II OZ 39/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz K. i A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 2136/11 o zawieszeniu postępowania sądowego w sprawie ze skargi U. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. znak: [...] utrzymał w mocy, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2009 r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Piasecznie z dnia [...] maja 2002 r. i odmawiającej wydania decyzji w trybie art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wystąpiła skarżąca U. J.. We wniosku zarzucono organowi naruszenie art. 6, art.7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 67, art. 68, art. 77, art. 80 i art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego. W dniu 8 kwietnia 2011 r. przed Sądem Rejonowym w P. zapadł nieprawomocny wyrok w sprawie II K 1068/08, na podstawie którego uznano winnymi i skazano sześciu pracowników inspektoratów nadzoru budowlanego za to, że działając wspólnie i w porozumieniu jako inspektorzy nadzoru budowlanego w protokole robót budowlanych wykonanych na działce nr [...] w miejscowości J., poświadczyli nieprawdę co do okoliczności dotyczącej rzekomej zgodności budowy z zatwierdzonym projektem i decyzją Wójta Gminy L. z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...] o pozwoleniu na budowę, podczas gdy w rzeczywistości budowa tego budynku nie była zgodna z tymi dokumentami oraz w sposób istotny odbiegała od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, w szczególności przekroczona została znacznie powierzchnia realizowanej zabudowy. Sąd I instancji stwierdził, że ustalenia zawarte w protokołach kontroli przeprowadzonych w dniach 14 października 2003 r., 22 sierpnia 2002 r., 12 marca 2003 r. stanowiły podstawę działania Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wydającego decyzję z dnia [...] maja 2003 r. Do powyższych ustaleń odwołuje się także Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonując oceny powyższej decyzji pod względem wystąpienia przesłanek o których mowa w art. 156 §1 Kpa. Mając na uwadze powyższe sąd I instancji uznał, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku toczącego się przed sądem karnym postępowania, co wyczerpuje dyspozycję art. 125 §1 pkt 1) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) i na tej podstawie postanowieniem z dnia 7 grudnia 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 2136/11, zawiesił postępowanie sądowe. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego oraz K. i A. S., zaskarżając postanowienie w całości. Zarówno Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, jak i K. i A. S., zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie art. 125 §1 pkt 1) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez przyjęcie, że rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy sądowoadministracyjnej zależy od wyniku innego postępowania sądowego, podczas gdy rozstrzygnięcie tej sprawy nie zależy od wyniku postępowania zakończonego nieprawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w P., o którym mowa powyżej. W głównych motywach uzasadnienia zażalenia organ wywodził, że decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja tego organu z dnia [...] kwietnia 2009 r., zostały wydane w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego jakim jest stwierdzenie nieważności. Celem postępowania prowadzonego w wyżej wymienionym trybie nie jest ani merytoryczne rozpatrzenie sprawy ani badanie przyczyn i przesłanek podjęcia przez organ rozstrzygnięcia w postępowaniu zwykłym. Procesowanie we wskazanym trybie sprowadza się wyłącznie do skontrolowania, czy rozstrzygnięcie zawiera wady wymienione w art. 156 §1 pkt 1 – 7 kpa. Nie jest przy tym dopuszczalna wykładnia rozszerzająca przesłanek sprecyzowanych w ww. przepisie. Na tej podstawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W głównych motywach uzasadnienia zażalenia K. i A. S. wywodzili, że w przypadku stwierdzenia sfałszowania dowodu lub innego przestępstwa w postępowaniu karnym, właściwy w sprawie w postępowaniu administracyjnym będzie tryb wznowieniowy, opisany w art. 145 kpa. Wywodzono także, że zaskarżone postanowienie nie wskazuje czy wydane zostało na skutek rozpoznania wniosku skarżącej czy też wydane zostało z urzędu. Na tej podstawie K. i A. S. wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o oddaleniu wniosku o zawieszenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenia zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 125 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) "Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu: 1) jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym; (...)". Nie jest zasadny, podnoszony w uzasadnieniu zażalenia K. i A. S. wywód, że sąd I instancji nie wskazał, czy postępowanie sądowe zawiesił na wniosek skarżącej, czy też z urzędu. Powyższy przepis, powołany także w podstawie postanowienia sądu I instancji jednoznacznie wskazuje, że zawieszenie postępowania sądowego nastąpiło z urzędu. Zasadnie wywodzono w uzasadnieniach zażaleń, że postępowanie w trybie stwierdzenia nieważności decyzji sprowadza się do stwierdzenia, czy decyzja zawiera przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego przesłanki skutkujące stwierdzeniem jej nieważności. Zasadnie wskazywano, że sąd nie określił na czym miałaby polegać zależność postępowania sądowoadministracyjnego i sądowego w sprawie. Wypowiedź sądu I instancji co do zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie jest zależna od wyniku toczącego się postępowania sądowego. Podniesione przez sąd I instancji argumenty umożliwiają ewentualne rozważenie zawieszenia postępowania w sprawie ze względu na art. 125 §1 pkt 2) powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. ze względu na ujawnienie czynu, którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 §1 w związku z art. 197 §2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.