II SA/Kr 1564/11
WyrokWSA w Krakowie2011-12-05
Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Mariusz Kotulski, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonanie ściany działowej na poddaszu budynku wymaga pozwolenia na budowę i czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie samowoli budowlanej była prawidłowa?Ratio decidendi
Wykonanie ściany działowej na poddaszu nie stanowi przebudowy w rozumieniu Prawa budowlanego, gdyż nie zmienia parametrów użytkowych lub technicznych budynku, a zatem nie wymaga pozwolenia na budowę. Organ nadzoru budowlanego prawidłowo umorzył postępowanie wobec braku podstaw do nakładania obowiązku doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. Postanowienie uzupełniające decyzję o rozstrzygnięcie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa i zostało unieważnione.Stan faktyczny
K.S. zaskarżył decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 12 sierpnia 2011 r. dotyczącą umorzenia postępowania w sprawie wykonania przez A.S. ściany działowej na poddaszu budynku bez pozwolenia na budowę. K.S. twierdził, że prace te stanowią samowolę budowlaną, a A.S. nie miał prawa do dysponowania nieruchomością. Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając, że wykonane roboty są zgodne z prawem budowlanym, a organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy, uzupełniając ją wadliwie postanowieniem.Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 24 sierpnia 2011 r. oraz oddalił skargę w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: WSA Mariusz Kotulski WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2011 r. ze skargi K.S. na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 12 sierpnia 2011 r., nr [....] w przedmiocie umorzenia postępowania I. stwierdza nieważność postanowienia [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 24 sierpnia 2011 r., znak: [....] II. w pozostałym zakresie skargę oddala
Postanowieniem wstępnym z dnia [...]kwietnia 2008 r. Sąd Rejonowy w D. w sprawie o sygn. akt [...] w przedmiocie działu spadku upoważnił A.S. do wykonania tymczasowo prac adaptacyjnych w budynku usytuowanym na działce nr 1 w D. polegających na, miedzy innymi, wykonaniu pionowej ściany trwałej murowanej na strychu budynku po uzyskaniu wymaganych prawem pozwoleń budowlanych. Postanowienie to zostało utrzymane postanowieniem Sądu Okręgowego w T. z dnia 25 września 2008 r. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 22 października 2009 r., sygn. akt [...] uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego i przekazał sprawę temu sądowi celem ponownego rozpoznania.
Dnia 19 października 2009 r. K.S. powiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. o podjęciu i wykonaniu przez A.S. prac budowlanych polegających na wykonaniu ściany na strychu budynku usytuowanego na działce nr 1 bez uzyskania pozwolenia na budowę, domagając się podjęcia działań przez organ nadzoru budowlanego.
Po przeprowadzeniu kilkakrotnie oględzin i doręczeniu przez inwestora A.S. oceny oddziaływania i zgodności wykonanej ściany w zakresie bezpieczeństwa konstrukcji budynku oraz zgodności z zasadami wiedzy technicznej, warunkami technicznymi i normami polskimi, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. dwukrotnie wydawał decyzje o umorzeniu postępowania w sprawie (decyzje z dnia [...] stycznia 2010 r. i dnia [...] listopada 2010 r.). Dwukrotnie decyzje te były uchylane przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (decyzje z dnia [...] czerwca 2010 r. i z dnia [...] grudnia 2010 r.) z powodu błędów w postępowaniu administracyjnym.
Prowadząc po raz kolejny postępowanie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., znak: [...], działając na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego ponownie umorzył postępowanie administracyjne w sprawie ściany działowej na poddaszu budynku zlokalizowanego na działce nr 1 w D. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ wskazał, że tak wykonane prace budowlane polegające na budowie ściany należało w tej sprawie zakwalifikować jako przebudowę. W wyniku bowiem wybudowania tej ściany zmieniły się parametry użytkowe budynku. Na wykonanie tej ściany inwestor potrzebował pozwolenia na budowę, którego jednak nie uzyskał i o takie pozwolenie nawet się nie starał. Jednakże w ocenie organu I. instancji w tej sprawie zastosowanie winien znaleźć art. 51 Prawa budowlanego, a nie art. 48 tejże ustawy. Prowadząc postępowanie w trybie art. 51 Prawa budowlanego organ ustalił, że prace budowlane zostały wykonane zgodnie z zasadami sztuki budowlanej i przepisami technicznymi oraz że inwestor w czasie realizacji tych prac legitymował się tytułem prawnym do ich wykonania.
Od powyższej decyzji odwołał się K.S. zarzucając organowi I. instancji naruszenie art. 28, art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 7 kwietnia 2008 r. wprost wskazywało, że prace budowlane polegające na wykonaniu ściany działowej mogą być wykonane po uzyskaniu pozwoleń budowlanych a inwestor takich pozwoleń nie posiadał. Tym samym samowolnie wykonano tą ścianę w warunkach samowoli budowlanej. Inwestor A.S. nie posiadał prawa do dysponowania terenem inwestycji, a tym samym nie ma tutaj znaczenia okoliczność, że nie przedłożył oświadczenia o posiadanym prawie do terenu inwestycji ponieważ takiego oświadczenia nie mógł przedłożyć.
Tak odwołujący jak i jego brat A.S. są współwłaścicielami przedmiotowego budynku, a tym samym tylko zgoda obu współwłaścicieli w tej sprawie skutkowałaby uzyskaniem prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Takiej jednak zgodny nie było.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak [...] .MWIK Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , działając na podstawie art.138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 K.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.), uzupełnioną z urzędu postanowieniem WINB z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak: [...] w zakresie rozstrzygnięcia, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. j z dnia [...] czerwca 2011 r., znak: [...].
W uzasadnieniu podano, że bezspornie ustalono, iż A.S. wykonał samowolnie tj. bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę roboty budowlane polegające na budowie ściany działowej na poddaszu budynku zlokalizowanego na działce nr 1 w D. . Roboty te, w ocenie organu II. instancji, prawidłowo zakwalifikowano jako roboty budowlane polegające na przebudowie budynku w myśl art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć wyłącznie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od tej zasady zostały wyliczone w art. 29-31 ww. ustawy, przy czym przedmiotowe roboty budowlane, jako nie wymienione w katalogu owych wyjątków, wymagały uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Oczywistym jest również, że roboty te powinny być prowadzone zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Wskazano, że w tej sprawie w stosunku do robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę, realizowanych bez uzyskania takiego pozwolenia zastosowanie znajduje przepis art. 50 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 50 ust. 3 Prawa budowlanego oraz tryb naprawczy z art. 51 ustawy.
Wskazano, że w przedmiotowej sprawie samowolnie wykonane roboty budowlane polegające na budowie ściany działowej na poddaszu budynku zlokalizowanego na działce nr 1 w D. zostały wykonane prawidłowo, zgodnie ze sztuką budowlaną. W aktach sprawy znajduje się "Ocena Oddziaływania i Zgodności" wykonana przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia, w której zawarto stwierdzenie, że po dokonanych oględzinach i dogłębnej analizie uznano, że przedmiotowa ściana nie wpływa ujemnie na bezpieczeństwo konstrukcji istniejącego budynku. Przedmiotowa ściana jest wykonana zgodnie z zasadami wiedzy technicznej i polskimi normami. Istniejący stan nie stwarza zagrożenia dla zdrowia i życia. W tej sytuacji nie zachodzi potrzeba doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem bowiem roboty te odpowiadają prawu.
Wobec powyższego, w obliczu orzecznictwa sądowoadministracyjnego, w sytuacji, gdy brak jest podstaw do nałożenia na zobowiązanego obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, bowiem wykonane roboty odpowiadają prawu, z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania należało umorzyć postępowanie przed organem I. instancji w trybie art. 105 K.p.a. w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Takie rozstrzygnięcie skutkuje uznaniem, że przedmiotowy obiekt został doprowadzony do stanu zgodnego z prawem. Na potwierdzenie powyższego przytoczono tezę wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 22 maja 2009 r., sygn. akt: II SA/Op 585/08, opub. w LEX nr 504230.
Na marginesie powyższych rozważań zwrócono uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych występuje również pogląd wyrażony, między innymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2010 r. sygn. akt II OSK 1012/09, opubl. LEX Nr 597095, zgodnie z którym kompetencja organów nadzoru budowlanego do prowadzenia postępowania legalizacyjnego wobec stwierdzonej samowoli budowlanej nie staje się bezprzedmiotowa (nie traci swego normatywnego i funkcjonalnego sensu) z tego powodu, że samowolnie wykonane roboty w celu ich doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem nie wymagają żadnych czynności czy robót. W takiej sytuacji nie następuje bowiem ustanie przyczyny, dla której zostało wszczęte postępowanie legalizacyjne (prowadzenie remontu bez wymaganego zgłoszenia.
Wobec niejednolitego orzecznictwa sądowoadministracyjnego w tej kwestii organ odwoławczy mając na uwadze, że rozstrzygnięcie organu I. instancji w przedmiotowej sprawie nie narusza prawa w stopniu powodującym konieczność rozstrzygnięcia co do istoty, odstąpił od jego reformacji, przychylając się do stanowiska, że postępowanie podlega umorzeniu.
W odniesieniu do zarzutów zawartych w odwołaniu oraz w piśmie K.S. z dnia 30 czerwca 2011 r., stanowiącym "pismo uzupełniające" organ odwoławczy wyjaśnił, że uzasadnienie niniejszej decyzji stanowi odpowiedź na część podniesionych zarzutów.
Wskazano, że przedmiotem niniejszego postępowania zostały uczynione roboty budowlane wykonane samowolnie. Organ nadzoru budowlanego w trakcie prowadzonego postępowania naprawczego nie był związany postępowaniem prowadzonym w sprawie z powództwa cywilnego dotyczącej podziału nieruchomości, zatem nie wiąże go również powołane przez K.S. postanowienie Sądu Rejonowego w D. z dnia [...] kwietnia 2008 r., sygn. akt [...] .
Nadto podniósł, że organ nadzoru budowlanego w przedmiotowej sprawie nie jest uprawniony do badania, czy inwestor robót budowlanych legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (w tym przypadku zgodą współwłaściciela), ponieważ postępowanie prowadzone w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego nie daje do tego podstaw. Organ podzielił ocenę prawną wyrażoną w tym przedmiocie przez organ I. instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (strona [...] zaskarżonej decyzji). Zasługuje bowiem na pewną aprobatę pogląd prawny wyrażony w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2011 r. sygn. akt IIOPS 2/10, w którym wskazano na brak podstaw do nałożenia na inwestora na mocy przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego obowiązku złożenia przewidziane go w art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Z powyższą decyzją nie zgodził się K.S. wnosząc w dniu 1 września 2011r. do sądu administracyjnego skargę, domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Przedmiotowej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez błędną jego wykładnię.
Skarżący podtrzymał argumentację przytoczona we wcześniejszym odwołaniu i podniósł, że jako współwłaściciel budynku, w którym dokonano przedmiotowych robót budowlanych, nie wyraził na to zgody. A.S. wykonując przedmiotowe roboty budowlane bez odpowiednich zezwoleń dokonał czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu i powinien był uzyskać wyraźną zgodę skarżącego na przeprowadzenie tych prac. W związku z tym skarżący uważa, że stanowisko organów, iż fakt ten jest irrelewantny prawnie i kwestia należy do właściwości sądu cywilnego jest błędne.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zakwestionowana decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca nie zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Na początku należy podnieść, że zaskarżona decyzja została uzupełniona w przedmiocie rozstrzygnięcia "utrzymuję zaskarżoną decyzję w mocy" postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak: [...]. Skoro powołane postanowienie nie jest postanowieniem zaskarżalnym i nie przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego jego kontrola musi zostać przeprowadzona w ramach kontroli decyzji, której dotyczy. Zgodnie z art. 111 K.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, może ją uzupełnić lub sprostować z urzędu w zakresie co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji. Uzupełnienie lub odmowa uzupełnienia decyzji następuje w formie postanowienia. Powołany przepis normuje naprawianie wad decyzji nieistotnych, tzn. takich, które nie dają podstaw do ich uchylenia.
Jak wynika z powyższego uzupełnienie decyzji ma ściśle określony zakres i dotyczy jedynie rozstrzygnięcia bądź prawa odwołania. Decyzja wymaga uzupełnienia, gdy jest niekompletna, jej rozstrzygnięcie jest niepełne oraz nie zawiera pouczenia o zakresie i trybie weryfikacji decyzji lub też zamieszczone w niej pouczenie nie daje pełnej informacji co do uprawnień stron (podmiotów na prawach stron).
W niniejszej sprawie uzupełniono decyzję o rozstrzygnięcie w zakresie zwrotu "utrzymuję zaskarżoną decyzję w mocy". W ocenie Sądu nieprawidłowo organ zastosował tryb z art. 111 K.p.a. O uzupełnieniu decyzji można mówić, gdy jest niekompletna, a więc zawiera rozstrzygnięcie, które jest niepełne lub nie zawiera pouczenia lub jest ono niepełne. W badanej sprawie decyzja zawiera rozstrzygnięcie w związku z czym nie ma czego uzupełniać.
W aktach administracyjnych tom II (karta nr [...] wersy liczone "od góry") znajduje się następujący zwrot: "Wobec powyższego, WINB w K. , mając na uwadze powyższe zgodnie z dyspozycją art. 138 § 1 pkt 1 Kpa zobligowany jest do utrzymania zaskarżonej decyzji w mocy".
Jest to nic innego jako rozstrzygnięcie, które powinno znaleźć się wprawdzie przed uzasadnieniem, a nie w uzasadnieniu, ale nie można zwrotu tego interpretować inaczej jak właśnie rozstrzygnięcie w sprawie.
Wadliwe uzupełnienie decyzji stanowi naruszenie art. 111 K.p.a. i daje postawę do stwierdzenia nieważności postanowienia uzupełniającego.
Postanowienie to bowiem zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, a to rażące naruszenie prawa polega na tym, że mimo istnienia rozstrzygnięcia w decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak [...], organ odwoławczy uzupełnił tą decyzję o rozstrzygnięcie.
Ponadto art. 111 § 1 K.p.a. umożliwia jedynie uzupełnienie wydanej decyzji co do jej rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach.
Uzupełnić można więc rozstrzygnięcie wydanej decyzji w ten sposób, że decyzja ta obejmuje część rozstrzygnięcia, a to brakujące (uzupełniające) rozstrzygnięcie organ uzupełnia właśnie w trybie art. 111 K.p.a. Nie można zaś w oparciu o art. 111 K.p.a. uzupełnić wydaną decyzję o rozstrzygnięcie, jeżeli tak wydana decyzja w ogóle nie ma rozstrzygnięcia. Brak rozstrzygnięcia w decyzji oznacza, że nie jest to decyzja administracyjna, a jeżeli dany akt nie jest decyzją administracyjną, to nie można go uzupełnić w trybie art. 111 K.p.a.
Tym samym uzasadnionym było unieważnienie postanowienia z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak [...] jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa.
W pozostałym zakresie skarga podlega oddaleniu.
Sąd nie podziela stanowiska, że wykonanie ściany działowej stanowiło zmianę parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego. Organy błędnie zakwalifikowały wykonane prace jako przebudowę z art. 3 § 7a Prawa budowlanego i w konsekwencji przyjęły, że wykonane roboty budowlane wymagały pozwolenia na budowę. Okoliczność, że wykonana ściana na poddaszu budynku na działce nr 1 stanowiłaby podstawę do dokonania podziału fizycznego jednego budynku na dwa odrębne budynki nie oznacza zakwalifikowania samego wykonania ściany jako przebudowy. Skutkiem wykonania tej ściany może być wyodrębnienie fizyczne dwóch zamkniętych przestrzeni jako odrębnych budynków o ile pozostałe pomieszczenia jednego budynku zostały wyodrębnione fizyczne w ten sposób, że pozwalają na taki podział. To, jak w świetle prawa cywilnego po wykonaniu robót budowlanych zostanie zakwalifikowany dany budynek, nie ma znaczenia w zakresie kwalifikacji takich robót na gruncie Prawa budowlanego.
Posadowienie ściany w pomieszczeniu strychu nie jest innym rodzaje roboty budowlanej niż np. wybudowanie takiej ściany w pokoju znajdującym się na niższej kondygnacji.
Natomiast, co należy jeszcze raz podkreślić, okoliczność, że prawo cywilne zwiąże z tak wykonaną ścianą skutki pozwalające na dokonanie fizycznego podziału jednego budynku na dwa odrębne jest kwestią obojętną przy kwalifikowaniu rodzaju takich robót i ewentualnie uznaniu ich za przebudowę.
Dodatkowo należy wskazać, że tak wykonana ściana nie dokonała zmiany parametrów użytkowych i technicznych samego pomieszczenia poza, co oczywiste, pomniejszeniem powierzchni o szerokość samej ściany.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć co do zasady na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 tej ustawy. Wymienione przepisy określają wyjątkowe przypadki, w których wykonanie robót budowlanych wbrew wyrażonej w art. 28 Prawa budowlanego zasadzie wymaga uprzedniego dokonania skutecznego zgłoszenia (art. 29 i 31 ww. ustawy).
Wykonanie ściany działowej w jednym pomieszczeniu nie mieści się w wyliczeniu przypadków określonych w art. 29-31 Prawa budowlanego. W konsekwencji ustalenie, czy niezbędnym było uprzednie uzyskanie pozwolenia na budowę, czy też w ogóle nie zostało objęte Prawem budowlanym wymaga oceny, czy wykonanie ściany działowej stanowi robotę budowlaną w rozumieniu art. 28 tej ustawy.
Zgodnie z art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego przez roboty budowlane rozumieć należy budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Wykonanie ściany działowej nie stanowi ani budowy, ani montażu, ani remontu (polegającego na działaniach odtworzeniowych). Jak już zostało to stwierdzone, nie jest to także przebudowa, która jako objęta definicją robót budowlanych, wymaga pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego przez przebudowę rozumieć należy wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Jeżeli jednak wykonanie ściany działowej nie stanowi zmiany parametrów obiektu budowlanego, to nie jest to przebudowa w rozumieniu Prawa budowlanego. Wykonanie takiej ściany zmienia jedynie wewnętrzny wygląd pomieszczenia, w żadnej mierze nie zmienia ono rzeczywistych parametrów użytkowych lub technicznych całości budynku, nie wpływa na jego kubaturę, powierzchnię zabudowy, wysokość, długość, szerokość, liczbę kondygnacji. Nie jest trafna podnoszona przez organy administracji w tej sprawie teza, że skoro roboty budowlane nie są wymienione w art. 29-31 Prawa budowlanego, to ich legalne wykonanie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Spod tego obowiązku należy wyłączyć najprostsze prace budowlane, które zarazem nie zmieniają cech użytkowych i technicznych wykonanych prac. Prawo budowlane nie może być traktowane jako prawo represyjne, nakazujące w przypadku każdych prac budowlanych uzyskiwania stosownego pozwolenia lub innego aktu administracyjnego. Paradoksalnie gdyby uznać pogląd organów nadzoru budowlanego mogłoby okazać się, że wykonanie prostych prac budowlanych wymagałoby uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę (i poprzedzających ją innych decyzji, np. decyzji o warunkach zabudowy), a wykonanie prac bardziej skomplikowanych ograniczone byłoby obowiązkiem zgłoszenia. Przykładowo wykonanie wolno stojącego parterowego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 25 m2 (maksymalnie dwa takie budynki na każde 500 m2 powierzchni działki – art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego) objęte jest obowiązkiem dokonania zgłoszenia; a wykonanie otworu w ścianie działowej wewnątrz budynku, czy też zamontowanie ościeżnicy wraz z drzwiami w ścianie działowej wewnątrz budynku – już uzyskania pozwolenia na budowę. Sąd orzekając w tej sprawie takiego kierunku wykładni nie aprobuje.
Tym niemniej trafnie organy obu instancji umorzyły postępowanie w sprawie, dochodząc jednak do takiej konkluzji częściowo na podstawie odmiennej wykładni.
Ustosunkowując się do pozostałych argumentów zawartych w skardze należy wskazać, że wyrok Sądu Rejonowego nie może stanowić samoistnej podstawy ani uzyskania pozwolenia na budowę, ani wydania takiego pozwolenia. To przepisy Prawa budowlanego określają przypadki wymagania czy to uzyskania pozwolenia na budowę, czy też uprzedniego dokonania zgłoszenia, bądź też w ogóle pomijają przepisy Prawa budowlanego pewne prace budowlane spod obowiązku reglamentacji administracyjnoprawnej. Tym samym okoliczność, że Sąd Rejonowy w D. w postanowieniu wstępnym z dnia 7 kwietnia 2008 r. upoważnił do wykonania tymczasowo prac adaptacyjnych polegających na, miedzy innymi, wykonaniu pionowej ściany trwałej murowanej na strychu budynku po uzyskaniu wymaganych prawem pozwoleń budowlanych – nie stanowi w tej sprawie podstawy do zarzutu wykonania takich robót bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dokonuje oceny prawidłowości postanowienia Sądu Rejonowego a jedynie wyjaśnia, że nie podziela poglądu skarżącego dotyczącego w istocie uznania, że odrębnym i samoistnym obowiązkiem uzyskania takiego pozwolenia przez A.S. było ww. postanowienie wstępne.
Ustosunkowując się do kolejnego zarzutu zawartego w skardze należy podnieść, że w związku z zakwalifikowaniem wykonanej ściany działowej jako robót budowlanych nie objętych rygorem Prawa budowlanego co do uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę (i zgłoszenia), kwestia posiadania przez A.S. tytułu prawnego do terenu inwestycji nie mogła być przedmiotem merytorycznej oceny organów. Jeżeli wykonanie samych prac budowlanych nie jest objęte Prawem budowlanym to tym samym nie podstaw do badania tytułu prawnego upoważniającego do dysponowania terenem takiej inwestycji. Jest to bowiem, co słusznie podniosły organy nadzoru budowlanego, kwestia cywilnoprawna do rozpoznania przed czy to sądem cywilnym, czy też w drodze ustaleń między współwłaścicielami. Organy nadzoru budowlanego trafnie przyjęły, że powołana treść postanowienia wstępnego Sądu Rejonowego w D. z dnia [...] kwietnia 2008 r., sygn. akt [...] w przedmiocie działu spadku, upoważniła A.S. do wykonania tymczasowo prac adaptacyjnych w budynku usytuowanym na działce nr 1 w D. polegających na wykonaniu pionowej ściany trwałej murowanej na strychu przedmiotowego budynku (i zarazem zakazujących utrudniania wykonania tych prac skarżącemu), a ponadto do chwili wykonania tych prac postanowienie to pozostawało w obrocie prawnym.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja prawidłowo rozstrzyga sprawę i mimo częściowo nietrafnego uzasadnienia, skarga stosownie do art. 151 P.p.s.a., podlega oddaleniu w zakresie badania legalności zaskarżonej decyzji. Sąd administracyjny, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a. (pomijając przesłanki z art. 145 § 1 pkt 2 i 3 P.p.s.a.), tylko wówczas uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie każde więc naruszenie prawa uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.
Sąd stwierdził nieważność postanowienia uzupełniającego zaskarżoną decyzję, ponieważ dotknięte jest ono istotną wadą polegającą na rażącym naruszeniu prawa i w związku z tym – opierając się na podstawie prawnej zawartej w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 135 P.p.s.a. – Sąd to postanowienie unieważnił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło