I OSK 379/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łukaszewska – Macioch po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2012 r. sygn. akt II SAB/Wa 374/11 o odrzuceniu skargi W. S. na bezczynność Wójta Gminy Klembów w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 19 sierpnia 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: oddalić skargę kasacyjną Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II SAB/Wa 374/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił, na podstawie art. 58 § 3 w zw. z art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", skargę W. S. na bezczynność Wójta Gminy Klembów w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 19 sierpnia 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2011 r. W. S. został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wniesionej na bezczynność Wójta Gminy Klembów, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Strona skarżąca, pomimo doręczenia jej w dniu 31 października 2011 r. odpisu ww. zarządzenia, nie uczyniła zadość wezwaniu Sądu i nie uiściła należnego wpisu sądowego. Jednocześnie Sąd wskazał, że wnioskiem z dnia 17 listopada 2011 r. (data wniosku) W. S. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem referendarza sądowego WSA w Warszawie z dnia 6 grudnia 2011 r. sygn. akt II SAB/Wa 374/11 skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W. S. powyższy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożył w dniu 21 listopada 2011 r., tj. po upływie siedmiodniowego terminu do uiszczenia wpisu sądowego zakreślonego w zarządzeniu z dnia 26 października 2011 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Z tych względów wniosek skarżącego Sąd uznał za skuteczny od momentu jego wniesienia (21 listopada 2011 r.), przy czym wniosek ten nie objął zwolnienia od kosztów, do uiszczenia których strona obowiązana była przed jego złożeniem. W przypadku skarżącego oznacza to, że wniosek ten (złożony w dniu 21 listopada 2011 r.) nie objął zwolnienia skarżącego od wpisu od skargi (100 złotych), do uiszczenia którego skarżący został wezwany zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2011 r., którego w terminie tym nie wykonał. Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie wniósł W.S., domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a ponadto zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, która nie została opłacona w całości, ani w części. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 86 § 1 w zw. z art. 160 P.p.s.a. poprzez nierozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy; - art. 220 § 2 w zw. z art. 58 § 3 P.p.s.a. poprzez przedwczesne odrzucenie skargi na bezczynność, z uwagi na spóźnione złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sytuacji, gdy skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, a przed odrzuceniem skargi wniosek o przywrócenie terminu nie został przez Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznany. Wskazując na te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według normy przepisanych i kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej skarżącemu z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 220 § 1 P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do uiszczenia opłaty w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (§ 3). Strona skarżąca wezwana do uiszczenia opłaty sądowej może skutecznie złożyć wniosek o zwolnienie jej od kosztów postępowania, do których uiszczenia została zobowiązana przez sąd w terminie zakreślonym w wezwaniu do uiszczenia opłaty. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący w wyznaczonym terminie wpisu od skargi nie uiścił, a wniosek o przyznanie prawa pomocy złożył po upływie siedmiodniowego terminu od daty doręczenia zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego. Wobec tego należy stwierdzić, że zasadnie Sąd pierwszej instancji, wobec nieopłacenia skargi przez skarżącego w siedmiodniowym terminie od daty doręczenia zarządzenia, odrzucił skargę na podstawie powołanego wyżej art. 220 § 3 P.p.s.a. Odnosząc się do argumentów powołanych w skardze kasacyjnej wskazać należy, że stosownie do art. 86 § 1 P.p.s.a. Sąd może przywrócić termin do dokonania określonej czynności w postępowaniu sądowym wyłącznie na wniosek strony. Wyżej wymieniony wniosek powinien być wyraźny, sformułowany wprost, a nie w sposób dorozumiany. W piśmie z dnia 17 listopada 2011 r. brak jest stwierdzenia, iż zawiera ono wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Skarżący wskazał w nim natomiast wyraźnie, że wnosi o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, dołączając jednocześnie stosowny formularz. Również z treści ww. pisma w żaden sposób nie wynika, aby zawierało ono wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, o czym mowa w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Wskazać również należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy wywiera skutki prawne od daty jego wniesienia, nie obejmuje natomiast zwolnienia od kosztów, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem. Podkreślenia wymaga, że nie było przeszkód do pozytywnego rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w oparciu o wniosek złożony po upływie siedmiodniowego terminu do uiszczenia wpisu, bowiem zgodnie z art. 243 § 1 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać złożony w toku postępowania jak i na każdym jego etapie, zarówno przed sądem pierwszej, jak i drugiej instancji. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy nie ulega wątpliwości, że zachodziła podstaw Ado odrzucenia skargi W. S. na podstawie art. 58 § 3 P.p.s.a. w związku z art. 220 § 3 P.p.s.a., ponieważ nie został uiszczony wpis sądowy od skargi w terminie wyznaczonym przez Sąd. W tym stanie rzeczy nie można zarzucić Sądowi pierwszej instancji, iż zaskarżonym postanowieniem bezzasadnie odrzucił skargę. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 - 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.), przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 P.p.s.a.