VI SA/Wa 1899/11
WyrokWSA w Warszawie2011-12-06
Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Pamela Kuraś-Dębecka, Zdzisław Romanowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jest uzależnione wyłącznie od formalnego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, czy również od faktycznego uzyskiwania przychodów z tej działalności, a także czy ustalanie tego obowiązku podlega przedawnieniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły podleganie skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 19 sierpnia 2010 r. Podkreślono, że do 20 września 2008 r. brak faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej, mimo wpisu do ewidencji, mógł być podstawą do wyłączenia z ubezpieczenia, jednak skarżący nie wykazał tej okoliczności. Po tej dacie, brak zgłoszenia zawieszenia działalności oznaczał jej faktyczne prowadzenie. Sąd odrzucił również zarzut przedawnienia w zakresie ustalania podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, wskazując na brak wyraźnych przepisów w tym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący K. J. kwestionował decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymującą w mocy decyzję stwierdzającą jego podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 19 sierpnia 2010 r. Skarżący argumentował, że w latach 1993-2002 oraz 2007-2010 faktycznie nie prowadził działalności gospodarczej i nie uzyskiwał z niej przychodów, mimo wpisu do ewidencji. Podnosił również zarzuty dotyczące błędnej interpretacji przepisów o "zbiegu tytułów" oraz przedawnienia należności składkowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.), oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania K. J. (zwanego dalej “skarżącym") od decyzji Nr [...] wydanej przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] marca 2011 r., znak: [...] utrzymał w mocy decyzje stwierdzającą, że skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 19 sierpnia 2010 r.
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] wnioskiem z dnia [...] grudnia 2010 r. zwrócił się do [...] O W NFZ z prośbą o wydanie decyzji w sprawie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego przez skarżącego z tytułu prowadzenia przez ww. osobę pozarolniczej działalności.
[...] OW NFZ poinformował skarżącego o wszczętym, na wniosek ZUS-u, postępowaniu w sprawie ustalenia okresu podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej oraz wskazał, iż ma on prawo wypowiedzieć się co do zebranych materiałów i dowodów.
Rozpatrując ww. wniosek dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją [...] z dnia [...] marca 2011 r. stwierdził, że skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 19 sierpnia 2010 r. Organ I instancji stwierdził, że skarżący rozpoczął prowadzenie pozarolniczej działalności od dnia 2 września 1993 r., natomiast wykreślenie tej działalności z ewidencji działalności gospodarczej nastąpiło w dniu 19 sierpnia 2010 r.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, w którym wskazał, że w latach 1993-2002 oraz 2007 – 2010 działalności gospodarczej nie prowadził, pomimo jej wpisania do ewidencji działalności gospodarczej. Nie uzyskiwał z tego tytułu przychodów, w związku z czym składka za ten okres nie może być naliczana.
Rozpatrując odwołanie Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia powołując się na przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r., a także art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153, z późn. zm.) obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r., stwierdził, ze skarżący podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 19 sierpnia 2010 r.
Organ podkreślił ponadto, że zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585, z późn. zm.), obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu wypadkowemu podlegają w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r.: "osoby prowadzące działalność pozarolniczą - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności", a od dnia 20 września 2008 r. "osoby prowadzące pozarolniczą działalność, od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej".
Zdaniem organu, w analizowanym okresie obowiązywały również kolejno trzy ustawy zawierające podobne unormowania: w art. 8 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324 z późn. zm.), w art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 z późn. zm.) i w art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 z późn. zm.). Dopuszczono w nich możliwość podjęcia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną dopiero po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej (wg. pierwszej ustawy - po zgłoszeniu działalności do takiej ewidencji). Stosownie do art. 7 ust. 2 ustawy prawo działalności uchylonego z dniem 31 marca 2009 r. przez art. 66 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1808 z późn. zm.), przedsiębiorca będący osobą fizyczną mógł podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast według przepisu art. 7e ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, który jest odpowiednikiem uchylonego z dniem 1 stycznia 2004 roku art. 88 e tej ustawy, zawiadomienie o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę - osobę fizyczną - powoduje wykreślenie powyższego wpisu z ewidencji działalności gospodarczej.
Jednocześnie, zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności, przedsiębiorca mógł podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym albo do Ewidencji Działalności Gospodarczej. Obowiązujące brzmienie art. 14 ust. 1 ww. ustawy stanowi, iż przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym.
O podleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej decyduje fakt posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej a nie okoliczność czy faktycznie jest prowadzona działalność wpisana do takiej ewidencji. Organ podkreślił, że faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, które nie znalazło odzwierciedlenia w ewidencji działalności gospodarczej nie powoduje wyłączenia przedsiębiorcy prowadzącego tą działalność z ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego. Jeśli bowiem ten przedsiębiorca nie prowadził działalności gospodarczej to powinien zadbać o odzwierciedlenie tego w ewidencji działalności, gdyż od dnia 20 września 2008 r., zgodnie z brzmieniem art. 14a ust. 1 ustawy o swobodzie działalności, przedsiębiorca niezatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 1 miesiąca do 24 miesięcy. Informację o tym zawieszeniu należy zgłosić do ewidencji działalności gospodarczej. Zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej powoduje ustanie obowiązku ubezpieczeń społecznych od dnia, w którym rozpoczyna się zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej, do dnia poprzedzającego dzień wznowienia wykonywania działalności gospodarczej.
W sprawie niniejszej organ ustalił, że skarżący figurował w ewidencji działalności gospodarczej pod numerem wpisu [...] od dnia [...] września 1993 r., natomiast dnia 19 sierpnia 2010 r. powiadomił o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej z tą datą. Z kolei z informacji uzyskanych od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] wynika, że skarżący nie dokonał zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Sam skarżący wskazał również, że miał zarejestrowaną działalność gospodarczą pod numerem [...] od [...] września 1993 r. Jednocześnie skarżący był zgłoszony do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. Natomiast materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie potwierdził stanowiska skarżącego, którego zdaniem nie prowadził on i nie uzyskiwał w okresie 1993 – 2002 oraz 2007 – 2010 dochodów z działalności gospodarczej.
Następnie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. prawa materialnego przez błędną interpretację art. 82, ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. (Dz. U. 2004, nr 210, poz. 2135, tekst jednolity z dnia 25.08.2008 r., Dz. U. 2008, nr 164, poz. 1027), w którym ustalono tzw "zbieg tytułów" w brzmieniu "W przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66, ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie."
Zdaniem skarżącego, błędna interpretacja obejmuje i polega na:
a. przyjęciu, że uzyskiwanie przychodów z więcej niż jednego tytułu jest równoznaczne z formalnym istnieniem rejestracji, w przypadku osób fizycznych w postaci wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, mimo
b. że żaden przepis w obszernie i precyzyjnie sformułowanej i przytoczonej wyżej ustawie nie wskazuje, ani nie precyzuje, aby sama formalna rejestracja działalności gospodarczej w przypadku "zbiegu tytułów" przesądzała i tworzyła samoistne uzyskiwanie przychodów, o których mowa w tym artykule,
c. niezgodnym ze stanem faktycznym ustaleniu okresu składkowego w przypadku obiegu tytułów do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego" i przyjęcie wbrew zapisom ustawy, że sam fakt wpisu do ewidencji pozwala zaliczyć cały okres objęty tym wpisem, jako okres składkowy z punktu widzenia obowiązku ustalenia składki na ubezpieczenie zdrowotne. A przecież odprowadzenie i płacenie składki na ubezpieczenie zdrowotne, w przypadku “zbiegu tytułów'" (etat, drugi etat i wpis do ewidencji działalności gospodarczej), zależne jest od uzyskiwanego przychodu, a nie od formalnej rejestracji działalności gospodarczej,
d. uznaniu, że zapis zawarty w wyżej powołanym przepisie "... w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu..." , jest zapisem równoznacznym logicznie i semantycznie tożsamym z faktem wpisu do ewidencji jako warunku wystarczającego do objęcia ubezpieczonego "obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego", podczas gdy analiza art. 82, ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. (Dz. U. 2004, nr 210, poz. 2135, tekst jednolity z dnia 25.08.2008 r., Dz. U. 2008, nr 164, poz. 1027) prowadzi do diametralnie odwrotnej oceny,
e. nierozróżnieniu różnicy obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego wynikającego z art. 66, ust. 1, pkt 1, lit. "c" w/w wymienionej ustawy, w przypadku osób uzyskujących przychody z jednego tytułu oraz uzyskujących przychody z wielu tytułów. Gdyby ustawodawca nie rozróżniał różnorodnego znaczenia faktu rejestracji działalności gospodarczej, to zapewne nie uzależniłby obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego wobec "zbieg tytułów" od uzyskania przychodów z takiej działalności. Zatem nie byłoby konieczności budowy warunkowego przepisu zawartego w art. 82, ust. 1 ustawy, uzależniającego obowiązek ubezpieczenia z każdego tytułów od konieczności uzyskania przychodów. Już z tego wynika, że ratio legis tego przepisu obejmuje zbieg więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego i uzależnia od uzyskania przychodów, a nie stanowi zrównania pojęcia" uzyskania przychodów" z formalną rejestracją działalności gospodarczej.
2. błędne, bezwarunkowe przyjęcie, zawarte w zaskarżonej decyzji, że skarżący podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, jedynie jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, a nie jako osoba uzyskująca przychody z więcej niż jednego tytułu, co jest konsekwencją przedstawionej wyżej błędnej interpretacji przepisu art. 82, ust. 1i ust.2. Stanowi to podstawę niedopuszczalnego, błędnego ustalenia stosunku prawnego pomiędzy skarżącym a NFZ w kwestii ustalenia długości okresu składkowego do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego.
3. błędne ustalenia zawarte w sentencji zaskarżonej decyzji, że skarżący podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. skoro art. 66, ust. 1, pkt 1, lit. "c" stanowi, iż "... obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby prowadzące działalność pozarolniczą...", a przepis ten sformułowany i wprowadzony został ustawą ustawa nowelizującą z dnia 10 lipca 2008r. (Dz. U. nr 141, poz. 888), która weszła w życie 20.09.2008 r. Natomiast ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych z dnia 27.08.2004 r. weszła w życie z dniem 1.10.2004 r.
4. naruszenie art. 24, ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, z którego wynika, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po upływie 10 lat, a ustalenie spornego okresu składkowego dokonano od 1999 r.
Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisu art. 77 § 1 kpa, poprzez uchylenie się organu odwoławczego II instancji od wnikliwego i wyczerpującego zbadania zarzutów podnoszonych w odwołaniu od decyzji organu odwoławczego I instancji. W ocenie skarżącego, organ błędnie ocenił stan faktyczny w decyzji organu I instancji w części dotyczącej określenia początkowej daty rozpoczęcia działalności gospodarczej na dzień 1 stycznia 1999, podczas gdy skarżący rozpoczął działalność pozarolniczą wpisem do ewidencji w dniu 2 września 1993 r.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia [...] grudnia 2011 r., zatytułowanym "Uzupełnienie skargi" skarżący podniósł zarzut częściowego i ustawowego przedawnienia, które nie zostało wzięte pod uwagę w zaskarżonej decyzji, a mianowicie w decyzjach obu instancji ustalono jego zobowiązanie za okres od 1 stycznia 1999 r. tj. za okres sprzed 10-ciu lat. Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym z dnia 6 lutego 1997 r. w art. 28 ust. 2 zawiera ustalenie, że "należności z tytułu składek na ubezpieczenia zdrowotne ulegają przedawnieniu z upływem 5-ciu lat, licząc od dnia w którym składka stała się wymagalna". Zatem po upływie tego ustawowego okresu przedawnienia – przedawnione zobowiązania dotyczące wymagalnej składki na ubezpieczenie zdrowotne nie mogą być skutecznie dochodzone, ani ustalane.
Następnie w ustawie z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia w art. 33 ust. 2 postawiono, że "należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ulegają przedawnieniu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych". Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych zawierała w art. 24 ust. 4 jednolitego tekstu tej ustawy ustalenie okresu przedawnienia dla wszystkich składek na okres 10 lat, licząc od dnia, w którym składki stały się wymagalne.
Zdaniem skarżącego, takim samym rygorom przedawnienia podlegają ustalenia stosunków prawnych zawierających prawa i zobowiązania składkowe, zawarte w decyzjach organów obu instancji.
Skarżący podtrzymał również podniesione w skardze argumenty związane z interpretacją art. 82 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Wyrażona w tej normie prawnej zasada, że w przypadku, gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu nie upoważnia do bezkrytycznego i decyzyjnego założenia, że znaczenie prawne należy przyznać wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej oraz wykreśleniu tegoż wpisu, tak jak zostało to przyjęte i przesądzone w zaskarżonej decyzji z dnia [...] marca 2011 r.
Z przepisów regulujących organizację działalności gospodarczej nie wynika żaden "zbieg tytułów" ani nie wynikają żadne zobowiązania do rozliczenia składek zdrowotnych.
Skarżący podkreślił, że płacił składki zdrowotne od wielu lat z tytułu swojego podstawowego zatrudnienia w oparciu o umowę o pracę. Obciążenie składką zdrowotną od następujących tytułów, z których ubezpieczony uzyskuje przychody może mieć miejsce od dnia wejścia w życie przepisów wprowadzających taki obowiązek. Przepis art. 82 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych odwołuje się do art. 66 ust. 1, w którym ustawodawca wymienia szereg tytułów dodatkowych, kolejno wprowadzanych różnymi aktami prawnymi. Według jednolitego tekstu ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ust. 1 lit. "c" art. 66 wprowadzony został ustawą z dnia 10 lipca 2008 r. (Dz. U. nr 141 poz. 888), która weszła w życie w dniu 20 września 2008 r. Skoro ten dodatkowy tytuł, z którego skarżący uzyskiwał dochody ma być podstawą dodatkowej składki zdrowotnej w ramach zbiegu tytułów, to obciążenie skarżącego dodatkowymi składkami może mieć miejsce od daty wprowadzenia takiego prawa przez ustawodawcę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę m.in. decyzji administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, stosując przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej zwana p.p.s.a. Dz. U. nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm.).
Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi i orzeka w granicach danej sprawy.
Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga K. J. nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Z ustaleń poczynionych przez organy obu instancji wynika, że skarżący figurował w ewidencji działalności gospodarczej pod numerem wpisu [...] od dnia [...] września 1993 r., natomiast dnia 19 sierpnia 2010 r. powiadomił o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej z tą datą. [...] K. J. z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej nie dokonał zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego, natomiast uiszczał składki zdrowotne z uwagi na zatrudnienie na podstawie umowy o pracę.
Bezsporne jest również to, że skarżący po 20 września 2008 r. nie zgłaszał wniosku o zawieszenie prowadzonej działalności gospodarczej. Niniejsza sprawa dotyczy objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym skarżącego z tytułu prowadzenia przez niego pozarolniczej działalności, która na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych leży w gestii dyrektora oddziału Wojewódzkiego Funduszu, od którego decyzji przysługuje odwołanie do Prezesa Funduszu (art. 109 ust. 5 ustawy). Od decyzji zaś Prezesa Funduszu w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego przysługuje skarga do sądu administracyjnego (art. 110 ustawy). Zupełnie inną sprawą jest pobieranie składek zdrowotnych, które należy do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Według oceny Sądu organy obu instancji, przywołując właściwe przepisy prawa prawidłowo ustaliły, że skarżący od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 19 sierpnia 2010 r. podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Data ta nie pokrywa się z okresem figurowania skarżącego w ewidencji działalności gospodarczej, albowiem jak to słusznie podniósł Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia dopiero z datą 1 stycznia 1999 r. powstał obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej z uwagi na wejście w życie ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 z późn. zm.).
Według oceny Sądu nietrafna jest argumentacja skarżącego zmierzająca do wykazania, że również ustalanie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu podlega przedawnieniu, tak jak należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne. Przede wszystkim należy podnieść, że w przepisach prawnych brak jest wyraźnego unormowania ustanawiającego przedawnienie w stosunku do ustalania podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu tak jak czyni to ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w odniesieniu do wszystkich składek (zdrowotnych i na ubezpieczenie społeczne). Zarzut więc przedawnienia może być podniesiony przed organami ZUS określającymi wysokość składek na ubezpieczenie zdrowotne.
Ustosunkowując się do kolejnego zarzutu skarżącego, iż organy obu instancji bezpodstawnie powiązały faktyczne prowadzenie przez niego działalności gospodarczej z wpisami do ewidencji należy stwierdzić, co następuje. Do dnia 20 września 2008 r. nie istniała instytucja zawieszania działalności gospodarczej. Została ona wprowadzona z ww. datą przez art. 14a ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, który stanowi, że przedsiębiorca niezatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 1 miesiąca do 24 miesięcy. Dlatego też do 20 września 2008 r. istnieje prawna możliwość wykazania, że pomimo stosownego wpisu działalność gospodarcza nie była przez daną osobę faktycznie prowadzona.
Zgodnie z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą oficjalności to na organach administracji spoczywa obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności w sprawie. Zasada ta nie może obowiązywać bezwzględnie, zwłaszcza w sytuacji, gdy dowody konieczne dla ustalenia prawdy obiektywnej znajdują się w gestii osoby zainteresowanej. W niniejszej sprawie organ bezskutecznie wzywał skarżącego do przedłożenia niezbędnych dokumentów na potwierdzenie okresów składkowych. Powyższe dowody nie zostały również dołączone do skargi. W tym stanie rzeczy organ II instancji prawidłowo uznał, iż skarżący nie wykazał istotnej dla niego okoliczności tj. nieprowadzenia w pewnych okresach działalności gospodarczej i nieuzyskiwaniu dochodów. Natomiast po 20 września 2008 r. skarżący nie skorzystał z prawa do zawieszenia działalności gospodarczej, dlatego też w świetle obowiązującego stanu prawnego należy uznać, że ją prowadził.
Co do obowiązku uiszczenia składek na ubezpieczenie zdrowotne z każdego tytułu zatrudnienia należy stwierdzić, że przewiduje go nie tylko art. 82 ustawy o świadczeniach. Analogiczne uregulowanie znajdowało się w art. 24 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz w art. 22 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym.
W tym stanie rzeczy wobec bezskuteczności zarzutów skargi Sąd orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło