II SA/Wa 1818/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Ewa Marcinkowska Sędzia WSA – Anna Mierzejewska Protokolant – starszy sekretarz sądowy Maria Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2011 r. sprawy ze M. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską – oddala skargę – [...] Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 52, poz. 525 ze zm.), cofnął M. K. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. W uzasadnieniu podał, iż wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] stycznia 2011 r. sygn. akt [...] prawomocnym od dnia [...] stycznia 2011 r., skarżący został uznany winnym tego, że w dniu [...] października 2010 r. w miejscowości K. na drodze publicznej kierował samochodem osobowym będąc w stanie nietrzeźwości przy stężeniu alkoholu w wydychanym powietrzu podczas drugiego badania w wysokości 1,14 mg/l (ponad 2 promile alkoholu we krwi), tj. popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. i za powyższe skazano go na karę grzywny oraz orzeczono zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres trzech lat i świadczenie pieniężne na rzecz Centrum Zdrowia Dziecka w W. Powyższe zatem stanowi obligatoryjną podstawę cofnięcia pozwolenia na broń. W odwołaniu z dnia [...] maja 2011 r. do Komendanta Głównego Policji, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i w uzasadnieniu podał, że broń myśliwską posiada już od długiego czasu i nigdy nie użył jej niezgodnie z przepisami, zaś z miejsca zamieszkania i w swoim środowisku posiada pozytywną opinię. Wobec powyższego nie zachodzi obawa użycia broni niezgodnie z prawem. Ponadto popełniony przez niego czyn miał miejsce w roku 2010, tj. przed wejściem w życie znowelizowanych przepisów ustawy o broni i amunicji i w chwili jego popełnienia nie stanowił obligatoryjnej przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...]. W uzasadnieniu – powołując się na argumenty w niej zawarte – podał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji obligatoryjnie cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6 ustawy. W rozpoznawanej sprawie zastosowano pkt 6 tego przepisu, w myśl którego pozwolenia na broń nie mogą posiadać osoby stanowiące zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe lub skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu lub zdrowiu, przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. Z treści pkt 6 lit. a tego przepisu w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że ustawodawca sam rozstrzygnął, iż obawę użycia broni w sposób określony w tym przepisie uzasadnia sam fakt skazania za przestępstwo umyślne. Do oceny czy w danej sprawie istnieje przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń wystarczy zatem ustalenie przez organ Policji, że osoba posiadająca pozwolenie na broń lub o nie się ubiegająca, jest skazana za przestępstwo, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Jak z powyższego wynika, popełnione przez posiadacza broni przestępstwo nie musi mieć z nią bezpośredniego związku, a organ Policji nie musi w takich przypadkach uzasadniać obawy, o której mowa w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 w drodze postępowania dowodowego wykazującego związek pomiędzy faktem skazania, a tą właśnie obawą, o ile popełnione przestępstwo – tak jak w przypadku skarżącego – ma charakter umyślny. Zważywszy, iż przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ma charakter obligatoryjny stwierdzono, że organy Policji mają obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w każdym przypadku ujawnienia, iż posiadacz pozwolenia na broń należy do grupy osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy. Ustawodawca nie przewidział bowiem możliwości zachowania pozwolenia na broń osobie skazanej za przestępstwa umyślne. W związku z powyższym na sposób rozstrzygnięcia sprawy nie mogą mieć wpływu również pozytywne opinie o stronie z miejsca zamieszkania oraz koła łowieckiego. Bezspornym jest natomiast, iż przestępstwo z art. 178a § 1 k.k., znajduje się w katalogu przestępstw zakwalifikowanych jako przestępstwa, które można popełnić tylko umyślnie, niezależnie czy miało ono postać zamiaru bezpośredniego, czy też zamiaru ewentualnego. Wobec powyższych okoliczności ustalenie, że skarżący został skazany za umyślne przestępstwo z art. 178a § 1 k.k., polegające na prowadzeniu pojazdu mechanicznego po drodze publicznej w stanie nietrzeźwości, jest dla organów Policji wiążące w sprawie cofnięcia mu pozwolenia na broń i nie daje organom Policji możliwości wyboru konsekwencji administracyjnoprawnych, przyznając jednocześnie bezwzględne pierwszeństwo interesowi społecznemu. W dalszej części odnosząc się do zarzutu skarżącego stwierdził, że ustawa nowelizująca ustawę o broni i amunicji weszła w życie w dniu 10 marca 2011 r., zaś zgodnie z art. 3, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia jej w życie, stosuje się przepisy dotychczasowe. Natomiast w rozpoznawanej sprawie postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni zostało wszczęte dnia [...] marca 2011 r., a zatem już po wejściu w życie nowych przepisów, co oznacza, że jego sprawa może być rozpatrywana tylko na ich podstawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący M. K. zarzucił zaskarżonej decyzji rażące naruszenie prawa: 1. art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji polegające na wydaniu decyzji o cofnięciu pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej przez organ pierwszej instancji i utrzymaniu tej decyzji w mocy przez organ drugiej instancji w sytuacji, gdy: – zmiana art. 15 u o b. i a. zgodnie z ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. 11.38.195) weszła w życie z dniem 10 marca 2011 r., natomiast prawomocny wyrok nakazowy Sądu Rejonowego [...] Wydział Karny w O. został wydany w dniu [...] stycznia 2011 r. [...] i dotyczył czynu zabronionego z art. 178a § 1 k.k. popełnionego w dniu [...] października 2010 r., a zatem w dacie zdarzenia naruszenie to nie było jeszcze objęte sankcją administracyjno prawną określoną aktualnie w art. 18 ust. 1 pkt 2 u o b. i a. – przełamanie zakazu lex retro non agit, w polskim systemie prawnym wynikającym z art. 2 Konstytucji RP zawierającego zasadę pewności prawa i zasadę nie działania prawa wstecz, musi być jasno wypowiedziane, w sposób nie nasuwający wątpliwości z ustawy - natomiast w ustawie o broni i amunicji, ani przepisach wprowadzających w niej zmiany, brak jest takich norm prawnych. 2. art. 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U.11.38.195) w zw. z art. 2 Konstytucji RP polegające na błędnym zastosowaniu tego przepisu przez Komendanta Głównego Policji w zaskarżonej decyzji – podczas gdy: – powołany przepis art. 3 w/w ustawy ma charakter normy procesowej, a nie normy materialnoprawnej i nie może stanowić podstawy do oceny, które przepisy należy stosować do stanów faktycznych zaistniałych przed dniem jej wejścia w życie, a brak przepisu przejściowego oznacza założenie bezpośredniego stosowania prawa. – zmiana art. 15 ust. 1 pkt 6) u o b. i a. nie była względniejsza dla skarżącego i uregulowanie w przepisach przejściowych, dotyczące określonej kategorii postępowań, wskazujące na konieczność stosowania przepisów dotychczasowych, w żadnym stopniu nie uprawnia do wyciągnięcia, opartego na rozumowaniu a contrario wniosku, iż do wszystkich innych postępowań nie objętych tą regulacją, należy stosować przepisy nowe. 3. art. 18 ust. 1 pkt 2) ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewłaściwym zastosowaniu art. 18 u o b. i a. w sytuacji gdy organy administracji w ogóle nie zbadały czy skarżący M. K. rzeczywiście stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, oraz czy może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego – a oparły się wyłącznie na istnieniu prawomocnego orzeczenia Sądu Karnego, uznając to za wystarczającą przesłankę wyłączającą konieczność przeprowadzenia oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Niezależnie od powyższego na zasadzie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniósł o przeprowadzenie dowodów z następujących dokumentów: – opinii Księdza Proboszcza Parafii pod wezwaniem [...] w W. z dnia [...] czerwca 2011 r., – opinii Koła Łowieckiego "[...]" w O. z dnia [...] czerwca 2011 r., – opinii Polskiego Związku Łowieckiego Zarządu Okręgowego w O. z dnia [...] czerwca 2011 r., – orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. dotyczącego skarżącego, – orzeczenia psychologicznego nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. dotyczącego skarżącego na okoliczność braku uzasadnionej obawy, że skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, oraz przesłanek niezbędnych do cofnięcia pozwolenia na broń. W tej sytuacji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu natomiast podniósł, że czyn zabroniony określony w art. 178a § 1 k.k. został popełniony przez niego w dniu [...] października 2010 r., natomiast wyrok nakazowy został wydany przez Sąd Rejonowy [...] Wydział Karny w O. w dniu [...] stycznia 2011 r., zaś art. 15 ust. 1 pkt 6) ustawy, o treści na którą powoływał się [...] Komendant Wojewódzki w związku z odesłaniem z art. 18 ust. 1 pkt 2) ustawy jest przepisem obowiązującym w systemie prawa dopiero od dnia 10 marca 2011 r., a organ całkowicie pominął argumentację w tym względzie, przy czym jest to działanie prawa wstecz. Ponadto gdyby miał świadomość zmiany przepisów, to mógłby ubiegać się przed sądem o warunkowe umorzenie postępowania. Nie jest zatem w świetle podstawowych zasad demokratycznego państwa prawnego dopuszczalne odwoływanie się do powołanego przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6) ustawy obowiązującego dopiero od dnia 10 marca 2011 r. i na tej podstawie wnioskowanie o skutku dla skarżącego z art. 18 ustawy. Skoro w nowelizacji ustawy o broni i amunicji nie przewidziano przepisów intertemporalnych, nakazujących stosować do stanów faktycznych zaszłych przed wejściem w życie przepisów ustawy nowej, regulujących te kwestie, zastosowanie mają przepisy obowiązujące w dacie wystąpienia zdarzenia z którym wiązał się skutek administracyjno prawny. Nieprawidłowe jest również powoływanie się na treść art. 3 ustawy nowelizującej, bowiem nie oznacza to wcale, że do spraw rozpoczętych po dniu wejścia w życie ustawy, a dotyczących stanów faktycznych sprzed nowelizacji stosuje się już nowe przepisy. Niezależnie od powyższego organ winien zbadać czy istnieje uzasadniona obawa, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego i powinny wziąć pod uwagę wskazane już wyżej dowody. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że w rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z retroakcją przepisu prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.), właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6. Z kolei w myśl art. 1 pkt 10) ppkt a) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. Nr 38, poz. 195), w art. 15 cytowanej już wyżej ustawy o broni i amunicji wprowadzono zmianę w ust. 1 pkt 6, który uzyskał brzmienie: "stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: a) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, b) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo: - przeciwko życiu i zdrowiu, - przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia". Według natomiast art. 7 ustawy nowelizującej, weszła ona w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, a skoro promulgacja miała miejsce w Dzienniku Ustaw z dnia 23 lutego 2011 r., to dniem wejścia w życie był 10 marzec 2011 r. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie postępowanie wszczęto w dniu [...] marca 2011 r., a zatem już po wejściu w życie ustawy i skoro treścią art. 3 ustawy nowelizującej ustanowiono, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, to tym samym bezspornym jest, że do skarżącego miał zastosowanie znowelizowany przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Nie budzi również żadnych wątpliwości fakt, że skarżącego M. K. prawomocnym wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] stycznia 2011 r. sygn. akt [...] uznano winnym tego, że w dniu [...] października 2010 r. ok. godz. [...] w miejscowości K. na ul. S. na drodze publicznej kierował samochodem osobowym m-ki [...] o nr rej. [...] będąc w stanie nietrzeźwości, co wykazało urządzenie kontrolno – pomiarowe Alco-sensor wynik badanie I – 1, 09 mg/l, badanie II – 1, 14 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, tj. popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. i za powyższe skazano go na karę grzywny w wymiarze [...] stawek dziennych przyjmując wysokość jednej stawki na kwotę [...] zł oraz orzeczono również zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres trzech lat i zasądzono świadczenie pieniężne na rzecz Centrum Zdrowia Dziecka w W. w kwocie [...] zł, a nadto orzeczono o podaniu wyroku do publicznej wiadomości poprzez wywieszenie jego treści na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy K. przez okres jednego tygodnia. Poza sporem pozostaje również fakt, że jest to przestępstwo umyślne i w tej sytuacji, stosownie do treści art. 15 ust. 1 pkt 6) ppkt a) w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2), cofnięcie pozwolenia na broń było obligatoryjne. Reasumując, omawiany przepis art. 15 ust. 1 pkt 6) ppkt a ustawy ma więc – wbrew zarzutom zawartym w skardze – zastosowanie do skarżącego. Nie ma bowiem znaczenia fakt skazania skarżącego przed wejściem w życie powołanego przepisu, bowiem jego istotą nie jest data wydania wyroku skazującego, lecz samo skazanie. Stąd też nie można twierdzić, że naruszono zasadę nie działania prawa wstecz, lecz mamy tu do czynienia z bezpośrednim jego działaniem, ponieważ z brzmienia tego przepisu wynika, iż do jego zastosowania musi zaistnieć już okoliczność w postaci skazania. Innymi słowy mówiąc, decydujące znaczenie ma obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji stan prawny, o którym mowa w spornym przepisie. Dodać ponadto należy, że z retroakcją mielibyśmy do czynienia wówczas, gdyby ustawodawca nakazał wydawać decyzję o cofnięciu pozwolenia na broń na dzień skazania za przestępstwo umyślne, jeśli zaś stary fakt prawny jest oceniany wedle nowego aktu prawnego, wówczas mamy do czynienia z retrospektywnością (vide: np. P. Szustakiewicz "Retroakcja w prawie administracyjnym" – Radca Prawny 2005/3/54). Dodać ponadto należy, że zgodnie z zasadą praworządności, ustanowioną w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, zaś działanie na podstawie prawa to działanie na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dniu orzekania. Nie powinno zatem budzić wątpliwości, że organy administracji winny stosować przy wydawaniu swoich decyzji przepisy prawa obowiązujące w dacie ich podejmowania, co przesądza o prawidłowym zastosowaniu przez organ powołanych w decyzji przepisów. Niezależnie od powyższego dodać należy, że przesłanki "zagrożenie dla siebie, porządku i bezpieczeństwa publicznego" nie muszą występować łącznie, lecz każda z nich może stanowić oddzielną przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń. Podobnie rzecz się ma z przesłankami zawartymi w pkt a) i w pkt b), które nie muszą występować łącznie z przesłankami "zagrożenie dla siebie, porządku i bezpieczeństwa publicznego". Reasumując, zagrożenie dla siebie, zagrożenie dla porządku i bezpieczeństwa publicznego, skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe oraz skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu, jak również skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia, są to przesłanki, które – zdaniem Sądu – każda oddzielnie, stanowi podstawę cofnięcia pozwolenia na broń. Z tego mianowicie powodu, że chociażby każde przestępstwo wymienione w pkt a) i b) samo w sobie i z jego istoty stanowi zagrożenie porządku lub bezpieczeństwa publicznego, a zatem niecelowe z punktu widzenia racjonalnego ustawodawcy, byłoby powtarzanie tego zagrożenia. Zatem chodzi tu o takie zdarzenia bądź fakty, które nie mając źródła w skazaniu w ogóle, bądź też za inne przestępstwa, stanowią takie zagrożenie w sposób niejako samoistny, tzn. nie powiązany z pkt a) i b) tegoż przepisu. Na zakończenie wskazać należy skarżącemu, że nawet gdyby tylko hipotetycznie uwzględnić jego zarzuty, to sam fakt popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. dyskwalifikuje go do posiadania broni. Notoryjnie znanym bowiem jest, że prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu stanowi nadal niezwykle poważne zagrożenie dla porządku prawnego, zaś osoby dopuszczające się takiego czynu uznać należy – zdaniem Sądu – jako skrajnie nieodpowiedzialne, powodujące tragiczne w skutkach wypadki komunikacyjne. Skoro zaś tak, to tym bardziej brak takiej odpowiedzialności przesądza o możliwości posiadania przez niego broni, a negatywnej przesłanki do otrzymania pozwolenia na broń, nie mogą przesłonić pozytywne opinie środowiskowe. Z tego mianowicie powodu, że zapewne wskazanym przez skarżącego osobom wystawiającym takie opinie, nie są znane okoliczności prowadzenia przez niego pojazdu w stanie nietrzeźwości, bowiem nie sposób sobie wyobrazić, aby wiedząc o tym karygodnym (nie tylko ustawowo) fakcie, nadal obstawały przy nieskazitelnej ocenie osoby mogącej potencjalnie spowodować m.in. kalectwo bądź śmierć niewinnych osób na wskutek prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.