VII SA/Wa 1275/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), , Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Protokolant st. sekr. sądowy Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz B. B. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej [...]WINB) postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] na podstawie art. 59 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 245, poz. 1623 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku B. B. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.W. (dalej PINB dla m.W.) z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], nakazującej B. B. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku handlowo-usługowego (obecnie budynek mieszkalny) o wymiarach 11,00 m x 9,00 m i wysokości około 6,30 m oraz nadwieszenia na dwóch słupach o wymiarach 1,10 m x 4,20 m na nieruchomości przy ul. [...] w W. – odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że przesyłka listowa adresowana do skarżącej, zawierająca ww. decyzję PINB dla m.W. z dnia [...] grudnia 2010 r., została nadana w Urzędzie Pocztowym w dniu 30 grudnia 2010 r. Pomimo dwukrotnego awizowania, tj. w dniu 5 stycznia 2011 r. oraz w dniu 12 stycznia 2011 r., nie została odebrana przez adresata. Następnie dokonano powtórnej wysyłki przedmiotowej decyzji do skarżącej, o czym świadczy adnotacja na kopercie, opatrzona datą 31 stycznia 2011 r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji wynika, że została ona doręczona skarżącej w dniu 4 lutego 2011 r. B. B. w terminie 14 dni liczonym od dnia doręczenia ww. powtórnej przesyłki (data stempla pocztowego – 10 lutego 2011 r.) wniosła odwołanie od decyzji PINB dla m.W. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...]. W odpowiedzi [...]WINB, postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB dla m.W. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...]. Po otrzymaniu ww. postanowienia [...]WINB z [...] marca 2011 r. w dniu 30 marca 2011 r. B. B. wniosła prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB dla m.W. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...]. Wraz z wnioskiem złożyła ponownie odwołanie od ww. decyzji. W uzasadnieniu pisma skarżąca powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym pozostawanie w obrocie prawnym postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia nie wyłącza możliwości wystąpienia przez stronę z wnioskiem o przywrócenie terminu w trybie art. 58 k.p.a. Jako okoliczność uprawdopodabniającą brak winy w uchybieniu terminu wskazała przebywanie na urlopie oraz brak awizo w skrzynce pocztowej. Za dzień ustania przyczyny uchybienia terminu przyjęła datę doręczenia jej postanowienia [...] WINB z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], które nastąpiło w dniu 23 marca 2011 r. [...]WINB podał, że zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W ocenie [...] WINB przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie uprawdopodabniają, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Organ stwierdził, iż o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Organ wyjaśnił, że pocztowy dowód doręczenia jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Skutkuje to domniemaniem jego autentyczności i zgodności z prawdą. Dodał, iż twierdzenie B. B., że nie zostało pozostawione awizo, nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy, gdyż ze zwrotnego potwierdzenia wynika, że awizo pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej. W ocenie organu, doręczenie zostało dokonane w trybie art. 44 k.p.a., ponieważ przesyłka zawierająca rozstrzygnięcie mimo dwukrotnego awizowania w Urzędzie Pocztowym w dniu 5 stycznia 2011 r. oraz w dniu 12 stycznia 2011 r. nie została odebrana przez adresata. Dodatkowo organ podkreślił, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony już po doręczeniu B. B. postanowienia [...] WINB z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem organu, za niedopuszczalne należy uznać przywrócenie terminu w sytuacji, gdy organ potwierdził jego uchybienie na zasadach określonych w art. 134 k.p.a. Jednocześnie organ zauważył, iż z uwagi na nieuprawdopodobnienie braku winy nie może przywrócić terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wniosła B. B., zwracając się o jego uchylenie w całości. Skarżąca zarzuciła, że organ odwoławczy w stopniu rażącym naruszył art. 7 oraz 77 k.p.a., nie przeprowadzając postępowania dowodowego w wystarczającym stopniu. Zdaniem skarżącej, organ odwoławczy naruszył art. 107 § 3 k.p.a., gdyż nie odniósł się do podstawowych zarzutów i stwierdzeń zawartych we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Skarżąca podniosła, że w okresie od kontroli w czerwcu 2010 r. do wydania rozstrzygnięcia w grudniu 2010 r. co najmniej dwukrotnie osobiście dowiadywała się w PINB dla m. W., kiedy zostanie wydane rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, wielokrotnie również próbowała uzyskać taką informację telefonicznie. Zarzuciła, iż pomimo przewlekłości postępowania organ I instancji nie zawiadomił jej w trybie art. 10 k.p.a. o zakończeniu postępowania dowodowego. Jednocześnie skarżąca wskazała, że nie jest w stanie udowodnić faktu, iż pomimo sporządzenia pocztowego dowodu doręczenia, awiza nie było w jej skrzynce pocztowej. Stwierdziła, że na tę okoliczność może wyłącznie złożyć oświadczenie. W odpowiedzi na skargę [...] WINB podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa). W rozpatrywanej sprawie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia. Sąd kontrolował postanowienie [...] WINB z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], odmawiające B. B. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB dla m.W. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku handlowo-usługowego (obecnie budynek mieszkalny) oraz nadwieszenia na dwóch słupach. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 59 § 2 k.p.a., zgodnie z którym o przywróceniu terminu postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Przepis ten znajduje zastosowanie przy uwzględnieniu dyspozycji art. 58 § 1 k.p.a. stanowiącym, iż w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W niniejszej sprawie organ oceniając przesłankę braku winy strony, o której mowa w cytowanym powyżej przepisie, pominął istotną okoliczność faktyczną dotyczącą sposobu doręczenia skarżącej decyzji PINB dla m.W. o nakazie rozbiórki. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych, na kopercie zawierającej przedmiotową przesyłkę znajduje się adnotacja o treści "powtórna wysyłka" opatrzona datą 31 stycznia 2011 r. W wyniku tej wysyłki decyzja została doręczona stronie w dniu 4 lutego 2011 r. Co istotne organ w żaden sposób nie pouczył strony, że jest to przesyłka powtórna i że ma ona jedynie charakter informacyjny. Przyjął natomiast, że miało miejsce doręczenie zastępcze w trybie art. 44 k.p.a., ponieważ pierwsza przesyłka zawierająca rozstrzygnięcie mimo dwukrotnego awizowania w Urzędzie Pocztowym w dniu 5 stycznia 2011 r. oraz w dniu 12 stycznia 2011 r. nie została odebrana przez adresata. Tymczasem skarżąca, która wskazuje na nieprawidłowości w zawiadomieniu o pierwszej przesyłce (brak awizo), odebrała osobiście wysłaną przez organ ponownie przesyłkę zawierającą m. in. sporną decyzję i zastosowała się do pouczenia o możliwości złożenia odwołania. Z akt sprawy wynika, że o braku skutku doręczenia decyzji odebranej osobiście w dniu 4 lutego 2011 r. i złożeniu odwołania po terminie skarżąca dowiedziała się dopiero z treści postanowienia [...]WINB z dnia [...] marca 2011 r., nr [...]. W zaistniałej sytuacji ponowne wysłanie do strony decyzji wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia odwołania należy potraktować jako naruszenie przez organ zasady postępowania administracyjnego, wynikającej z art. 9 k.p.a. Zgodnie z cytowanym przepisem, organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a ponadto organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W niniejszej sprawie PINB dla m.W. nie tylko nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 9 kpa, ale wręcz swoim działaniem wprowadził stronę w błąd co do przysługującym jej środku odwołania i terminie jego złożenia. Dodatkowo należy przyjąć, że organ I instancji, przekazując ponownie przesyłkę zawierająca sporną decyzję naruszył art. 112 k.p.a., zgodnie z którym błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Skoro bowiem strona odebrała osobiście decyzję i zastosowała się do pouczenia organu to nie może z tego powodu ponosić negatywnych konsekwencji. W ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy uchybienie przez skarżącą terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy, a postępowanie zostało przeprowadzone przez organ z naruszeniem przepisów art. 9 i 112 k.p.a., nakładających na organ administracji publicznej obowiązek czuwania, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości przepisów praw, a w szczególności na skutek nieprawidłowego działania organu, w tym błędnego pouczenia o terminie złożenia środka odwoławczego. . Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i 200 ppsa Sąd orzekł jak w wyroku.