II SA/Ke 719/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Renata Detka, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 grudnia 2011 roku sprawy ze skargi J.Z. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa postanowieniem z dnia [...] nr [...], po wstępnym rozpoznaniu odwołania J. Z., od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z dnia [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010, na podstawie art. 134 kpa, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ odwoławczy ustalił, że wyżej opisana decyzja organu I instancji została wraz z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia od niej odwołania doręczona synowi skarżącego P. Z. w dniu [...], zatem ostatni dzień czternastodniowego terminu uprawniającego do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] Tymczasem odwołanie zostało złożone w dniu 30 czerwca 2011r., a więc z uchybieniem terminu. W skierowanej do WSA skardze na powyższe postanowienie J. Z. zarzucił, że przesyłkę faktycznie odebrał syn, ale jest on osobą ociężałą intelektualnie, nieświadomą wagi pism i nie zdającą sobie sprawy z takich pojęć jak termin, czy też zachowanie terminu. Podał, że odwołanie napisał kiedy dostał pismo od syna, który jednak nie poinformował go, że przesyłkę dostał kilka dni wcześniej, a ze względu na chorobę nie miał możliwości wyjazdu z domu, aby sprawdzić termin odbioru. Dodał, że organ winien poinformować go o uchybieniu terminu i wezwać go do złożenia wyjaśnień dotyczących jego niezachowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia stronie decyzji administracyjnej. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 kpa. W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Gdy organ II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 kpa (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 1997r., SA/Łd 2990/95, niepubl., wyrok NSA z dnia 15 listopada 1995r., sygn. akt. SA/Ka 2111/94, LEX nr 27060, wyrok NSA z 29 stycznia 1997r., sygn. akt I SA/Gd 1482/96, LEX nr 29004). Podkreślić również należy, iż dla skutku w postaci stwierdzenia uchybienia terminu nie ma znaczenia, czy terminowi uchybiono o jeden czy więcej dni. Stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 kpa winno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego co do tego, czy odwołujący się przekroczył określony przepisami prawa termin, w tym dokładne zbadanie daty doręczenia orzeczenia organu I instancji i skuteczności tego doręczenia, daty wniesienia środka zaskarżenia oraz czy odwołanie nie zawiera takich okoliczności, które mogłyby zostać potraktowane jako wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia. W niniejszej sprawie organ prawidłowo ustalił, że decyzja organu I instancji, zawierająca pouczenie o terminie jej zaskarżenia, została skutecznie doręczona, w trybie art. 43 kpa dorosłemu domownikowi tj. synowi skarżącego P. Z. w dniu 14 czerwca 2011r., co potwierdził on własnoręcznym podpisem na zwrotnym poświadczeniu odbioru, w związku z czym czternastodniowy termin do jej zaskarżenia upłynął w dniu 2[...] (wtorek). Tymczasem odwołanie zostało wniesione w dniu 30 czerwca 2011r., a więc z 2 - dniowym przekroczeniem ustawowego terminu, i w odwołaniu tym skarżący nie zawarł żadnej treści, którą można by uznać za żądanie przywrócenia terminu. Podnieść należy, że z mocy art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 kpa na organie spoczywa obowiązek wyjaśnienia treści żądania strony tylko jeśli charakter pisma budzi wątpliwości, czyli przykładowo jeżeli nie można jednoznacznie określić treści żądania, a istnieją przesłanki by sądzić, iż strona domaga się przywrócenia terminu do złożenia odwołania. W niniejszej sprawie, jak już wyżej wspomniano sytuacja taka nie miała miejsca. Odnosząc się do zarzutu, że organ winien poinformować skarżącego o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania i w drodze postępowania "wewnątrz Organu", wezwać go do wyjaśnienia przyczyn uchybienia, to stwierdzić należy, że jest on niezasadny. W Kodeksie postępowania administracyjnego brak jest bowiem przepisu, który nakładałby na organ administracji obowiązek informowania stron o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu w sytuacji, gdy odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu (zob. wyrok NSA Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2007r., I OSK 284/07, LEX nr 417737 ). Wprawdzie z mocy art. 9 kpa na organie spoczywa obowiązek udzielania informacji, jednak z jego treści wprost wynika, że organ jest zobowiązany udzielać jedynie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W orzecznictwie wyrażono pogląd, iż obowiązku pouczenia o trybie składania wniosku o przywrócenie terminu nie można uznać za niezbędny, jeżeli strona nie zwraca się do organu o udzielenie informacji w tym zakresie, gdyż organ w takiej sytuacji nie ma podstaw do przyjęcia, że wyjaśnienie to jest niezbędnym wyjaśnieniem, o którym mowa w art. 9 kpa. (por. wyroki NSA: z dnia 26 grudnia 1999r. sygn. akt IV SA 2028/97 LEX nr 48735; z dnia 22 października 2002r. sygn. akt II SA 1327/02 LEX nr 126760). Zresztą przyjęcie, że organ jest zobowiązany z urzędu informować stronę o wszelkich środkach prawnych jej przysługujących w toku postępowania prowadziłoby do zobowiązania organu do świadczenia w toku postępowania na rzecz strony nieograniczonej pomocy prawnej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 września 2006r. III SA/Wa 362/06 LEX nr 270347). Także z treści art. 124 kpa, wymieniającego obligatoryjne elementy postanowienia nie wynika obowiązek organu pouczenia o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Zupełnie nietrafny jest też, podniesiony przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie przed sądem zarzut, że w przypadku przebywania na zwolnieniu lekarskim, bieg terminu do wniesienia odwołania się nie rozpoczyna. Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje zawieszenia, czy też nie rozpoczynania się biegu terminu do wniesienia odwołania na czas choroby, z art. 57 § 1 kpa wynika, że jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Zatem początkiem biegu terminu procesowego jest dzień następujący po zdarzeniu, w którym miało ono miejsce i kodeks nie przewiduje tu żadnych wyjątków. Natomiast podniesiona w skardze okoliczność, że dorosły domownik, który pokwitował pismo nie doręczył go w stosownym czasie do rąk adresata, nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia odwołania, kwestia ta może jedynie mieć znaczenie przy rozstrzyganiu wniosku o przywrócenie terminu. Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).