I SAB/Wa 320/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi J.N. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość postanawia: 1. umorzyć postępowanie sądowe; 2. zasądzić od Prezydenta W. na rzecz skarżącego J.N. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. J.N., pismem z dnia 20 lipca 2011 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość o powierzchni [...] m² położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną hip. Nr [...]. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że przedmiotowa nieruchomość objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z dniem wejścia w życie dekretu przeszła ona na własność Gminy W., zaś w 1950 r. na własność Skarbu Państwa. Skarżący opisał przebieg dotychczasowego postępowania podkreślając, że sprawa odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość kilkakrotnie była już przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej (pierwsze decyzje w sprawie wydane już zostały w latach 80 poprzedniego stulecia) oraz przed sądami administracyjnymi. Skarżący zaznaczył, że wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SAB 502/01 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę na bezczynność Starosty Powiatu [...] i zobowiązał wskazany organ do wydania w terminie 1 miesiąca od dnia otrzymania wyroku rozstrzygnięcia w sprawie odszkodowania za wskazaną nieruchomość. Wydane następnie decyzje Starosty Powiatu [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. oraz Wojewody [...] z dnia [...] maja 2004 r., umarzające postępowanie administracyjne, zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 lipca 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1071/04. Skarżący podkreślił, że Starosta Powiatu [...] przez ponad 3 lata nie podjął działań w celu załatwienia sprawy, nie powiadomił skarżącego o przyczynach zwłoki oraz nie wskazał jakiegokolwiek terminu załatwienia sprawy. W piśmie z dnia 1 października 2008 r. poinformowano, że decyzja wydana zostanie do dnia 31 marca 2009 r. Mimo to przedmiotowa sprawa do dnia dzisiejszego nie została rozstrzygnięta. Skarżący nie jest również informowany o jej przebiegu. J.N. przytoczył stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne i zaznaczył, że zwłoka w wydaniu decyzji została zawiniona tylko i wyłącznie przez organ, który nie działał w sprawie szybko i nie dołożył starań, aby w sposób wyczerpujący zabrać i rozpatrzyć materiał dowodowy i niezwłocznie załatwić sprawę. Zdaniem skarżącego bezczynność organu w tej sprawie jest oczywista, wniesiona skarga jest więc w pełni uzasadniona. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Organ przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania podkreślając, że ze względu na dużą powierzchnię przedmiotowej nieruchomości oraz fakt, iż przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. był to teren niehipotekowany, sprawa jest wyjątkowo skomplikowana. Ponadto stan prawny gruntów dawnej wsi K. Nr [...] nie jest w pełni przejrzysty. Prezydent W. podkreślił, że w celu wyjaśnienia powyższych rozbieżności w kwietniu 2011 r. wszczęta została procedura mająca na celu sporządzenie przez biegłego geodetę stosownego opracowania geodezyjnego, które powinno zostać sporządzone do dnia 12 września 2011 r. W sprawie konieczne jest ponadto ustalenie dawnych właścicieli [...] części osady wsi K. Nr [...] lub ich następców prawnych, celem umożliwienia udziału w postępowaniu wszystkim osobom uprawnionym. Postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. Wojewoda [...] uznał zaś zażalenie skarżącego na niezałatwienie sprawy odszkodowania w terminie za nieuzasadnione W dniu 30 listopada 2011 r. do akt sądowych wpłynęło natomiast pismo z dnia 30 listopada 2011 r., do którego załączone zostało postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie wniosków W.N. i J.N. o ustalenie odszkodowania za wskazaną wyżej nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], pochodzącą z części "Osady [...]" – do czasu ustalenia następców prawnych po dawnych właścicielach [...] części tej Osady. Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 7 grudnia pełnomocnik skarżącego oświadczył zaś, że skarżący otrzymał odpis powyższego postanowienia w dniu 2 grudnia 2011 r. i jeszcze nie upłynął termin do wniesienia zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W orzecznictwie podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Stosownie do treści art. 149 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma więc na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy. Przy czym zaznaczyć trzeba, że oceniając czy organ pozostaje w bezczynności, Sąd bierze pod uwagę sytuację faktyczną i prawną istniejącą w dacie orzekania. Podkreślić również należy, że w trybie wskazanego art. 149 § 1, Sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. Z powyższego przepisu wynika ponadto, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność, nawet wówczas, gdy decyzja podjęta została z naruszeniem terminu przewidzianego do jej wydania. Jak wynika ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego, Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r., a więc przed datą orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a już po wniesieniu skargi do Sądu, zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie wniosków W.N. i J.N. o ustalenie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], pochodzącą z części "Osady [...]" – do czasu ustalenia następców prawnych po dawnych właścicielach [...] części tej Osady. Zdaniem Sądu powyższa okoliczność ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Zgodnie bowiem z art. 103 kpa, zawieszenie postępowania administracyjnego wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie. Dotyczy to również terminów załatwienia sprawy (art. 35 – 37 kpa). Wydanie przez Prezydenta W. powyższego postanowienia z dnia [...] listopada 2011 r. oznacza zatem, że organ nie pozostaje już w stanie bezczynności, nawet jeżeli wcześniej można było mu taką bezczynność zarzucić. Zauważyć należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż niezależnie od czasu trwania zwłoki w załatwieniu sprawy, podjęcie rozstrzygnięcia o zawieszeniu postępowania w sprawie oznacza, że bezczynność organu ustaje, a Sąd nie może uwzględnić skargi na bezczynność i zobowiązać organu do wydania decyzji w określonym terminie. Okres zawieszenia postępowania nie jest stanem bezczynności organu administracji publicznej. W świetle powyższego stwierdzić należy, że w sprawie zaistniały podstawy uzasadniające umorzenie postępowania sądowego z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w chwili orzekania przez Sąd postępowanie administracyjne jest zawieszone. Co prawda postanowienie o zawieszeniu postępowania nie jest jeszcze prawomocne, nie ulega jednak wątpliwości, że organ administracji publicznej nie pozostaje już w stanie bezczynności. Przy czym zaznaczyć trzeba, że rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie był uprawniony do badania poprawności postanowienia z dnia [...] listopada 2011 r., którego kontrola może być przeprowadzona w odrębnym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Jednocześnie wskazać należy, że zasądzając od Prezydenta W. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, Sąd wziął pod uwagę okoliczność, iż przed wydaniem postanowienia z dnia [...] listopada 2011 r. organ pozostawał w stanie bezczynności oraz że miało miejsce znaczne przekroczenie terminów określonych w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Jak wynika bowiem z analizy akt administracyjnych sprawy od października 2008 r. do marca 2011 r. organ nie podejmował jakichkolwiek działań mających na celu zakończenie przedmiotowej sprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 161 § 1 pkt 3 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.