przypadku, gdy środki, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2, 3a i 4 (czyli m.in. środki pochodzące z funduszy strukturalnych, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Rybołówstwa), a także środki przeznaczone na finansowanie programów i projektów realizowanych z tych środków lub dotacji, o których mowa w art. 202, są: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 208, 3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek wskazany przez organ lub jednostkę przekazujące te środki, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki. Przepisy art. 145 ust. 2-5 stosuje się odpowiednio. Z powyższego wynika, że procedura zwrotu dotacji kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Oznacza to, że w tego typu sprawach zastosowanie znajdą przepisy k.p.a., choć ustawa z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych wprost o tym nie stanowi. Owszem, przepis art. 37 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju wyłącza stosowanie przepisów k.p.a., ale tylko do postępowania w zakresie ubiegania się oraz udzielania dofinansowania na podstawie tej ustawy ze środków pochodzących z budżetu państwa lub ze środków zagranicznych. Regulacja ta wzbudza wątpliwości co do jej zgodności z Konstytucją, czego efektem było m.in. wystąpienie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (postanowienie z 24 listopada 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 1613/09). Wszelkie dywagacje w kwestii tego problemu nie mają jednak racji bytu w realiach tej sprawy. Z woli ustawodawcy wyłączenie stosowania przepisów k.p.a. dotyczy etapu ubiegania się oraz udzielania dofinansowania ze środków unijnych. Etap ten przebiega głównie w trybie konkursowym, który wyłania projekty do dofinansowania, a jego zwieńczeniem jest zawarcie umowy o dofinansowanie, stanowiącej podstawę do wypłacenia środków beneficjentowi. Niniejsze postępowanie dotyczy natomiast kwestii zwrotu udzielonego już dofinansowania, na podstawie umowy zawartej z Beneficjentem. Wyłączenie przewidziane w art. 37 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju nie obowiązuje zatem w takim przypadku. Stąd niezrozumiały jest zarzut skargi odnoszący się do naruszenia tego przepisu poprzez jego zastosowanie. Przechodząc do oceny przeprowadzonego w sprawie postępowania podkreślić trzeba, że organy mają obowiązek podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ich obowiązkiem jest przy tym załatwienie sprawy, wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.). Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Ocena zebranych dowodów musi być swobodna, co oznacza, że analizując materiał dowodowy organy powinny korzystać z doświadczenia życiowego oraz zasad logiki. Uznanie, że ocena dowodów nie jest dowolna uzależnione jest również od tego, czy ocenie tej poddano wszystkie dowody zebrane w sprawie. Dopiero gdy wszystkie dowody zestawione i ocenione we wzajemnym połączeniu z wykorzystaniem powyższych założeń pozwalają na logiczne konkluzje, ocena może być uznana za swobodną. Powołując się na dowody, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia organ powinien umożliwić stronie zapoznanie się z nimi i ustosunkowanie do nich (art. 10 § 1 k.p.a.). Pamiętać przy tym trzeba, że okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (art. 81 k.p.a.). W realiach tej sprawy organ uchybił powyższym obowiązkom. Przede wszystkim nie podważył skutecznie dowodów przedstawionych przez stronę skarżącą na okoliczność terminu zakupu i montażu spornej klimatyzacji. Jak wynika z akt, Beneficjent w odpowiedzi na zastrzeżenia i wątpliwości Instytucji złożył wyjaśnienia, przedłożył fakturę oraz pismo wykonawcy precyzujące czynności ją obejmujące. Z pisma tego wynika, że na podstawie faktury wykonano m.in. założenie instalacji klimatyzacyjnej, demontaż jednej niesprawnej jednostki wraz z wymianą instalacji, montaż siedmiu nowych urządzeń klimatyzacyjnych. Strona skarżąca wyjaśniła, że dokonano wymiany uszkodzonego klimatyzatora na nowy. Potwierdził to wykonawca tej usługi. Beneficjent przedstawił również opinię "K" dotyczącą przydatności uszkodzonego klimatyzatora. Zapisy operatu szacunkowego, które w ocenie organu uzasadniają wątpliwości co do terminu montażu klimatyzacji, nie wykluczają jednak niesprawności klimatyzatora, którego istnienie już w lipcu 2008 r. stwierdził rzeczoznawca. Operat nie wyklucza więc, że klimatyzator ten jak wywodzi strona mógł zostać wymieniony na nowy. Tym bardziej, że Beneficjent posiada stare urządzenie klimatyzacyjne i okazał je funkcjonariuszom policji podczas śledztwa wszczętego na podstawie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa złożonego przez Instytucję Zarządzającą (zob. uzasadnienie postanowienia Prokuratury Rejonowej B. z [...] października 2010 r. o umorzeniu śledztwa). Opierając się na przypuszczeniach Instytucja nie przedstawiła bezpośrednich dowodów podważających twierdzenia strony skarżącej. W szczególności o wątpliwościach świadczących o innym terminie montażu klimatyzacji nie może świadczyć brak pisemnej umowy, dokumentów odbioru czy też gwarancji. Obowiązujące przepisy nie nakładają obowiązku przedstawienia takich dokumentów. Nabycie i montaż klimatyzatorów można dowodzić wszelkimi środkami dowodowymi. Beneficjent przedstawił na tę okoliczność wyjaśnienia, fakturę "wykonania klimatyzacji" oraz pismo precyzujące czynności wykonane w związku z wystawieniem tej faktury. Beneficjent przedstawił również umowę serwisową do wglądu. Instytucja z kolei skutecznie nie podważyła twierdzeń Beneficjenta, a swoje oparła jedynie na poszlakach, a nie konkretnych dowodach. Obrazuje to zwłaszcza argumentacja odwołująca się do niedostępności na rynku określonych modeli klimatyzatorów w 2009 r. Abstrahując, że dowód z rozmowy telefonicznej z infolinią producenta jest trudny do zweryfikowania, doświadczenie życiowe i logika uczy, iż wycofanie ze sprzedaży danego modelu towaru nie oznacza, że towar ten w latach następnych nie może być oferowany do sprzedaży przez jego dystrybutorów. Fakt, że producent zaprzestał produkcji określonego modelu klimatyzatora oznacza tyle, że na rynku nie pojawi się już więcej tego typu towaru. Dystrybutor może jednak nadal sprzedawać jego zapasy. Instytucja nie wykazała ponadto, jakie znaczenie miało stwierdzone podczas kontroli uszkodzenie nalepek na klimatyzatorach. Beneficjent tymczasem przedstawił na tę okoliczność wyjaśnienia wskazując, że uszkodzenia powstały w trakcie montażu urządzenia, co obrazuje zdjęcie zamieszczone w informacji pokontrolnej. Zasadne są zarzuty wskazujące na brak w materiale dowodowym protokołów z przesłuchań świadków przeprowadzonych podczas śledztwa wszczętego z inicjatywy Instytucji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Zarząd Województwa powołuje się na ustalenia poczynione przez prokuraturę, w tym zeznania świadków i wyjaśnienia jednego ze wspólników NZOZ "D". Instytucja nie włączyła jednak tych dokumentów do akt sprawy mimo tego, że poddała je ocenie. W takiej sytuacji, bez włączenia wspomnianych dowodów i ich oceny, a także zweryfikowania innymi dowodami, stanowisko organu nie może być uznane za uzasadnione. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 k.p.a.). Niedopuszczalne jest odesłanie w zakresie ustaleń faktycznych do materiałów, które nie znajdują się w aktach sprawy. W istotny sposób naruszono więc zasady procedowania, ograniczając jednocześnie prawo strony do podejmowania czynności mających wpływ na ustalenie stanu faktycznego sprawy. Nie mogą odnieść zamierzonego przez Instytucję skutku, próby naprawienia tego stanu rzeczy poprzez złożenie wniosku dowodowego o włączenie do akt sądowych i przeprowadzenie dowodu z akt sprawy postępowania karnego. Dokonując kontroli legalności aktu administracyjnego Sąd czyni to na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rzeczą sądu administracyjnego nie jest dokonywanie ustaleń faktycznych. Sąd ma obowiązek oprzeć się na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem podatkowym. Wyjątkiem od tej zasady jest wprawdzie możliwość przeprowadzenia przez sąd - w świetle art. 106 § 3 tej ustawy - dowodów uzupełniających z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Pamiętać jednak trzeba, że art. 106 § 3 nie może być podstawą wyręczenia organu z obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Jednocześnie naruszono art. 10 § 1 k.p.a., ponieważ nie zawiadomiono Beneficjenta o możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 104 § 1 w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. wskazać należy, że jednym ze składników prawidłowo wydanej decyzji administracyjnej jest oznaczenie strony. W przypadku braku tego składnika nie można mówić o istnieniu decyzji. Dla prawidłowości decyzji obojętne jest jednak miejsce, w którym strona zostanie wskazana. Brak wskazania adresata decyzji w jej osnowie nie sprawia sam w sobie, że decyzja ta jest nieprawidłowa. Istotne jest czy z treści takiego aktu wynika, jaki jest krąg stron postępowania. W niniejszej sprawie treść decyzji jednoznacznie wskazuje, że jej adresatem jest NZOZ [...] "D". Bezzasadny jest zatem zarzut nie oznaczenia strony postępowania w skarżonej decyzji. Reasumując powyższe rozważania Sąd stwierdza, że dowody zebrane w sprawie nie uprawniały Instytucji do sformułowania tezy, iż klimatyzacja została zamontowana poza okresem kwalifikowalności. Stwierdzając naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., Sąd orzekł więc na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - o uchyleniu zaskarżonej decyzji. O niewykonalności rozstrzygnięcia orzeczono w myśl art. 152 tej ustawy, zaś o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i 3 ustawy procesowej w zw. z § 2 ust. 1 i 2 oraz § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Ponownie przeprowadzając postępowanie Instytucja powinna uwzględnić ocenę zaprezentowaną w wyroku i w zależności od jego wyników orzec o zwrocie dotacji lub umorzeniu postępowania administracyjnego. W tym celu należy włączyć do akt dowody z postępowania przygotowawczego i ocenić je wespół z pozostałym materiałem dowodowym zebranym w aktach, pamiętając o podstawowych dyrektywach swobodnej oceny dowodów. W miarę potrzeb należy rozważyć także przeprowadzenie dalszych dowodów w celu wyjaśnienia pozostających wątpliwości. Instytucja powinna również zapewnić stronie czynny udział w postępowaniu i umożliwić wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło