VII SA/Wa 1861/11
WyrokWSA w Warszawie2011-12-06
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Małgorzata Miron, Bożena Więch - Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o wyrejestrowanie pojazdu z powodu trwałej i zupełnej utraty posiadania, ma obowiązek aktywnie badać stan faktyczny i dowody, czy też może ograniczyć się do oceny dokumentów przedstawionych przez stronę?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o wyrejestrowanie pojazdu z powodu trwałej i zupełnej utraty posiadania, ma obowiązek aktywnie badać stan faktyczny i dowody zgodnie z zasadami Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie może ograniczyć się jedynie do oceny dokumentów przedstawionych przez stronę, lecz powinien podjąć działania z urzędu w celu wyjaśnienia wątpliwości, w tym np. poprzez zwrócenie się o akta sprawy karnej, w której zapadł wyrok dotyczący przywłaszczenia pojazdu.Stan faktyczny
Syndyk masy upadłości złożył wniosek o wyrejestrowanie pojazdu, powołując się na trwałą i zupełną utratę posiadania pojazdu w związku z jego przywłaszczeniem, co miało być udokumentowane wyrokiem sądu. Organ pierwszej instancji odmówił wyrejestrowania, uznając, że wyrok nie identyfikuje jednoznacznie pojazdu i nie dowodzi trwałej utraty posiadania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, wskazując na brak wystarczających dokumentów potwierdzających trwałą i zupełną utratę posiadania oraz na brak obowiązku organu do aktywnego poszukiwania dowodów. Syndyk wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA dotyczących postępowania dowodowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Syndyka zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Protokolant st. sekr. sądowy Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości B. w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) czerwca 2011 r. znak: (...) w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Syndyka masy upadłości B. w G. kwotę 460 zł (czterysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sygn. akt VII SA/Wa 1861/ 11
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia (...) czerwca 2011r., znak (...)Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpoznaniu odwołania syndyka masy upadłości B. w upadłości od decyzji Prezydenta (...) z dnia (...) marca 2010r., nr (...) orzekającej o odmowie wyrejestrowania pojazdu marki Fruehauf TF34C1 nr rejestracyjny (...) – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję .
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w dniu 3 sierpnia 2010r. syndyk masy upadłości B. w upadłości złożył w Urzędzie (...) wniosek o wyrejestrowanie ww. pojazdu. Jako przesłankę wyrejestrowania pojazdu wskazano art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Do wniosku załączono m.in.: umowę leasingu nr (...) z dnia (...) czerwca 1998r. zawartą pomiędzy B., a K. G., umowę przejęcia długu z dnia (...) czerwca 1999r. zawartą pomiędzy K. G., a K. - K. O., wyrok Sądu Rejonowego w G. III Wydział Kamy z dnia (...) maja 2005r., sygn. akt (...) (sprostowany postanowieniem z dnia (...) lutego 2007r.)
Decyzją z dnia (...) marca 2010r., nr (...) Prezydent (...) odmówił wyrejestrowania ww. pojazdu. W uzasadnieniu decyzji podano, że z wyroku Sądu Rejonowego w G. wynika, iż K. O. została uznana winną popełnienia czynu przywłaszczenia naczepy marki Fruehauf na szkodę B. Wyrok ten nie tylko nie wskazuje oznaczenia identyfikacyjnego pojazdu, ale też nie zawiera numeru rejestracyjnego pojazdu ani też innego oznaczenia, na podstawie którego można by dokonać potwierdzenia, że dotyczy przedmiotowego pojazdu. Zdaniem organu, nie można stwierdzić iż określenie przywołane przez Sąd ("naczepa skrzyniowa marki Fruehauf typ 34Cl") identyfikuje jednoznacznie pojazd. W związku z powyższym organ stwierdził, że strona nie przedłożyła dokumentu potwierdzającego trwałą i zupełną utratę posiadania pojazdu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podniosło, że rozpoznając odwołanie od ww. decyzji Prezydenta (...) miało na uwadze to, że żądania Syndyka oparto na przepisie art. 79 ust. 1 ustawy Prawo ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 980 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem pojazd podlega wyrejestrowaniu m.in. w przypadku: udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Na tej podstawie Syndyk oparł swoje żądanie wyrejestrowania pojazdu.
Organ II instancji wskazał, że udokumentowana trwała i zupełna utrata posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie własności obejmuje przypadek przywłaszczenia pojazdu. Udokumentowanie trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu w przypadku popełnienia przestępstwa, wymaga wylegitymowania się właściciela dokumentem, stwierdzającym taki fakt. Ustawa nie precyzuje sposobu udokumentowania faktu trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu. Należy w tym względzie kierować się zatem ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego - w szczególności zasadami otwartego katalogu środków dowodowych, swobodnej oceny dowodów.
Zdaniem organu, spółka nie udokumentowała trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu. Wyrok Sądu Rejonowego w G. III Wydział Karny z dnia (...) maja 2005r. sygn. akt (...), nie identyfikuje w sposób wystarczający pojazdu. Ponadto, w wyroku wskazano, że K. O. przywłaszczyła naczepę w okresie od (...) grudnia 1999r. do (...) kwietnia 2004r. Z powołanego wyroku wynika zatem utrata posiadania okresowa, a nie trwała. W odwołaniu stwierdzono, że syndyk masy upadłości nie jest w posiadaniu przedmiotowej naczepy ani nie ma prawnej możliwości odzyskania władztwa nad przedmiotem, jednak nie przedstawiono żadnego potwierdzającego to stwierdzenie dokumentu (np. dokumentów z postępowania egzekucyjnego w sprawie o egzekucję świadczenia niepieniężnego - wydania przedmiotowego pojazdu).
Kolegium podkreśliło, że w myśl art. 15 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2007r, Nr 186, poz. 1322 j t), w celu wyrejestrowania pojazdu właściciel pojazdu składa wniosek o wyrejestrowanie pojazdu w organie rejestrującym właściwym ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu i do wniosku dołącza dokument potwierdzający trwałą i zupełną utratę posiadania pojazdu, dowód rejestracyjny, kartę pojazdu, jeżeli była wydana, tablice rejestracyjne oraz dokument potwierdzający wniesienie opłaty, której mowa w art. 79 ust. 5 ustaw.
Zdaniem Kolegium w świetle ww. przepisów obowiązek załączenia do wniosku o wyrejestrowanie dokumentów wymagany przepisami prawa spoczywa na osobie na rzecz której dokonuje się wyrejestrowania. Organ orzekający w sprawie nie ma obowiązku przeprowadzania postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie stanu faktycznego w sprawie. Tym samym, nie jest uzasadnione twierdzenie pełnomocnika, że to organ administracyjny powinien zwrócić się do sądu o udostępnienie akt sądowych, czy też przeprowadzić dowód z przesłuchania świadków lub też zgromadzić inne dowody na wskazywaną przez stronę okoliczność.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniósł Syndyk masy upadłości B. z siedzibą w G. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 79 ustawy Prawo o ruchu drogowym, § 15 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów), art. 7 i art.77 k.p.a. poprzez błędną wykładnię tych przepisów i ich niewłaściwe zastosowanie przez uznanie, iż skarżący w wystarczający sposób nie udowodnił trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu; ostrożności procesowej zarzucam również: naruszenie art. 7, art. 77 k.p.a. poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe poprzez uznanie, iż na organie administracji nie ciążył obowiązek ustalenia stanu faktycznego w sprawie.
Syndyk wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W obszernym uzasadnieniu skargi Syndyk przedstawił przebieg niniejszego postępowania. Stwierdził, że wskazania organów zawarte w uzasadnieniach ich decyzji są błędne.
Syndyk przywołał przepis art. 284 k.k., stwierdził że przestępstwo przywłaszczenia przypomina kradzież, w szczególności skoro Sąd karny nie orzeknie o zwrocie pojazdu to nie ma podstaw do wyegzekwowania przedmiotu przywłaszczenia. Ponadto, cywilnoprawne żądanie wydania tego przedmiotu od skazanej nie jest możliwe bowiem uległo przedawnieniu. Zdaniem Syndyka nie ma żadnych podstaw zwalniających organ administracji do rozpoznania sprawy w toku ogólnych zasad postępowania dowodowego. W takim duchu zapadały już rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. np. w sprawie (...).
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), rzeczą Sądu w niniejszym postępowaniu było dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja, organu pierwszej instancji nie odpowiadają przepisom prawa. Zapadły z naruszeniem przepisów art. 7, 77, 107 k.p.a. w zw. z art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 Nr 108, poz. 908 j.t.).
W ocenie Sądu organ II instancji stwierdza zasadnie, że ustawa nie precyzuje sposobu udokumentowania faktu trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu. Należy w tym względzie kierować się zatem ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego - w szczególności zasadami otwartego katalogu środków dowodowych swobodnej oceny dowodów.
Bezpodstawnie organ wywodzi jednak, że to strona wyłącznie ma zobowiązania dowodowe, a nie organ w odniesieniu do postępowania w przedmiocie wyrejestrowania pojazdu.
Sąd stwierdza - organ administracji publicznej, po złożeniu wniosku o wyrejestrowanie pojazdu, zobligowany był do procedowania zgodnie z zasadami postępowania określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego.
W myśl przepisu art. 7 k.p.a. organ w toku prowadzonego postępowania, stojąc na straży praworządności, zobowiązany był z urzędu lub na wniosek stron podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. obowiązany był w sposób wyczerpujący do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) jak i oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).
Jak wyżej wskazano, strona dopełniła swojego obowiązku, co do złożenia wniosku z załączeniem wymaganych w niniejszym postępowaniu dokumentów.
Organ mając wątpliwości, co do stanu sprawy – wobec dołączonego przez stronę wyroku - powinien podjąć działania z urzędu celem ich wyjaśnienia, a takich czynności nie podejmował.
Wątpliwości organu, co do związku ww. wyroku z przedmiotem wniosku o wyrejestrowanie może rozwiać np. dowód z akt sprawy karnej, w której zapadł. ww. wyrok.
Analizując materiał dowodowy organ musi mieć na uwadze, że akt oskarżenia, a za nim wyrok czyn zabroniony określa w czasie. W odniesieniu do niniejszej sprawy nie wyklucza to jednak faktu, iż pojazd nadal nie pozostaje w posiadaniu jego właściciela.
Organ będzie miał na uwadze, że udokumentować to znaczy poprzeć tezę dokumentem. Dokumenty dzielą się na urzędowe tu np. wyrok sądowy i prywatne, którym może być np. złożone na piśmie oświadczenie strony.
Dokumenty prywatne są takim samym dowodem, jak inne dowody, które mogą być brane pod uwagę i służyć udokumentowaniu danej okoliczności.
Organ rozważy, czy w okolicznościach niniejszej sprawy, pisemne oświadczenie właściciela, w przedmiocie trwałej i zupełnej utratę posiadania pojazdu, może stanowić dodatkowy uzupełniający dowód - istotny dla oceny zaistnienia przesłanek wyrejestrowania pojazdu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 o art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło