VIII SA/Wa 841/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę. Przedmiotem skargi I. S. była decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej określana jako "ARiMR") w W. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z. z dnia [...] marca 2011 r. o odmowie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2010 r. Zaskarżona decyzja została poprzedzona postępowaniem, w toku którego dokonano następujących ustaleń faktycznych i prawnych: I. S. (dalej określana także jako "skarżąca") złożyła w dniu [...] maja 2010 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w Z. wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2010 r. Po przeprowadzeniu odpowiedniego postępowania w zakresie którego dokonano stosownych ustaleń i sprawdzeń, decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. odmówił stronie przyznania wnioskowanych płatności. W uzasadnieniu wydanej decyzji wskazano, że stronie nie przyznano numeru identyfikacyjnego w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. W odwołaniu od wspomnianej decyzji I. S. podniosła zarzut naruszenia § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dn. 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ONW. Wymieniona wskazała, że pomiędzy nią i mężem od 2003 r. istniała rozdzielność majątkowa, a od dn. 24 sierpnia 2009 r. związek małżeński został rozwiązany wyrokiem rozwodowym wydanym przez Sąd Okręgowy w R. W związku z powyższym zdaniem odwołującej się w jej przypadku nie ma zastosowania art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, zatem nie istnieje przesłanka do odmowy nadania jej osobnego numeru ewidencyjnego oraz wpisania do ewidencji i przyznania wnioskowanych płatności. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W., po rozpoznaniu odwołania, wspomnianą wyżej decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. utrzymał w całości zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ podniósł, że bezsprzecznym jest fakt, że w dacie prowadzenia postępowania i rozstrzygania sprawy, I. S. nie posiadała numeru identyfikacyjnego producenta rolnego, zatem nie spełniała przesłanki określonej w § 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. Wyjaśniając powody rozstrzygnięcia organ wskazał, że fakt iż obecnie strona spełnia przewidziane przepisami wymogi do nadania jej numeru identyfikacyjnego producenta rolnego, pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż wymieniona na dzień wydawania decyzji takowego numeru nie posiadała. Spełnianie wymogów, aby numer identyfikacyjny został nadany nie jest tożsame z posiadaniem tego numeru, co jest jedną z obligatoryjnych przesłanek otrzymania płatności do gruntów rolnych. Uczestnictwo rolnika w programach pomocowych Unii Europejskiej nie jest obligatoryjne. Do otrzymania wnioskowanej pomocy kwalifikują się jedynie ci rolnicy, którzy akceptują w pełnym zakresie przyjęte zasady i spełnią wszystkie warunki określone stosownymi przepisami. Chcąc skorzystać z przywileju dopłat należało dostosować się do wymogów jakimi są one obwarowane. Brak dopełnienia przez stronę warunku uzyskania numeru identyfikacyjnego uniemożliwił organowi pozytywne rozstrzygnięcie jej wniosku. Z takim rozstrzygnięciem sprawy skarżąca nie zgodziła się wnosząc od niego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W osobiście sporządzonej skardze skarżąca ponawia zarzut naruszenia przepisu § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dn. 11 marca 2009 r. i wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Uzasadniając skargę skarżąca podnosi, iż miała świadomość, że w dacie składania wniosku o dopłaty nie posiadała numeru identyfikacyjnego producenta, a pomimo tego wniosek został przyjęty w Biurze Powiatowym w Z., chociaż brak tego numeru jest powodem nie przyjęcia wniosku o dopłaty. W przebiegu postępowania nikt z pracowników ARiMR w Z. nie pouczył jej, że powinna wystąpić z wnioskiem o nadanie tego numeru lub też wezwać ją na zasadzie uzupełnienia braków formalnych do uzyskania numeru identyfikacyjnego. Zdaniem skarżącej tego rodzaju postępowanie pracowników ARiMR w Z. stanowi naruszenie przepisów regulujących zasady udzielania stronom postępowań pouczeń co do przysługujących im praw i obowiązków. Na koniec wywodu uzasadnienia skargi skarżąca I. S. stawia retoryczne pytanie, czy nie należało zawiesić postępowania w sprawie przyznania płatności do gruntów za 2010 r. do czasu zakończenia sprawy dotyczącej nadania jej numeru identyfikacyjnego producenta rolnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo też przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W razie zaś nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a). Zgodnie natomiast z unormowaniem art. 134 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad należy stwierdzić, że skarga jest niezasadna i jako taka nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem postępowania w rozpoznawanej sprawie, zgodnie z wnioskiem skarżącej, były płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2010 r. Zasady przyznawania tego świadczenia określa art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r. nr 64, poz. 427, dalej określana jako "ustawa o wspieraniu obszarów wiejskich"), stosownie do którego: 1. Z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. 2. W postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. 3. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Jednocześnie przepis § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania" (ONW) objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. nr 40, poz. 329) w ust. 1 pkt 4 stanowi, że płatności ONW przysługuje rolnikowi, jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym". Wyżej przytoczone warunki są obligatoryjne dla każdego rolnika, który zamierza ubiegać się o przyznanie płatności w tym systemie. Ustalając w przebiegu postępowania spełnianie tych warunków przez skarżącą organy zasadnie uznały, że skarżąca nie spełnia warunku określonego w pkt 4 tj. posiadania numeru identyfikacyjnego. W tego rodzaju postępowaniu organy nie są obowiązane do wyjaśniania powodów dla których wnioskodawca nie posiada tego numeru, są zobowiązane jedynie do określenia skutków prawnych tego braku w kontekście zgłoszonego wniosku o przyznanie płatności. Konsekwencją braku spełnienia tego warunku jest niemożność przyznania wnioskowanego świadczenia. Argumenty skarżącej, że w jej sytuacji wobec orzeczenia rozwodu, nie jest wymagane spełnianie przez nią warunku określonego w art. 12 ust. 4 cyt. ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów (...), tj. uzyskanie pisemnej zgody współmałżonka na nadanie tego numeru, nie ma wpływu na prawidłowość decyzji organu. Skarżąca nie musi przedkładać takiej zgody dla uzyskania numeru identyfikacyjnego i w tym sensie spełnia przesłanki do nadania numeru. Jednakże, jak trafnie wskazują organy, spełnianie warunków do uzyskania numeru identyfikacyjnego nie jest równoznaczne z jego posiadaniem. W tym celu rolnik jest zobowiązany do wystąpienia ze stosownym wnioskiem do kierownika biura powiatowego o nadanie tego numeru. Skarżąca tego nie uczyniła, tkwiąc w mylnym przeświadczeniu, że postępowania dotyczące odmowy zmiany decyzji w przedmiocie odmowy wpisu do ewidencji producentów, których jest stroną doprowadzą do uzyskania przez nią odnośnego numeru, bez konieczności złożenia kolejnego wniosku. Jest to błędne przekonanie skarżącej, bowiem rezultat tych postępowań nie doprowadzi do nadania jej stosownego numeru identyfikacyjnego. Sąd podkreśla, że w aktualnym stanie faktycznym w jakim znajduje się skarżąca (po rozwodzie) ma ona pełne uprawnienie do wpisu do ewidencji producentów i uzyskania numeru identyfikacyjnego na podstawie złożonego przez siebie indywidualnego wniosku o wpis do ewidencji stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów. W kontekście tych ustaleń organy zasadnie stwierdziły, że skarżąca nie spełnia warunku z § 2 ust. 1 pkt 4 cyt. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dn. 11 marca 2009 r. tj. posiadania stosownego numeru identyfikacyjnego, co wyklucza ją z uprawnień do przyznania wnioskowanej płatności. Jako niezasadne Sąd ocenił zarzuty naruszenia przepisu § 2 cyt. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dn. 11 marca 2009 r., gdyż skarżąca ubiegając się o płatności ONW nie spełniła warunku określonego właśnie w tym przepisie nakładającego wymóg posiadania numeru EP. Także jako niezasadne zostały ocenione zarzuty skargi, że organy w sytuacji skarżącej powinny z urzędu zawiesić postępowanie dotyczące przyznania płatności do czasu rozstrzygnięcia sprawy numeru identyfikacyjnego lub też, że powinny w tym zakresie informować i pouczać skarżącą. Zgodnie z zasadami prowadzenia postępowań w sprawach o przyznanie płatności rolniczych, organy są m.in. zobowiązane do udzielania stronom niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, ale odbywa się to na żądanie strony (vide zacytowany wyżej art. 21 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich). Powyższe przepisy modyfikują w tym zakresie zasady kodeksu postępowania administracyjnego i ograniczają obowiązki działania organów z urzędu na rzecz aktywności strony postępowania. Działania określone przez skarżącą stanowiłyby przerzucenie obowiązków strony postępowania na organy je prowadzące, co byłoby sprzeczne z przyjętymi w tym zakresie zasadami prowadzenia postępowań. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę jako niezasadną oddalił.