II SAB/Po 57/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi K. D. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Swarzędz w przedmiocie warunków zabudowy; I. zobowiązuje Burmistrza Miasta i Gminy Swarzędz do załatwienia sprawy wszczętej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011r. Znak [...], [...] o wznowieniu postępowania, w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia prawomocnego wyroku tutejszego Sądu. Jednocześnie stwierdza, że bezczynność nie była rażąca, II. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy Swarzędz na rzecz skarżącej kwotę 357,- zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 roku Burmistrz Miasta i Gminy S., powołując się na przepis art. 149 § 1 kpa, wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 roku ustalającą warunki zabudowy. W uzasadnieniu organ powołał się na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] lutego 2011 r. o przekazaniu według właściwości wniosku Stowarzyszenia Zwykłego Mieszkańców Wsi R. o wznowienie postępowania. Postanowieniem z dnia [...] maja 2011 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu, po rozpoznaniu zażalenia Stowarzyszenia Mieszkańców Wsi R. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy S., uznało zażalenie za uzasadnione i wyznaczyło Burmistrzowi termin na załatwienie sprawy do dnia [...] czerwca 2011 roku. Postanowienie to wpłynęło do Urzędu Miasta i Gminy S. w dniu [...] czerwca 2011 roku. W dniu [...] czerwca 2011 roku Burmistrz Miasta i Gminy S. przesłał akta sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu w celu rozpatrzenia zażalenia inwestora "D." S.A. w R. na wymienione powyżej postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] kwietnia 2011 roku o wznowieniu postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 roku, na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 i art. 149 § 1 kpa stwierdziło niedopuszczalność wniesienia zażalenia. Wraz z przesłaniem tego postanowienia w dniu [...] sierpnia 2011 roku zwrócono Burmistrzowi Miasta i Gminy S. również akta sprawy. W dniu [...] sierpnia 2011 roku K. D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy S., podnosząc w uzasadnieniu, iż od czasu wydania postanowienia z dnia [...] kwietnia 2011 roku upłynęły już ponad trzy miesiące, a sprawa nie została jak dotąd załatwiona. Burmistrz Miasta i Gminy S. w odpowiedzi na skargę z dnia [...] sierpnia 2011 r., uzupełnionej pismem z dnia [...] września 2011 r., wniósł o jej oddalenie. Organ przedstawił w ujęciu chronologicznym istotne dla sprawy fakty, związane z prowadzeniem kontrolowanego postępowania. Wskazał on przy tym, iż akta sprawy znajdowały się w posiadaniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego do chwili wydania wymienionego wcześniej postanowienia z dnia [...] maja 2011 roku. Burmistrz Miasta i Gminy S. zaznaczył zarazem, iż wobec rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy zażalenia na postanowienie o wznowieniu postępowania i zwrot oryginału akt sprawy podjęte zostały już kroki, zmierzające do załatwienia sprawy, o czym świadczy pismo z dnia [...] sierpnia 2011 roku, w którym poinformowano strony o podjęciu kroków w celu załatwienia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga okazała się zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 powyższej ustawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), zakresem kognicji Sądu objęte są nie tylko decyzje, postanowienia lub inne akty, wydane przez organy administracji publicznej, lecz także bezczynność tych organów w sytuacji, gdy były one zobowiązane do podjęcia określonego działania w formie i terminie prawem przepisanych. Zgodnie z art. 12 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Tym samym ustawodawca wprowadza w treści cytowanego przepisu zasadę szybkości i prostoty postępowania. W celu pełnej jej realizacji ustanowiony został art. 35 § 1 kpa, wedle którego organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Z kolei art. 35 § 3 tejże ustawy precyzuje, iż załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu jednego miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od wszczęcia postępowania. Organ wyższego stopnia ma przy tym obowiązek określić dodatkowy w razie uznania zażalenia strony na niezałatwienie sprawy w terminie wskazanym w ustawie, co wynika z art. 37 kpa. Odnosząc te uwagi do niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż Burmistrz Miasta i Gminy S. pozostawał w stanie bezczynności, ale nie miała ona charakteru rażącego. Trzeba podkreślić, iż postanowieniem dnia [...] maja 2011 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu zobowiązało organ do załatwienia sprawy do dnia [...] czerwca 2011 roku. Postanowienie to doręczono organowi w dniu [...] czerwca 2011 roku. Burmistrz Miasta i Gminy S. wywodził, iż nie załatwienie sprawy w wyznaczonym terminie wynika głównie z przesłania akt do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Taka argumentacja znajduje wprawdzie częściowe uzasadnienia w aktach sprawy, gdyż w istocie już w dniu [...] czerwca 2011 roku Kolegium zwróciło się z prośbą o przesłanie akt sprawy. Okoliczność ta w ocenie Sądu pozwalała na przyjęcie, że pozostawanie w stanie bezczynności nie było rażące. Niemniej, wykonanie wniosku Kolegium z dnia [...] czerwca 2011 roku nastąpiło dopiero pismem z dnia [...] czerwca 2011 roku, a zatem przez niemal cały okres czasu, jaki został wyznaczony na załatwienie sprawy, akta znajdowały się w posiadaniu organu. Tym samym nie istniała też przeszkoda do wydania wtedy decyzji. W powyższym okresie Burmistrz Miasta i Gminy S. nie podjął jednak żadnych istotnych działań, zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy. W aktach znajdują się bowiem wyłącznie pisma z dnia [...] czerwca 2011 roku i z dnia [...] czerwca 2011 roku w zakresie konsultacji prawnych oraz pismo z dnia [...] czerwca 2011 roku, będące odpowiedzią na wniosek skarżącej o wyjaśnienie postanowienia z dnia [...] kwietnia 2011 roku. W pozostałym zakresie działalność organu ograniczyła się w zasadzie do wydania postanowienia z dnia [...] lipca 2011 roku o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2011 roku w ten sposób, iż wyrażenie "działając z urzędu" na pierwszej stronie w wierszu 10-11 zostało zastąpione wyrażeniem "działając na wniosek". Takie orzeczenie ma jednak charakter formalny i nie prowadzi bezpośrednio do załatwienia sprawy. Należy przy tym zaznaczyć, iż organ administracji publicznej mając na uwadze zasadę szybkości postępowania powinien podjąć kroki, które pozwolą na orzekanie także wtedy, gdy akta zostaną wypożyczone innemu organowi. Możliwe było bowiem w niniejszej sprawie choćby skserowanie zgromadzonej dokumentacji i prowadzenie w oparciu o nią dalszego postępowania do czasu otrzymania zwrotu akt. Zaniechanie działań zmierzających do szybkiego załatwienia sprawy niepotrzebnie przedłużało w analizowanej sprawie postępowanie. Poza tym art. 36 kpa wskazuje, iż organ administracji publicznej ma obowiązek zawiadomić stronę o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w ustawie, także wtedy, gdy do zwłoki doszło z przyczyn niezależnych od tego organu. Należało zatem choćby powiadomić strony postępowania o opóźnieniu w załatwieniu sprawy związanym z przesyłaniem powyższych akt. W tym miejscu należy wskazać, iż takie zawiadomienie uchylałoby zarzut pozostawania organu w stanie bezczynności. Tymczasem wśród dokumentów zebranych przez Burmistrza Miasta i Gminy S. nie znajduje się żadne pismo o takiej treści. W tej sytuacji należało na mocy o art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) uznać, iż Burmistrz Miasta i Gminy S. pozostawał w stanie bezczynności i zobowiązać go do załatwienia sprawy wszczętej wskazanym wyżej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 roku o wznowienie postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia prawomocnego wyroku. Sąd stwierdził zarazem, iż bezczynność ta nie była rażąca. Sąd orzekł o kosztach na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 powołanego Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1349).