II GZ 231/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Hanna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. K. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 13 kwietnia 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 1742/11 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi M. K. N. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] maja 2011 r. w przedmiocie nieuwzględnienia wniosku o warunkowe wpisanie na drugi rok aplikacji adwokackiej i umożliwienia ponownego złożenia kolokwium rocznego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2012 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1742/11, w sprawie ze skargi M. K. N. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] maja 2011 r. w przedmiocie nieuwzględnienia wniosku o warunkowe wpisanie na drugi rok aplikacji adwokackiej i umożliwienia ponownego złożenia kolokwium rocznego, odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sąd I instancji w uzasadnieniu podał, że pismem z dnia 11 lipca 2011 r. M. K. N. złożył skargę na wskazaną wyżej uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] maja 2011 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VI WSA w W. z dnia 31 października 2011 r. został wyznaczony termin rozprawy na dzień 6 grudnia 2011 r. W wykonaniu powyższego zarządzenia pismem z dnia 4 listopada 2011 r, zawiadomiono strony postępowania o terminie rozprawy w załączeniu przesyłając skarżącemu odpis odpowiedzi na skargę. Z akt sprawy wynika, że zarządzeniem z dnia 20 listopada 2011 r., w związku z brakiem zwrotnego potwierdzenia odbioru zawiadomienia o terminie rozprawy skierowanego do M. K. N. (na adres: ul. P. [...], [...] O.) zwrócono się do Naczelnika Urzędu Pocztowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania skarżącego - Naczelnika Urzędu Pocztowego Nr [...] w O. - z prośbą o wskazanie daty doręczenia zawiadomienia z dnia 4 listopada 2011 r. W odpowiedzi na powyższą prośbę, Centrum Poczty Urząd Pocztowy O. [...] w O. poinformowało, że przesyłka polecona nr [...] nadana na ww. adres była w doręczeniu w dniu 8 listopada 2011 r. i jako awizowana została przekazana do Urzędu Pocztowego O. [...]. Urząd pocztowy udzielił odpowiedzi, iż przesyłka o podanym wyżej numerze została powtórnie zawizowana w dniu 17 listopada 2011 r. i zwrócona w dniu 25 listopada 2011 r. z adnotacją: "Zwrot - nie podjęto w terminie". W dniu 6 grudnia 2011 r. skarżący nie stawił się na rozprawie. Przewodnicząca stwierdziła, że zawiadomienie o rozprawie podwójnie awizowane Sąd uznał za prawidłowo doręczone. Na rozprawie Sąd oddalił skargę. Pismem z dnia 1 grudnia 2011 r. (nadanym w dniu 7 grudnia 2011 r. w Urzędzie Pocztowym O. [...]) skarżący złożył wniosek o przyspieszenie rozpoznania skargi. We wniosku wskazał adres do doręczeń: ul. J. [...], [...] O. Pismo to pozostawiono w aktach spawy. Pismem z dnia 27 marca 2012 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu z dnia 6 grudnia 2011 r. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w dniu 20 marca 2012 r. otrzymał uchwałę Prezydium NRA w Warszawie nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. utrzymującą w mocy uchwałę ORA w O. z dnia [...] października 2011 r. w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów adwokackich. Z treści tej uchwały dowiedział się m.in., że w dniu 6 grudnia 2011 r. wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił jego skargę na uchwałę Prezydium NRA. Zasadność wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oparł na stwierdzeniu, iż zawiadomienie o terminie rozprawy wraz z odpowiedzią na skargę nigdy nie zostały mu doręczone. Stwierdził ponadto, że okoliczności braku doręczenia przez pocztę przesyłki sądowej zawierającej zawiadomienie o terminie rozprawy wraz z odpowiedzią na skargę są dla skarżącego nie wiadome. Podkreślił, że w skrzynce pocztowej nie było awiza pocztowego. Podał też, że zależało mu na rozpatrzeniu sprawy w jego obecności, w październiku 2011 r. kontaktował się z Sądem w celu ustalenia terminu rozprawy. Otrzymał wówczas odpowiedź, że termin rozprawy nie został jeszcze wyznaczony. Wskazał także na pismo z dnia 1 grudnia 2011 r. Zdaniem skarżącego powyżej wskazane okoliczności świadczą o braku informacji o terminie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w W. Do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku skarżący dołączył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 6 grudnia 2011 r. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wskazując, że iż z akt sprawy wynika, że zawiadomienie o terminie rozprawy wraz z załączoną do niego odpowiedzią na skargę, stanowiące przesyłkę sądową (przesyłkę poleconą nr [...]), zostały stronie doręczone w formie doręczenia awizowanego. Świadczy o tym pismo Poczty Polskiej z dnia 1 grudnia 2011 r. informujące o dokonaniu doręczenia awizowanego przesyłki sądowej nadanej na adres skarżącego (podany w skardze). Sąd zauważył, że sporna przesyła została doręczona w oparciu o art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), a doręczenie dokonane w tych okolicznościach, stanowiące rodzaj fikcji prawnej, stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Późniejsze doręczenie na żądanie strony pisma, którego wcześniej nie odebrała, lub odebranie pisma po tej dacie, na skutek bezprawnego jego przetrzymywania przez pocztę, nie obala domniemania doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. Zdaniem Sądu I instancji, skarżący o terminie rozprawy został prawidłowo zawiadomiony pismem z dnia 4 listopada 2011 r., o czym świadczy adnotacja właściwego urzędu pocztowego umieszczona na kopercie "Zwrot - nie podjęto w terminie" oraz pismo Poczty Polskiej S.A. Centrum Poczty Urząd Pocztowy O. [...] z dnia 1 grudnia 2011 r. W związku z powyższym termin siedmiodniowy do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku rozpoczął bieg w dniu 7 grudnia 2011 r., a zakończył w dniu 13 grudnia 2011 r. W niniejszym terminie przedmiotowy wniosek nie został złożony, a zatem nie było podstaw do sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 6 grudnia 2011 r., gdyż strona nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu do złożenia tego wniosku. W tej sytuacji Sąd I instancji nie znalazł podstaw do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 grudnia 2011 r. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł M. K. N. wnosząc o jego uchylenie podkreślając, że nie był zawiadomiony przez pocztę o terminie rozprawy, a o wyroku z dnia 6 grudnia 2011 r. dowiedział się dopiero z treści uzasadnienia uchwały Prezydium NRA w Warszawie z dnia [...] lutego 2012 r., którą otrzymał w dniu 20 marca 2012 r. Dlatego też, jego zdaniem, termin siedmiodniowy do złożenia wniosku o przywrócenie terminu rozpoczął swój bieg w dniu 21 marca 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest usprawiedliwione i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 73. § 1. p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób właściwy (tj. bezpośrednio adresatowi do rąk własnych), lub poprzez doręczenie zastępcze (tj. doręczenie przesyłki dorosłemu domownikowi adresata, a gdyby go nie było – administracji domu lub dozorcy w przypadku, gdy doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu), pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia. Zawiadomienie to umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 p.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma w podanym wyżej terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 73 § 4 p.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 73 § 1 p.p.s.a. Zawiadomienie o złożeniu pisma w placówce pocztowej lub urzędzie gminy (tzw. awizo) co do zasady powinno więc być umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej, a dopiero gdy to jest niemożliwe, na drzwiach mieszkania adresata, w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, lub na drzwiach biura czy też innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Na zwrotnym dowodzie doręczenia powinna znaleźć się informacja o miejscu pozostawienia zawiadomienia, a skuteczność doręczenia przez awizo warunkuje stwierdzenie, że adresat w sposób nie budzący wątpliwości został zawiadomiony o nadejściu przeznaczonego dla niego pisma oraz miejscu, w którym może je odebrać. Brak tego zawiadomienia, jak również wątpliwość, czy dotarło ono do adresata, powoduje uznanie doręczenia za bezskuteczne (por. postanowienie SN z 21 czerwca 1988 r., III CRN 172/88, LexPolonica nr 320866). W rozpoznawanej sprawie pismo Sądu I instancji prawidłowo doręczono skarżącemu w sposób przewidziany w art. 73 p.p.s.a. Na zwrotnym dowodzie doręczenia znajdowała się odpowiednia informacja o miejscu pozostawienia stosownego zawiadomienia o przesyłce (w skrzynce oddawczej), jak również umieszczano informację o przyczynie niemożności doręczenia przesyłki w sposób właściwy lub zastępczy ("zamknięto 08.11.11."). Dopiero po upływie wskazanego w wyżej wymienionym przepisie terminu przesyłkę zawierającą zawiadomienie o terminie rozprawy skierowaną do skarżącego zwrócono do WSA, a na rozprawie sądowej w dniu 6 grudnia 2011 r. Sąd uznał to zawiadomienie za prawidłowo doręczone. Należy również podkreślić, że przesyłka skierowana była na właściwy, wskazany przez skarżącego adres. Sam skarżący podkreślił, że w jego skrzynce pocztowej nie było stosownego awiza sugerując, że Poczta Polska nie zawsze dokonuje doręczeń w sposób należyty. Taki pogląd nie został przez skarżącego w żaden sposób potwierdzony jakimikolwiek dowodami, nie uprawdopodobnia też brak jego winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Natomiast WSA zwrócił się do właściwego Urzędu Pocztowego z pismem o nadesłanie informacji o zakresie podjętych przez Urząd Pocztowy czynności związanych z doręczeniem spornej przesyłki. Właściwy Urząd Pocztowy udzielił wyczerpującej odpowiedzi, z której wynikało, że przesyłka była dwukrotnie awizowana, a następnie została zwrócona nadawcy tj. Sądowi I instancji 25 listopada 2011 r. Zasadnie więc Sąd I instancji odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny uznał orzeczenie Sądu I instancji za prawidłowe i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.