II SA/Wa 1427/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak (spr.) Sędzia WSA Janusz Walawski Sędzia WSA Agnieszka Góra - Błaszczykowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania jednorazowego dodatku specjalnego - oddala skargę - Wnioskiem z 22 lutego 2011 r. S. D. (dalej jako skarżący) wystąpił do Ministra Obrony Narodowej o przyznanie jednorazowego dodatku specjalnego za bezawaryjne wykonywanie zadań określonych w indywidualnym rocznym planie szkolenia lotniczego w 2010 r. Decyzją nr [...] z [...] marca 2011 r. Minister Obrony Narodowej, na podstawie art. 80 ust. 1 pkt 1 i art. 107 ust. 2 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 z późn. zm.) oraz § 9a rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 141, poz. 1497 z późn. zm.), odmówił przyznania skarżącemu jednorazowego dodatku specjalnego za bezawaryjne wykonanie w 2010 r. lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych. Uzasadniając swoje stanowisko i przytaczając treść przepisu § 9a ww. rozporządzenia, organ wskazał, że wnioskowany dodatek przyznaje się po zakończeniu roku kalendarzowego. Przysługuje on jedynie żołnierzom zawodowym, którzy spełnili łącznie wszystkie trzy warunki wynikające z tego przepisu. Skarżący – w ocenie organu – spełnił dwa warunki – posiadał powyżej 10 lat służby pełnionej w składzie załóg wojskowych statków powietrznych (28 lat) oraz wykonał bezawaryjnie zadania określone w indywidualnym planie szkolenia (44 godz. i 3 min. lotów). Nie wypełnił natomiast wymogu zajmowania 31 grudnia 2010 r. stanowiska instruktora pilota. Organ zważył nadto, że podstawę wyliczenia dochodzonej należności stanowi dodatek specjalny za wykonywanie lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych otrzymywany w grudniu 2010 r. Skarżący takiego dodatku nie pobierał od września 2010 r., gdy objął obowiązki na stanowisku zastępcy Szefa Sztabu Generalnego. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący, wnosząc o uchylenie skarżonej decyzji i przyznanie wnioskowanego dodatku, nie zgodzili się ze stanowiskiem organu, że warunkiem uzyskania przedmiotowego dodatku jest zajmowanie stanowiska instruktora-pilota przez cały rok 2010 r. W ocenie skarżącego taki warunek nie został zawarty w przepisach będących podstawą przedmiotowej decyzji. Skarżący podkreślił, że do 30 sierpnia 2010 r. pełnił służbę na stanowisku [...]– Instruktora – Pilota i do tej daty wykonał bezawaryjnie zadania wynikające z indywidualnego rocznego planu szkolenia. Oznacza to, że do czasu wykonania bezawaryjnie zadań określonych w tym planie spełniał wszystkie przesłanki wynikające z § 9a ww. rozporządzenia. Odwołując się do uzasadnienia projektu ww. rozporządzenia, skarżący wskazał, że wnioskowany dodatek stanowi dodatkową premię i motywację do długoletniego pełnienia służby przez doświadczonych i wszechstronnie wyszkolonych członków wojskowego personelu latającego. Decyzja wydawana w tej sprawie ma charakter jedynie deklaratoryjny, ponieważ potwierdza łącznie wystąpienie bądź niewystąpienie przesłanek określonych w § 9a rozporządzenia i zakłada wypłatę świadczenia po zakończeniu roku kalendarzowego, tj. danego roku szkoleniowego. Decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2011 r. Minister Obrony Narodowej, na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko, że prawem do jednorazowego dodatku specjalnego zostali objęci żołnierze zawodowi zajmujący stanowisko służbowe m.in. instruktora – pilota i otrzymujący stały dodatek specjalny za wykonywanie lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych. Dodatek ten przyznaje się po zakończeniu roku kalendarzowego. Dla celów jego ustalenia, zgodnie z § 9a ust. 4 rozporządzenia, przyjmuje się staż zawodowej służby wojskowej pełnionej bezpośrednio w składzie personelu latającego oraz kwotę dodatku o charakterze stałym, ustalone na ostatni dzień roku kalendarzowego, za który żołnierzowi zawodowemu jest przyznawany ten dodatek. Odnosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy, organ podał, że skarżący 31 grudnia 2010 r. nie pełnił zawodowej służby wojskowej na stanowisku służbowym instruktora – pilota oraz nie otrzymywał stałego dodatku specjalnego za wykonywanie lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych. 31 grudnia 2010 r. skarżący nie pełnił służby w szczególnych warunkach i właściwościach, które uprawniałyby do otrzymywania dodatku specjalnego. Organ wskazał, że taka konstrukcja prawna jednorazowego dodatku specjalnego ma spowodować, że jedynymi uprawnionymi do niego będą żołnierze zawodowi, którzy spełniają warunki do otrzymywania stałego dodatku specjalnego za wykonywanie lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych. Dodatek ten ma być bowiem bodźcem do długotrwałego pełnienia służby na stanowiskach służbowych związanych z wykonywaniem lotów na wojskowych statkach powietrznych. Wypłata jednorazowego dodatku specjalnego żołnierzowi zawodowemu, który nie pełni służby na stanowisku służbowym związanym z wykonywaniem lotów nie stanowiłaby bodźca do pełnienia służby na stanowiskach służbowych związanych z wykonywaniem lotów. Dodatek ten nie stanowi formy "zapłaty" za wykonanie przez żołnierza zawodowego odpowiedniej liczby godzin lotów. Gdyby bowiem celem omawianej regulacji prawnej była zapłata za wykonywane loty, to dodatek ten byłby wypłacany w momencie wykonania trzydziestej lub czterdziestej godziny lotów, bez konieczności oczekiwania na wypłatę do zakończenia roku kalendarzowego, a w razie zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej – w dniu zwolnienia. W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, S. D., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania, zarzucił wydanie decyzji z naruszeniem prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie § 9a w zw. z §9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych, poprzez stosowanie w drodze wykładni dodatkowych kryteriów o charakterze materialnym, warunkujących prawo do jednorocznego dodatku specjalnego za wykonanie, w danym roku kalendarzowym, bezawaryjnie lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych. Uzasadniając powyższy zarzut skarżący podkreślił, że ustawodawca, wprowadzając § 9a ww. rozporządzenia, kierował się zamiarem premiowania żołnierzy zawodowych, którzy wykonali bezawaryjnie w danym roku loty, określone w indywidualnym rocznym planie szkolenia lotniczego na dany rok szkoleniowy. W opinii skarżącego przedmiotowy dodatek specjalny ma charakter celowy i należy go traktować niejako w oderwaniu od innego dodatku specjalnego, otrzymywanego za wykonywanie lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych. Nadto skarżący zwrócił uwagę, że przepisy milczą co do kwestii obowiązku pozostawania dalej na stanowisku instruktora – pilota po faktycznym wykonaniu bezawaryjnie przedmiotowych zadań w roku szkoleniowym. Uznał, że interpretacja powyższego przepisu przyjęta przez organ jest sprzeczna z zasadą praworządności, co w konsekwencji jest krzywdzące dla tych żołnierzy zawodowych – pilotów, którzy wykonali bezawaryjnie postawione zadania, a potem z przyczyn służbowych/kadrowych zostali przeniesieni na inne stanowiska służbowe. Zdaniem skarżącego przedmiotowy dodatek ma nie tylko motywować do pozostawania w służbie, ale również do jak najlepszego, czyli bezawaryjnego wykonania zadań. Prawo do niego nabył ex tunc, tj. z chwilą spełnienia przez niego wszystkich przesłanek określonych w § 9 i § 9a ww. rozporządzenia. Skarżący zauważył jednocześnie, że wypłacanie jednorazowego dodatku na koniec roku kalendarzowego związane jest z przyjęciem roku kalendarzowego jako okresu rozliczeniowego. W odpowiedzi na skargę organ, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko. Podkreślił, że przedmiotowy dodatek jest wypłacony żołnierzowi, który otrzymuje stały dodatek specjalny. Wypłata tego dodatku nie może nastąpić wcześniej niż po upływie roku kalendarzowego. Potwierdzeniem tego jest zapis § 9 ust. 4 ww. rozporządzenia. Oznacza to, że w przypadku skarżącego wyliczenie dodatku nie byłoby możliwe. W przywołanym przepisie jednoznacznie wskazano, że przyjmuje się kwotę dodatku należną żołnierzowi na dzień 31 grudnia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Artykuł 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.) stanowi, kiedy decyzje podlegają uchyleniu. Dokonując oceny zasadności skargi wniesionej przez S. D. od decyzji Ministra Obrony Narodowej z [...] kwietnia 2011 r. Sąd doszedł do przekonania, że nie zawiera ona uzasadnionych podstaw. W rozpoznawanej sprawie okoliczności faktyczne nie są sporne między stronami. Sporne jest natomiast, czy w zaistniałych okolicznościach faktycznych skarżącemu przysługiwał jednorazowy dodatek specjalny przewidziany w § 9a ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych. Zgodnie z tym przepisem żołnierzowi zawodowemu, o którym mowa w § 9 ust. 1, posiadającemu co najmniej dziesięcioletni staż zawodowej służby wojskowej pełnionej bezpośrednio w składzie personelu latającego, który wykonał bezawaryjnie zadania określone w indywidualnym rocznym planie szkolenia lotniczego, w wymiarze lotów nie niższym niż: 1. 30 godzin – samolotem naddźwiękowym albo 2. 40 godzin – innym wojskowym statkiem powietrznym - po zakończeniu roku kalendarzowego przyznaje się jednorazowy dodatek specjalny w wysokości 300% kwoty pobieranego dodatku specjalnego o charakterze stałym. Z punktu widzenia okoliczności niniejszej sprawy istotny jest również ust. 4 powyższego przepisu, stosownie do którego dla celów ustalenia jednorazowego dodatku, o którym mowa w ust. 1, przyjmuje się staż zawodowej służby wojskowej pełnionej bezpośrednio w składzie personelu latającego oraz kwotę dodatku o charakterze stałym, o którym mowa w § 9 ust. 1, ustalone na ostatni dzień roku kalendarzowego, za który żołnierzowi zawodowemu jest przyznawany ten dodatek. Łączna analiza powyższych przepisów pozwala na wyprowadzenie wniosku, że stanowisko organu odmawiające skarżącemu przyznania jednorazowego dodatku specjalnego za 2010 r. jest zasadne. Jednorazowy dodatek specjalny przyznawany jest po zakończeniu roku kalendarzowego. Przyznawany jest żołnierzowi zawodowemu, o którym mowa w § 9 ust. 1, czyli zajmującemu stanowisko instruktora-pilota w dowództwach związków organizacyjnych i Wyższej Szkole Oficerskiej Sił Powietrznych oraz pełniącemu służbę w jednostkach wojskowych do szczebla pułku, który w ramach obowiązków wynikających z opisu zajmowanego stanowiska służbowego wykonuje loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych. Jego wysokość zależna jest od kwoty pobieranego dodatku specjalnego o charakterze stałym. I, co w sprawie najistotniejsze, zarówno staż zawodowej służby wojskowej jak i kwota dodatku o charakterze stałym ustalane są na ostatni dzień roku kalendarzowego, za który przyznawany jest jednorazowy dodatek specjalny. Powyższe warunki zastały podane w sposób jednoznaczny i brak przesłanek do innego ich określenia, niż wynikające z literalnego brzmienia przepisu. Skarżący przesłanek warunkujących przyznanie i ustalenie wysokości kwoty jednorazowego dodatku specjalnego nie spełnia. Dodatek ten przyznawany jest bowiem żołnierzowi zawodowemu zajmującemu określone stanowisko, spełniającemu warunki do otrzymania stałego dodatku specjalnego za wykonywanie lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych. Skarżący takiego stanowiska na dzień 31 grudnia 2010 r. nie zajmował. Służbę w [...] na stanowisku [...] – Instruktora – Pilota, na którym wykonywał loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych pełnił do 30 sierpnia 2010 r. Z dniem 1 września 2010 r. zastał wyznaczony na stanowisko [...] , które zajmował w ostatnim dniu roku 2010. Oznacza to, że od 1 września 2010 r. nie pobierał dodatku specjalnego o charakterze stałym. W przepisie § 9 a ust. 1 mowa jest natomiast o "dodatku pobieranym". Konsekwencją powyższego jest brak możliwości ustalenia wysokości jednorazowego dodatku specjalnego, o przyznanie którego ubiega się skarżący. Jego wysokość jest w sposób nierozerwalny związana z wysokością dodatku specjalnego o charakterze stałym. Wysokość dodatku specjalnego o charakterze stałym w określonej dacie stanowi wyjściową dla obliczenia jednorazowego dodatku specjalnego, co oznacza, że brak tej danej uniemożliwia jego określenie. W okolicznościach przedmiotowej sprawy ten element wyjściowy nie występuje, albowiem skarżący 31 grudnia 2010 r. nie pobierał dodatku specjalnego o charakterze stałym. Nie było zatem możliwe ustalenie jego wysokości. Przepisy omawianego rozporządzenia nie przewidują możliwości wyliczenia dochodzonego przez skarżącego dodatku w oparciu o inne parametry niż wskazane w powyższym przepisie. Prawodawca nie przyjął bowiem, że dla określenia wysokości jednorazowego dodatku przyjąć należy ostatnio otrzymywaną kwotę dodatku, o którym mowa w § 9 ust. 1 rozporządzenia. W ocenie Sądu analiza przepisu § 9 a rozporządzenia prowadzi zatem do wniosku, że sporny dodatek przyznawany jest żołnierzom zawodowym, którzy na zakończenie danego roku kalendarzowego pełnią w dalszym ciągu służbę na stanowisku służbowym związanym z wykonywaniem lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych, co wiąże się z otrzymywaniem stałego dodatku specjalnego. Ponadto warunkiem jest wykonanie, w okresie roku kalendarzowego, bezawaryjnie lotów wojskowymi statkami powietrznymi w wymiarze nie niższym niż określony w rozporządzeniu. Za takim rozumieniem tego przepisu przemawia także, przywołany przez skarżącego, a potwierdzony przez organ, motywacyjny charakter tego dodatku, na który kładziono akcent w uzasadnieniu do projektu zmiany rozporządzenia w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych. Dodatek ten miał motywować do długoletniego pełnienia służby na stanowiskach służbowych związanych z wykonywaniem lotów i powstrzymać odpływ wyszkolonych żołnierzy ze służby w wojsku. Ma zatem rację organ, że wypłata jednorazowego dodatku specjalnego żołnierzowi zawodowemu, który nie pełni już służby na stanowisku związanym z wykonywaniem lotów nie stanowiłaby bodźca do pełnienia służby na tego rodzaju stanowiskach. W takiej sytuacji dodatek ten pozbawiony byłby jego motywacyjnej funkcji. Nie ma bowiem uzasadnienia dla motywowania żołnierza zawodowego nie wykonującego zadań, z którymi ten dodatek jest nierozerwalnie związany. Bez znaczenia jest przy tym z jakiego powodu doszło do zaprzestania lotów. Istotne jest tylko, że dany żołnierz zawodowy lotów już nie wykonuje. Istotne jest również i to, iż brak podstaw do uznania, że jednorazowy dodatek specjalny jest formą zapłaty za wykonanie przez żołnierza zawodowego odpowiedniej liczby godzin lotów. Gdyby celem omawianej regulacji prawnej była zapłata za wykonane loty, to dodatek ten byłby wypłacany – jak zasadnie wskazał organ – po wykonaniu odpowiedniej ilości godzin lotów, bez konieczności oczekiwania na wypłatę do zakończenia roku kalendarzowego. Za pełnienie służby o szczególnych właściwościach lub warunkach, czyli wykonywanie lotów w składzie wojskowych statków powietrznych, żołnierz zawodowy – stosownie do § 4 pkt 1 rozporządzenia – otrzymuje dodatek specjalny. Reasumując, w ocenie Sądu, organ prawidłowo ustalił, że 31 grudnia 2010 r. skarżący nie pełnił służby w szczególnych warunkach lub właściwościach, które uprawniałyby do otrzymania stałego dodatku specjalnego za wykonywanie lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych, a tym samym nie był uprawniony do otrzymania jednorazowego dodatku specjalnego. Dlatego też, mając wszystkie powyższe względy na uwadze, Sąd, na zasadzie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.