II SA/Gl 552/11

WyrokWSA w Gliwicach2011-12-07

Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Iwona Bogucka, Włodzimierz Kubik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, uwzględniając skargę na podstawie art. 54 § 3 PPSA, może wydać postanowienie, które nie uwzględnia w całości żądań strony skarżącej, w szczególności gdy skarga dotyczy zarówno postanowienia organu II instancji, jak i postanowienia organu I instancji?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, korzystając z trybu autokontroli na podstawie art. 54 § 3 PPSA, jest zobowiązany do uwzględnienia skargi w całości, co oznacza uznanie za uzasadnione zarówno zarzutów, jak i wniosków skargi. Niespełnienie żądań skargi w jakiejkolwiek części uniemożliwia wydanie postanowienia opartego na tym przepisie. W przypadku, gdy organ nie uwzględni skargi w całości, zaskarżone postanowienie wydane na podstawie art. 54 § 3 PPSA jest wadliwe i podlega uchyleniu.
Stan faktyczny
Skarżący R. R. domagał się zawieszenia postępowania o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji na działkach nr 1 i 2, powołując się na toczące się postępowanie sądowe dotyczące ustanowienia służebności przechodu i przejazdu przez działkę nr 1. Prezydent Miasta C. odmówił zawieszenia, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało to postanowienie w mocy. Następnie, po ponownym wniosku skarżącego, SKO uchyliło własne postanowienie, stwierdzając, że zostało ono wydane w sytuacji rozpatrzenia tożsamego wniosku. Ostatecznie jednak SKO, w postanowieniu zaskarżonym do WSA, uchyliło własne postanowienie i utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta C. odmawiające zawieszenia postępowania, uznając, że sprawa służebności nie jest zagadnieniem wstępnym dla sprawy o warunki zabudowy. Skarżący wniósł skargę, domagając się uchylenia postanowień organów obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...].r. nr [...], orzekł, że nie podlega ono wykonaniu w całości, oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz skarżącego kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka,, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi R. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie warunków zabudowy terenu 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. orzeka, że nie podlega ono wykonaniu w całości; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz skarżącego kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W toczącym się postępowaniu z wniosku M. M. o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na rozbudowie, nadbudowie i przebudowie istniejącego budynku handlowo-usługowego, przewidzianego do realizacji na działkach nr 1 i nr 2 k.m. [...] obręb G., położonych w C. przy ul. [...], Prezydent Miasta C. postanowieniem z dnia [...] roku nr [...] odmówił zawieszenia prowadzonego postępowania. Postanowienie to zapadło po rozpoznaniu wniosku z dnia [...] roku R. R. – właściciela działki nr 3. R. R. domagał się zawieszenia toczącego się postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa podając, że przed Sądem Rejonowym w C. toczy się postępowanie w przedmiocie ustalenia treści służebności przechodu i przejazdu przez działkę o nr 1. Postanowienie z dnia [...] roku zostało utrzymane w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] roku nr [...], a skargę na to ostateczne postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wyrokiem z dnia 18 czerwca 2010 roku sygn. akt II SA/GL 911/09 (wyrok ten na dzień 5 grudnia 2011 roku jest nieprawomocny w związku ze złożeniem skargi kasacyjnej). Pismami z dnia [...] roku i z dnia [...] roku R. R. ponownie wniósł o zawieszenie toczącego się postępowania tym razem z uwagi na toczące się przed Sądem Rejonowym w C. postępowanie w przedmiocie ustanowienia służebności wejścia do klatki schodowej znajdującej się na działce nr 1. Także ten wniosek R. R. został przez Prezydenta Miasta C. załatwiony negatywie postanowieniem z dnia [...] roku nr [...]. Na skutek rozpoznania zażalenia R. R. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. postanowieniem z dnia [...] roku nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchyliło postanowienie organu I instancji w całości. W uzasadnieniu tego postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że powodem jego uchylenia jest fakt, że zostało ono wydane po rozpatrzeniu tożsamej treści wniosku R. R., który został już rozpatrzony postanowieniem Prezydenta Miasta C. z dnia [...] roku, utrzymanym w mocy postanowieniem Kolegium z dnia [...] roku, a skarga na to postanowienie została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 czerwca 2010 roku, sygn. akt II SA/GL 911/09. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na wyżej opisane postanowienie Kolegium, R. R. wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania "ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia SKO w C. oraz utrzymanego w mocy postanowienia z dnia [...] roku i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia i zawieszenie postępowania". Skarżący domagał się także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Autor skargi zarzucił wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art. 170 i 171 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej powoływana jako ppsa) w związku z art. 138 § 1 pkt 2 kpa i art. 144 kpa, a także art. 97 § 1 pkt 4 kpa w zw. z § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że żądanie zawieszenia postępowania, w następstwie którego wydano zaskarżone postanowienie, stanowiło następstwo toczącej się przed Sądem Rejonowym w C. sprawy pod sygn. [...] w przedmiocie ustanowienia służebności wejścia do klatki schodowej w budynku przy ul. [...]. Natomiast wniosek o zawieszenie postępowania rozpatrzony postanowieniem Prezydenta Miasta C. z dnia [...] roku był złożony w związku z prowadzeniem przez Sąd Rejonowy w C. postępowania w sprawie sygn. akt [...] o ustalenie treści służebności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., po zapoznaniu się z zarzutami skargi, na podstawie art. 54 § 3 ppsa postanowieniem z dnia [...] roku nr [...] uchyliło w całości własne postanowienie z dnia [...] roku i utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta C. z dnia [...] roku w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania. W uzasadnieniu Kolegium uzasadniło uchylenie własnego postanowienia z dnia [...] roku faktem, że podstawą odmowy zawieszenia postępowania przez organ I instancji postanowieniem z dnia [...] roku była okoliczność toczącego się postępowania ustanowienia – na wniosek R. R. – służebności wejścia do klatki schodowej ([...]), a nie postępowania w przedmiocie ustalenia treści służebności ([...]). Natomiast utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji z dnia [...] roku Kolegium uznało za zasadne bowiem postępowanie w sprawie służebności wejścia do klatki schodowej budynku przy ul. [...] nie jest zagadnieniem wstępnym dla sprawy o ustalenie warunków zabudowy. Prowadząc bowiem postępowanie w tej ostatniej sprawie organ administracji bada jedynie spełnienie przesłanek z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Oznacza to, że szczegółowa treść służebności w okolicznościach sprawy nie stanowi zagadnienia prejudycjalnego w stosunku do postępowania w sprawie warunków zabudowy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. R. zakwestionował przede wszystkim utrzymanie w mocy postanowieniem z dnia [...] roku postanowienia Prezydenta Miasta C. z dnia [...] roku w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu położonego w C. przy ul. [...]. Zdaniem skarżącego rozstrzygnięcie to zapadło z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 kpa w zw. z § 12 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zdaniem skarżącego rozstrzygnięcie wniosku M. M. o wydanie decyzji w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na rozbudowie, nadbudowie i przebudowie budynku usługowego na działkach nr 1 i 2 przy ul. [...] wymaga uprzedniego zakończenia postępowania prowadzonego przez Sąd Rejonowy w C. w sprawie [...], a dotyczącego ustanowienia służebności przechodu i przejazdu przez działkę objętą zamierzeniem inwestycyjnym (działka nr 1, a w konsekwencji ustalenia czy wnioskowane zamierzenie nie narusza jego praw. W dalszej części uzasadnienia skargi skarżący skupił się na wykazaniu, że ustalenie żądanych warunków zabudowy przed rozstrzygnięciem przez sąd powszechny sprawy w przedmiocie ustanowienia służebności wejścia do klatki schodowej w budynku przy ul. [...] narusza jego prawa przez uniemożliwienie mu wejścia do budynku. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie i to niezależnie od podniesionych w niej zarzutów. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do postanowień art. 54 § 3 organ, którego działanie lub bezczynność (a od [...] r. przewlekłe prowadzenie postępowania) zaskarżono do sądu administracyjnego, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Ratio legis takiego unormowania jest umożliwienie organowi administracji publicznej ponownej weryfikacji własnego działania (braku działania) bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę ich zgodności z prawem. Konstrukcja ta nie może przy tym naruszać praw strony skarżącej, skoro uwzględnienie skargi oznacza skorygowanie zaskarżonego działania (braku działania) wyłącznie w kierunku pożądanym przez skarżącego i w całości winno być zgodne z żądaniem zawartym w skardze. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie stwierdzono, że warunkiem skorzystania z uprawnienia do autokontroli jest uwzględnienie skargi w całości, a więc uznanie za uzasadnione zarówno zarzutów jak i wniosków skargi (por. IV SA/Wa 158/05). Organ podejmujący rozstrzygnięcie w trybie art. 54 § 3 jest związany treścią żądania skargi i nie ma możliwości wybiórczego jej uwzględnienia. Postanowienie wydane na podstawie art. 54 § 3 powinno rozstrzygać o losach zaskarżonego postanowienia, a nadto ewentualnie o postanowieniu organu I instancji (VII SA/Wa 318/05). Należy wyraźnie stwierdzić, że niespełnienie żądań skargi w jakiejkolwiek części uniemożliwia wydanie decyzji (w sprawie postanowienia) opartej na art. 54 § 3 ppsa. Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] roku nie spełnia żądań skargi z dnia [...] roku (data sporządzenia). W skardze tej skarżący wnosił o uchylenie postanowienia organu odwoławczego z dnia [...] roku oraz postanowienia Prezydenta Miasta C. z dnia [...] roku. To ostatnie żądanie dotyczące postanowienia z dnia [...] roku zostało błędnie sformułowanie. Postanowienie Prezydenta Miasta C. z dnia [...] roku zostało bowiem utrzymane w mocy postanowieniem organu II instancji z dnia [...] roku, a skargę na to postanowienie WSA w Gliwicach oddalił wyrokiem z dnia 18 czerwca 2010 roku w sprawie II SA/GL 911/09. Postanowienie z dnia [...] roku wydane zostało więc w innym postępowaniu niż obecnie zaskarżone postanowienie. Nie zmienia to jednak faktu, że w skardze z dnia [...] roku skarżący nie tylko domagał się uchylenia postanowienia z dnia [...] roku, ale także poprzedzającego go postanowienia organu I instancji z dnia [...] roku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania (to jest wniosku skarżącego z [...] roku i [...] roku o zawieszenie postępowania) lub zmiany postanowień przez orzeczenie o zawieszeniu postępowania w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu do czasu zakończenia postępowania w przedmiocie służebności wejścia do klatki schodowej na działce nr 1. Wniosek taki wypływa w sposób oczywisty z żądania skargi i jej uzasadnienia. Skoro więc zaskarżonym postanowieniem uchylono postanowienie SKO z dnia [...] r. i utrzymano w mocy postanowienie Prezydenta Miasta C. z dnia [...] roku odmawiającego zawieszenia postępowania to nie uwzględniono w całości żądania skarżącego. Zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 54 § 3 ppsa. Zarzut naruszenia art. 54 § 3 ppsa nie został wprawdzie w skardze podniesiony, jednakże to naruszenie Sąd uwzględnił z urzędu na podstawie art. 134 § 1 ppsa. Skutkiem uchylenia przez Sąd postanowienia wydanego w trybie art. 54 § 3 ppsa jest "odżycie" zarówno postanowienia z dnia [...] roku, jak i skargi złożonej na to postanowienie do Sądu. Z tego względu Sąd nie ustosunkowuje się do merytorycznych zarzutów skargi z dnia [...] roku. Kierując się powyższą argumentacją orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c w związku z art. 152 i art. 200 oraz art. 205 § 1 ppsa, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło