I OSK 407/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-08-02
Skład orzekający: Monika Nowicka, Izabella Kulig- Maciszewska, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przyznanie świadczenia pieniężnego z programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w kwocie niższej niż koszt przygotowania posiłku w placówce zbiorowego żywienia, osobie wymagającej diety wątrobowej, narusza zasady uznania administracyjnego i równości wobec prawa?Ratio decidendi
Świadczenie z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ ma obowiązek przeprowadzić wszechstronne postępowanie wyjaśniające i rozważyć wszystkie okoliczności faktyczne, ale nie ma obowiązku spełnienia każdego żądania osoby ubiegającej się o pomoc. Kontrola sądowa ogranicza się do zbadania, czy wymogi te zostały zachowane. Organ nie miał obowiązku ustalania średnich kosztów sporządzania posiłków przez skarżącą, a przyznana kwota świadczenia pieniężnego, odniesiona do wartości artykułów żywnościowych w cenie posiłku wydawanego w stołówce i uwzględniająca możliwości finansowe organu, została należycie umotywowana.Stan faktyczny
Skarżąca B. A. kwestionowała wysokość przyznanego jej świadczenia pieniężnego z programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", przeznaczonego na zakup artykułów żywnościowych. Organ I instancji przyznał świadczenie w wysokości 3 zł dziennie, wskazując na dietetyczne potrzeby skarżącej i ograniczone możliwości finansowe ośrodka. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podkreślając uznaniowy charakter świadczenia i możliwości finansowe organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że decyzje opierają się na uznaniu administracyjnym i zostały należycie umotywowane. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym zasad równości i uznania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie sędzia NSA Izabella Kulig- Maciszewska (spr.) sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant asystent sędziego Wojciech Latocha po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2012r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 1 grudnia 2011 r. sygn. akt IV SA/Wr 589/11 w sprawie ze skargi B. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia pieniężnego z przeznaczeniem na zakup artykułów żywnościowych oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 1 grudnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Wr 589/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę B. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] czerwca 2011 r. w przedmiocie przyznania świadczenia pieniężnego z przeznaczeniem na zakup artykułów żywnościowych.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. orzekła o przyznaniu skarżącej świadczenia pieniężnego w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" z przeznaczeniem na zakup posiłku lub żywności w okresie od dnia 3 stycznia 2011 r. do dnia 30 czerwca 2011 r. w wysokości: w styczniu 2011 r. - 60,00 zł; w lutym 2011 r. - 60,00 zł; w marcu 2011 r. - 69,00 zł; w kwietniu 2011 r. - 60,00 zł; w maju 2011 r. - 63,00 zł; w czerwcu 2011 r. - 63,00 zł.
Organ I instancji wyjaśnił, że dochód skarżącej nie przekracza 150% kryterium dochodowego określonego w art. 8 ustawy o pomocy społecznej oraz wymaga ona żywienia dietetycznego. Organ wskazał też, że nie ma możliwości zapewnienia dietetycznego posiłku w stołówkach, które przygotowują posiłki dla osób potrzebujących, stąd przyznał wnioskodawczyni świadczenie pieniężne. Wysokość tego świadczenia pieniężnego ustalonego na 3 zł dziennie organ pierwszej instancji odniósł do wartości artykułów żywnościowych w cenie posiłku wydawanego w stołówce oraz do własnych możliwości finansowych.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła skarżąca w dniu 5 maja 2011 r., kwestionując wysokość przyznanej jej pomocy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji podkreśliło, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą niezdolną do pracy i z tego tytułu otrzymuje zasiłek stały w maksymalnej kwocie 444 zł. Nadto skarżąca na okres od października 2010 r. do marca 2011 r. otrzymała dodatek mieszkaniowy w wysokości 192,14 zł miesięcznie. Organ I instancji przyjął, że skoro skarżąca zamieszkuje w jednym mieszkaniu ze swoim synem, to do jej dochodu wliczył jedynie połowę kwoty dodatku mieszkaniowego, czyli 96,07 zł. W tych warunkach dochód B. A. wyniósł 540,07 zł i nie przekroczył kwoty 150% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, czyli kwoty 715,50 zł. Skarżąca do swojego podania dołączyła również zaświadczenie lekarskie, w którym stwierdzono, że wymaga ona w 2011 r. diety leczniczej wątrobowej.
Zdaniem organu odwoławczego z ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie bezspornie wynika, że skarżąca spełnia kryteria dochodowe i osobiste, aby otrzymać zasiłek celowy w ramach programu w zakresie dożywiania. Taki też zasiłek został jej przyznany na okres pierwszego półrocza 2011 r. W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja organu I instancji nie narusza prawa w stopniu nakazującym jej uchylenie lub zmianę. Z brzmienia wskazanego art. 39 ustawy o pomocy społecznej wynika, że organ pomocy społecznej orzeka o przyznaniu zasiłku celowego w ramach tzw. uznania administracyjnego, decydując o wyborze rodzaju świadczenia z pomocy społecznej i jego wysokości. Jednocześnie zastosowanie w niniejszej sprawie ma przepis art. 3 ust. 4 ustawy, zgodnie z którym określając wysokość świadczenia organ I instancji kieruje się potrzebami osób korzystających z pomocy, ale również bierze pod uwagę możliwości pomocy społecznej. Rozpatrując wniosek o przyznanie zasiłku celowego, organ powinien kierować się interesem obywatela, interesem społecznym oraz środkami finansowymi, jakie ma do dyspozycji organ pomocy społecznej. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również do możliwości finansowych organu udzielającego pomocy. Jak wskazuje doktryna oraz orzecznictwo sądowo-administracyjne "z brzmienia art. 39 ustawy o pomocy społecznej i użytego w niej zwrotu "może" wynika, że decyzja podejmowana na jego podstawie ma charakter uznaniowy, co oznacza, że zasiłek celowy jest świadczeniem przyznawanym w ramach uznania administracyjnego. Sam fakt spełnienia kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia i w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Z przepisów prawa regulujących tryb przyznania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Organy odpowiedzialne za udzielenie pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. Bezsprzecznym bowiem jest, że przyznana konkretna pomoc musi mieć pokrycie w środkach finansowych, gdyż w przeciwnym wypadku nie mogłaby zostać faktycznie zrealizowana. Nie ulega zatem wątpliwości, iż organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza zatem załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Organ odwoławczy nie dopatrzył się wadliwości zaskarżonej decyzji. Kwota przyznanego odwołującej się świadczenia pieniężnego po 3,00 zł w dni robocze wprawdzie nie pokrywa całości kosztów zakupu żywności i wyżywienia, ale jednak stanowi realne wsparcie w zaspokojeniu tej potrzeby. Nadto to świadczenie pieniężne współistnieje z innymi formami wsparcia odwołującej się - zasiłkiem stałym, dodatkiem mieszkaniowym oraz pomocą żywnościową w naturze, co oznacza, że wsparcie udzielone odwołującej się (jak również mieszkającemu w tym samym mieszkaniu dorosłemu synowi odwołującej się, który także otrzymał wsparcie w postaci posiłków) ma wymiar realny i stanowi podstawę do zabezpieczenia podstawowych potrzeb bytowych.
Ponadto zdaniem organu odwoławczego skarżąca jest objęta stałym wsparciem finansowym. W okresie całego 2010 r. otrzymywała świadczenie pieniężne na zakup artykułów żywnościowych, którego wysokość skalkulowana była na poziomie 3,70 zł za jeden posiłek. Porównując wartość pomocy udzielonej odwołującej się w 2010 r. do wartości pomocy udzielonej zaskarżoną decyzją, wysokość tej pomocy rzeczywiście uległa obniżeniu z 3,70 zł na 3,00 zł. Jednakże nie można pominąć argumentacji organu I instancji, który wykazał, że otrzymywane środki na pomoc w zakresie dożywiania uległy zmniejszeniu z kwoty 466 tyś. złotych w 2010 r. do 413 tyś. złotych w 2011 r., czyli o 11,4%, przy jednoczesnym wzroście liczby osób wymagających wsparcia z 764 osób objętych pomocą w 2010 r. do przewidywanej liczby około 830 takich osób w 2011 r. oraz przy wzroście kosztów wytworzenia posiłków w stołówkach, z którymi organ pierwszej instancji ma podpisane umowy na przygotowywanie i wydawanie posiłków. Organu I instancji, w piśmie z dnia 7 czerwca 2011 r. wyjaśnił, iż w koszcie zakupu w stołówce jednego obiadu o wartości 3,70 zł koszt samych artykułów żywnościowych to kwota około 3 zł. Tym samym można twierdzić, że udzielenie pomocy w postaci gotówki w kwocie 3 zł za jeden posiłek odpowiada wartości posiłku wydanego w naturze w stołówce. A zatem, nie ma podstaw to zarzutu, iż dochodzi w takim przypadku do dyskryminacji i nierównego traktowania osób otrzymujących pomoc w naturze i w formie gotówkowej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. A. wniosła o jej uchylenie, zarzucając niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego. Skarżąca ponowiła zarzuty sformułowane w odwołaniu, dodatkowo podnosząc, że jej potrzeby nie zostały uwzględnione, przez co czuje się pokrzywdzona. Ponadto zakwestionowała twierdzenie organu, że czynnikiem mającym wpływ na wysokość otrzymanego zasiłku celowego były skromne zasoby Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał skargę za nieuzasadnioną.
Przytaczając treść art. 3 i art. 5 tej dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" Sąd I instancji stwierdził, iż w niniejszej sprawie bezspornym jest, że miesięczny dochód skarżącej mieści się w kryterium ustalonym w ustawie z dnia 29 grudnia 2005 r., co uprawnia go do przyznania pomocy na dożywianie (wsparcie w formie świadczenia pieniężnego, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. jest możliwe w sytuacji, gdy dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150% kryterium dochodowego). Organ również prawidłowo skonstatował, że ustawodawca w art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej zdefiniował pojęcie dochodu i zasady jego pomniejszania.
Sąd podkreślił, że decyzje w przedmiocie przyznania świadczenia opierają się na uznaniu administracyjnym. Okoliczność ta sprawia, że sam fakt spełnienia kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej świadczenia i to w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Z przepisów regulujących tryb przyznania rozważanego świadczenia wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeby osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. W ocenie Sądu działanie organów pomocy i społecznej mieszczące się w granicach uznania zostało należycie umotywowane w tym przypadku. Jeśli organ, dokonując oceny wszystkich okoliczności sprawy, do czego zobowiązuje go art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., uznał, że sytuacja bytowa i finansowa skarżącej uzasadniała przyznanie jej pomocy, to wobec wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji motywów tego rozstrzygnięcia nie można uznać, że decyzja ta narusza prawo.
Sąd stwierdził, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dostatecznie wyjaśniono motywy podjętego rozstrzygnięcia, wskazując, że organy pomocy społecznej dysponując określonymi środkami finansowymi muszą dokonywać wyboru rozstrzygnięcia, mając na względzie potrzeby wnioskującej i cel pomocy, ale także potrzeby wszystkich ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej. Przedstawiono przy tym niezbędne zestawienia i wyliczenia sum.
Sąd podkreślił, iż z treści art. 3 ust. 4 ustawy wynika, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Zatem pomoc społeczna ma za zadanie jedynie wspieranie osób w dążeniu do poprawy ich sytuacji życiowych, nie zaś zastępować te działania. Celem pomocy społecznej jest jedynie udzielenie wsparcia, a nie zastąpienie indywidualnych wysiłków w dążeniu do poprawy swej sytuacji bytowej. Taką też funkcję spełnia świadczenie, o którym mowa w ustawie o pomocy społecznej. Wykładnia przepisów ustawy o pomocy społecznej, co podkreśla orzecznictwo, nie może w żadnym razie prowadzić do wniosku o dopuszczalności uczynienia z pomocy społecznej źródła dochodów. Interpretacja taka byłaby niedopuszczalna jako całkowicie sprzeczna z intencją ustawodawcy, który pomocy społecznej wyznaczył jedynie funkcję wspierania tych wysiłków, a nie ich zastępowania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła B. A., reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu.
Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając naruszenie:
1) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, oraz w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. - poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji wydanej z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów postępowania administracyjnego, polegającym na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a w szczególności poprzez brak ustalenia rzeczywistych średnich kosztów sporządzenia posiłków w warunkach domowych dla osób posiadających zalecenie lekarskie zachowania diety wątrobowej, co uniemożliwiło ustalenie, jakimi środkami pieniężnymi musi dysponować skarżąca aby zaspokoić swoje potrzeby żywieniowe w zakresie codziennego ciepłego posiłku;
2) przepisów prawa materialnego przez niewłaściwą wykładnię art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania (Ustawa o dożywianiu) oraz § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006 r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Rozporządzenie o dożywianiu) w zw. z art. 3 ust. 1 Ustawy o dożywianiu, art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Konstytucja), art. 7 k.p.a. oraz art. 3 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej przez przyjęcie, że pomoc państwa w zakresie dożywiania przyznawana w formie świadczenia pieniężnego - obliczonego na zakup jednego posiłku - dla osób, które z uwagi na konieczność zachowania diety wątrobowej nie mogą korzystać z pomocy w formie ciepłego posiłku w placówce zbiorowego żywienia, może zostać przyznana w wysokości niższej niż środki pieniężne przeznaczone średnio na przygotowanie jednego posiłku w ramach realizacji programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w placówkach zbiorowego żywienia, bez wykazania, iż średni koszt zakupu lub przygotowania jednego posiłku dietetycznego dla osób przestrzegających diety wątrobowej w gospodarstwie domowym jest niższy niż rzeczywisty średni koszt przygotowania jednego niedietetycznego posiłku w placówce zbiorowego żywienia.
W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że uznanie administracyjne wykonywane w ramach art. 5 ust. 1 Ustawy o dożywianiu jest wykonywane w sposób sprzeczny z prawem, jeżeli w ramach realizacji pomocy w zakresie dożywania dochodzi do nierównego traktowania osób otrzymujących pomoc w formie posiłku w porównaniu do osób, którym - z uwagi na brak możliwości zapewnienia posiłku z zachowaniem diety wątrobowej - przyznawana jest pomoc w formie świadczenia pieniężnego.
W ocenie skarżącej brak jest podstaw do różnicowania świadczeń na rzecz osób, które otrzymują posiłki w formie fizycznej w porównaniu do osób, które otrzymują świadczenie pieniężne w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności z uwagi na brak możliwości zapewnienia posiłku . W takiej sytuacji przyznanie skarżącej zasiłku pieniężnego na jednorazowy posiłek w kwocie niższej niż koszt wytworzenia jednego posiłku w Stołówkach Szkolnych, którym Gmina zleca przygotowywanie i wydawanie jednodaniowych posiłków w ramach programu dożywiania byłoby zgodne z zasadą równości, a zarazem nastąpiłoby bez naruszania zasad wykonywania uznania administracyjnego, jedynie w przypadku, jeżeli Gmina K. wykazałaby, iż skarżąca za przyznana jej kwotę 3,00 zł na jeden posiłek, była w 2011 r. w stanie zakupić posiłek dietetyczny lub też przygotować sobie posiłek dietetyczny, który może zaspokoić jej potrzeby żywieniowe w takim samym stopniu, w jakim jednodaniowy posiłek zaspokaja potrzeby żywieniowe podmiotu otrzymującego w Gminie K. pomoc w dożywianiu w formie posiłku w stołówkach szkolnych. Tymczasem Gmina obliczając koszt przygotowania jednego posiłku przez skarżącą nie przedstawiła żadnych danych źródłowych na temat obliczania tego kosztu. W ocenie skarżącej nie można przenosić kalkulacji kosztów przygotowania jednego posiłku w placówce żywienia zbiorowego wydającej dziennie kilkaset posiłków na koszty przygotowania jednego posiłku w gospodarstwie domowym, gdzie przyrządza się jeden posiłek dziennie. Wskazała, że koszt przygotowania jednego posiłku w placówce zbiorowego żywienia jest znacznie niższy od kosztu przygotowania takiego samego posiłku w gospodarstwie domowym.
Ponadto skarżąca podkreśliła, iż nie może odżywiać się jak każdy inny uczestnik programu dożywiania w K., lecz ze względów zdrowotnych musi przestrzegać diety wątrobowej, co powoduje, że wydatki na zakup żywności dietetycznej są wyższe niż w przypadku osoby, która nie musi przestrzegać szczególnej diety.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlegała oddaleniu.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia w granicach skargi kasacyjnej.
Nie ulega wątpliwości, iż świadczenie z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego przyznawane w oparciu o ustawę z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. Nr 267 poz. 2259 ze zm.) ma charakter uznaniowy. W takim przypadku organ ma zatem obowiązek przeprowadzić wszechstronne postępowanie wyjaśniające i rozważyć wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, tak aby rozstrzygnięciu nie można zarzucić dowolności. Organ nie ma jednak obowiązku spełnienia każdego żądania osoby ubiegającej się o pomoc, gdyż uwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych oznacza z jednej strony uwzględnienie sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej świadczeniobiorcy, z drugiej zaś uwzględnienie możliwości finansowych organu pomocy. Zatem kontrola sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do zbadania, czy wszystkie te wymogi zostały zachowane.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. w związku z art. 7, oraz w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. nie zasługuje na uwzględnienie. Należy podkreślić, iż wydając decyzję z zakresu pomocy społecznej organ winien kierować się przesłankami ustawowymi, w tym między innymi wskazaniami zawartymi w art. 3 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009r. Nr 175 poz. 1362 ze zm.), stanowiącymi iż rodzaj i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy oraz, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy winny zostać uwzględnione, jeśli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Wobec bowiem ograniczonych środków finansowych organ nie jest w stanie zaspokoić wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc w zgłaszanej przez nie wysokości. Musi zatem przyjąć obiektywne kryteria, według których dokonuje rozdziału środków finansowych.
W niniejszej sprawie organ ustalając wysokość świadczenia przyznanego skarżącej wskazał na brak możliwości zapewnienia skarżącej dietetycznego posiłku w stołówkach i przyznał świadczenie pieniężne na zakup żywności. Wysokość tego świadczenia została odniesiona do wartości artykułów żywnościowych w cenie posiłku wydawanego w stołówce. Organ wyjaśnił nadto, iż koszt zakupywanej żywności do przygotowania posiłku w stołówce jest znacznie niższy, niż wynika to z ceny pokrywanej przez organ i nie przekracza kwoty 3 zł. Organ I instancji przyznając powyższe świadczenie odniósł się również do własnych możliwości finansowych, co zostało szczegółowo uzasadnione. Ponadto uwzględniono także rozmiar pomocy dotychczas udzielonej skarżącej, wskazując iż jest to kolejna forma pomocy kierowana do skarżącej. Nadto wbrew twierdzeniu skarżącej kasacyjnie organ nie miał obowiązku ustalania średnich kosztów sporządzania posiłków przez skarżącą.
Wskazać ponadto należy, że organy pomocy społecznej realizując postanowienia ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego Pomoc państwa w zakresie dożywiania, obowiązane są w pierwszej kolejności do zapewnienia świadczenia w zakresie dożywiania dzieciom do 7 roku życia, uczniom do czasu ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej, a dopiero następnie osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym. Ośrodek nie ma możliwości finansowych przyznania wnioskowanej pomocy każdej osobie uprawnionej do ewentualnego jej otrzymania. Prawidłowo Sąd I instancji uznał również, że działanie organów pomocy społecznej mieszczące się w granicach uznania administracyjnego zostało należycie umotywowane.
W takiej sytuacji stwierdzić należy, że złożona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna stanowi jedynie polemikę skarżącej ze stanowiskiem Sądu I instancji, w której skarżąca wyraża przede wszystkim swoje niezadowolenie z zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia, przejawiające się w tym, iż wysokość przyznanego jej świadczenia została obniżona w stosunku do poprzedniego roku. Jednakże samo tylko niezadowolenie skarżącej nie może stanowić podstawy do skutecznego zaskarżenia zapadłego w sprawie wyroku.
Wobec powyższego uznać należy, że zarzuty skargi kasacyjnej o naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji powołanych w skardze kasacyjnej przepisów ustawy o pomocy społecznej oraz ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego Pomoc państwa w zakresie dożywiania są nieusprawiedliwione.
Mając na uwadze powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło