V SA/Wa 1791/11
WyrokWSA w Warszawie2011-12-12
Skład orzekający: Beata Blankiewicz - Wóltańska, Barbara Mleczko - Jabłońska, Piotr Kraczowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych, oparta na formalnym zarzucie nieuzupełnienia wniosku w zakresie kosztów inwestycji i zastosowania ekspertyzy, jest prawidłowa, jeśli wnioskodawca kwestionuje zasadność tych wymogów i przedstawia własną argumentację merytoryczną?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić przyznania pomocy finansowej z powodu nieuzupełnienia wniosku w zakresie kosztów inwestycji lub zastosowania ekspertyzy, jeśli wnioskodawca kwestionuje zasadność tych wymogów i przedstawia własną argumentację merytoryczną. Taka odmowa, oparta na formalnej przesłance niekompletności wniosku, jest nieprawidłowa, jeśli organ nie dokonał merytorycznej oceny wniosku i nie przedstawił prawidłowego uzasadnienia decyzji. Sąd administracyjny kontroluje legalność aktu administracyjnego na dzień jego wydania.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o dofinansowanie ze środków unijnych na budowę stawu rybnego. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) kilkukrotnie wzywała wnioskodawcę do uzupełnienia braków i wyjaśnień, w szczególności dotyczących kosztorysu inwestorskiego i zastosowania ekspertyzy Instytutu Rybactwa Śródlądowego. Po kolejnych wezwaniach i wyjaśnieniach wnioskodawcy, ARiMR odmówiła przyznania pomocy finansowej, wskazując na niespełnienie wymogów formalnych. Wnioskodawca wniósł skargę do WSA w Warszawie, zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną informację i zasądził od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz J. G. kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska, Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant - st. sekr. sąd. Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi J. G. na informację zawartą w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; 1. uchyla zaskarżoną informację, 2. zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz J. G. kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
J.G. wnioskiem z [...] lutego 2010 r. wystąpił do [...] Oddziału Regionalnego w P. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanej dalej: Agencją) o dofinansowanie w ramach Środka 2.1 "Inwestycje w chów i hodowlę ryb" z Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013", na realizację operacji "Budowa stawu do produkcji ryb z infrastrukturą zewnętrzną."
W dniu 4 marca 2010 r. do wnioskodawcy zostało wysłane pismo [...] informujące o wydłużeniu terminu rozpatrywania wniosku o dofinansowanie ze względu na konieczność uzyskania dodatkowych wyjaśnień dotyczących przedmiotu operacji. Pismem [...] z dnia 14 czerwca 2010 r. wnioskodawca został wezwany do usunięcia szeregu braków wniosku i złożenia wyjaśnień. W dniu 12 lipca 2010 r. wnioskodawca złożył uzupełnienie do wezwania, które w ocenie organu okazało się niekompletne. Podczas weryfikacji wniosku poddano ocenie złożoną dokumentację, jak również zlecono dokonanie oceny kosztorysu inwestorskiego przez Okręgowy Ośrodek Rzeczoznawstwa i Projektowania SITR. W związku z tym, że wniosek, zdaniem organu nie zawierał wszystkich wskazanych w wezwaniu załączników, Agencja pismem WW-[...] z dnia 27 sierpnia 2010 r. ponownie wezwała wnioskodawcę do usunięcia braków i złożenia wyjaśnień, między innymi w zakresie wykazanych we wniosku kosztów sporządzenia projektów budowlanych oraz nadzoru budowlanego, dokumentów do pozwolenia oraz projektu stawu. Uzupełnienia wniosku dokonano w dniu 17 września 2010r.
W wyniku weryfikacji wniosku pismem [...] z dnia [...] października 2010 r. Agencja odmówiła przyznania pomocy finansowej wskazując, że mimo wezwania w wyznaczonym terminie wnioskodawca nie dokonał korekt wniosku w zakresie wskazanym przez organ. Wskazano, że wnioskodawca:
1. nie usunął z kosztorysu kosztów transportu urobku poza teren obiektu;
2. nie zmniejszył kosztów ogólnych;
3. nie poprawił zestawienia rzeczowo finansowego;
4. błędnie obliczył kwotę dofinansowania;
5. błędnie wypełnił studium wykonalności;
6. nie dołączył planu sytuacyjnego;
7. w kosztorysie przyjął bardzo wysoki koszt wykonania pomiarów przy wykopach fundamentowych ( zastosowano zdaniem organu błędnie KNR 2-01 0122-01 zamiast KNR 2-01 0121-02), co spowodowało zawyżenie kosztorysu.
W związku z negatywnym rozstrzygnięciem sprawy przez [...] Oddział Regionalny, wnioskodawca złożył skierowane do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, zarzucając, że uzupełniony przez niego w dniach 12 lipca i 17 września 2010r. wniosek został poprawiony we wskazanych przez pracowników [...] Oddziału ARiMR miejscach. Odwołujący nie zgodził się ze stanowiskiem oceniającego wskazującym na konieczność usunięcia kosztów transportu gruntów poza teren obiektu, uznaniem, że koszty sporządzenia projektów budowlanych oraz nadzoru budowlanego zostały zawyżone jak również błędnego przyjęcia tablicy pomiarów KNR przy wykopach fundamentowych.
W wyniku przeprowadzonej analizy wezwania do usunięcia naruszenia prawa, pismem [...] z [...] stycznia 2011 r. wniosek o dofinansowanie operacji został przywrócony do ponownego rozpatrzenia i poddania dalszej ocenie.
Uznano argumenty wnioskodawcy o braku podstaw do usunięcia z kosztorysu kosztów transportu urobku poza teren obiektu, w zakresie kosztów sporządzenia projektów budowlanych oraz nadzoru budowlanego wskazano, że o ile Oddział Regionalny ARiMR podtrzymuje swoje stanowisko o ich zawyżonej wysokości powinien wezwać wnioskodawcę do dokonania korekt, przy czym w wezwaniu należy dokładnie wyszczególnić, które pozycje i w jaki sposób powinny zostać skorygowane. Z uwagi na wątpliwości OR dotyczące zastosowanego przez wnioskodawcę KNR, Prezes ARiMR wskazał na rozważenie uzyskania opinii kosztorysanta, posiadającego uprawnienia budowlane, w której zostałoby określone, który KNR w przypadku przedmiotowego projektu miałby zastosowanie.
W ramach ponownej weryfikacji wniosku do wnioskodawcy wystosowano dwa wezwania do usunięcia braków/złożenia wyjaśnień (pismo [...] z dnia 15.02.2011 r. i [...] z dnia 23.03.2011 r.).
Zgodnie z powyższymi wezwaniami działając na podstawie § 42 ust 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 7 września 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 2 - Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo i obrót produktami rybołówstwa i akwakultury, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" ( Dz. U. Nr 147 poz. 1193 ze zm. oraz, jak wskazano, w związku z wprowadzoną do stosowania przy ocenie projektów realizowanych w ramach środka 2.1 Inwestycje w chów i hodowlę ryb, ekspertyzą Instytutu Rybactwa Śródlądowego, zobowiązano wnioskodawcę do usunięcia braków/ złożenia wyjaśnień – korekty kosztów wykazanych we wniosku, zestawieniu rzeczowo finansowym operacji oraz studium wykonalności związanych z budową stawu karpiowego w odniesieniu do wytycznych Instytutu Rybactwa Śródlądowego oraz do zmniejszenia kosztów ogólnych projektu przyjmując, że maksymalna kwota kosztów kawalifikowalnych sporządzenia biznesplanu winna być przyjęta na poziomie 3 000zł., a koszt wykonania projektu stawu wraz z dokumentacją do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego oraz nadzorami budowlanymi należy przyjąć na poziomie 5 000 zł. Ponadto [...] OR ARiMR zasugerował zastosowanie tablicy KNR2-01 0121-02 obejmującej pomiary powierzchniowe przy robotach ziemnych, zamiast przyjętej do pomiarów przy głębieniu wykopów fundamentowych.
W odpowiedzi na pierwsze wezwanie wnioskodawca oświadczył, że złożony przez niego wniosek jest kompletny. Uznał że ekspertyza IRŚ zawiera informacje, które będzie mógł wykorzystać przy prowadzeniu przedmiotowej hodowli jednakże nie ma zastosowania do przedmiotowego projektu. Podkreślił, że dostarczone wcześniej kosztorysy odzwierciedlają faktyczny poziom kosztów inwestycyjnych i nie wymagają zmian. Ponadto w piśmie przewodnim zawarto wyjaśnienia beneficjenta dotyczące złożonych dokumentów w tym uzupełnieniu oraz wcześniej dostarczonych załączników.
Następnie pismem [...] z dnia 23 marca 2011 r. wnioskodawca po raz kolejny został wezwany do usunięcia braków i złożenia wyjaśnień. Weryfikujący ponowili wezwanie o ustosunkowanie się do przytoczonej wcześniej ekspertyzy IRŚ oraz wskazali istniejące, ich zdaniem błędy opisu przedmiotu operacji zawarte w piśmie przewodnim z dnia 3 marca 2011 r., wnosząc o wyjaśnienie rozbieżności w odniesieniu do wcześniej dostarczonej dokumentacji. Jednocześnie Oddział określił maksymalne kwoty kosztów kwalifikowalnych ogólnych w odniesieniu do projektu budowy stawu, sporządzenia biznesplanu oraz dokumentacji dotyczącej sporządzenia operatu wodnoprawnego. Z sumy kosztów kwalifikowalnych polecono usunąć koszt nadzoru budowlanego, ponieważ, jak wskazano decyzja nr [...] z [...] grudnia 2010 r. oraz decyzja nr [...] nie nałożyła na inwestora obowiązku ustanowienia inspektora nadzoru.
W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca po raz kolejny wyjaśnił, że uznaje wersję wniosku o dofinansowanie operacji wraz z załącznikami z dnia 17 września 2010 r. za ostateczną. Odniósł się do błędów opisowych w uzupełnieniu z dnia 3 marca 2011 r. oraz podtrzymał kwestionowane przez weryfikujących wniosek koszty ogólne realizacji operacji oraz koszty dokonania pomiarów fundamentowych przy budowie ziemnego stawu rybnego.
Z uwagi na fakt, iż wnioskodawca w wyznaczonym terminie nie dokonał korekt wskazanych w piśmie [...] z dnia 23.03.2011 r., tj.: nie dokonał korekty kosztów operacji w odniesieniu do ekspertyzy Instytutu Rybactwa Śródlądowego, nie zmniejszył kosztów ogólnych dotyczących sporządzenia biznes planu oraz kosztów związanych z wykonaniem projektu stawu wraz z dokumentacją do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, nie usunął z zestawienia rzeczowo-finansowego kosztów nadzoru budowlanego, jak również nie zastosował właściwej dla budowy stawu tablicy robót, ARiMR rozstrzygnięciem zawartym w piśmie z dnia [...] kwietnia 2011r. Nr [...] podjętym na podstawie art. 14 ust 4 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego ( Dz. U z 2009r. Nr 72 poz. 619 ze zm. ) oraz § 43 ust 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 7 września 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 2 - Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo i obrót produktami rybołówstwa i akwakultury, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" ( Dz. U. Nr 147 poz. 1193 ze zm. odmówiła przyznania pomocy finansowej na realizację wniosku [...].
Wobec postawionych zarzutów wnioskodawca pismem z dnia 25 maja 2011 r. wniósł wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z uwagi na naruszenie przepisów art. 14 ust 2 pkt 2 i 3 ustawy z 3 kwietnia 2009r. oraz art. 43 ust 2 rozporządzenia. W uzasadnieniu wezwania ponownie podniósł, że wniosek o dofinansowanie projektu był kompletny, a zobowiązanie do jego poprawienia i skorygowania zgodnie z żądaniem oceniających nie znajduje podstaw. Ponownie podkreślił, że ekspertyza Instytutu Rybactwa Śródlądowego nie odnosi się do zakładu prowadzącego kilka rodzajów działalności jak ma to miejsce w przypadku wnioskodawcy. Zarzucił, że w jego ocenie wniosek spełnia wszystkie kryteria przyznania dotacji określone w §31 rozporządzenia. Po raz kolejny wskazał, że żądanie zmniejszenia kosztów ogólnych przedmiotowej inwestycji nie jest adekwatne do stanu rzeczywistego i nie opiera się na żadnej podstawie prawnej. Podkreślił, że w tym zakresie wybrał najtańszą ofertę na rynku dołączając w trakcie postępowania zgłoszone oferty współpracy. Zarzucił również, że wskazana przez ARiMR tablica KNR przeznaczona jest do kosztorysowania robót powierzchniowych, zaś przyjęta przez niego w projekcie, przy konsultacji z wykwalifikowanym kosztorysantem tablica KNR 0 122 - 02 w sposób bliższy oddaje charakter planowanych prac.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2011r. Prezes ARiMR poinformował wnioskodawcę o negatywnym wyniku rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
W obszernym uzasadnieniu swego stanowiska organ powołując obowiązujące w zakresie przyznawania pomocy finansowej w ramach środka 2.1 "Inwestycje w chów i hodowlę ryb" przepisy ustawy z 3 kwietnia 2009r. i rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 7 września 2009r. oraz przedstawiając przebieg postępowania i dokonując analizy wniosku wskazał, że planowana inwestycja określona projektem beneficjenta jest nieuzasadniona ekonomicznie, a dostarczona przez niego dokumentacja wniosku mimo zastosowania przepisów wynikających z § 43 ust 2 i 3 rozporządzenia krajowego nie została sporządzona poprawnie.
Pismem z 25 lipca 2011 r. skarżący, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na akt z zakresu administracji publicznej z dnia [...] kwietnia 2011r.(nr: [...]) w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej w ramach Środka 2.1 Inwestycje w chów i hodowlę ryb w ramach działania "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007 - 2013" .
Skargę oparto na zarzucie rażącego naruszenia przez organ obowiązujących przepisów prawa mających miejsce przy jego wydaniu:
-art. 9 w zw. z art. 1 pkt. 1 Ustawy oraz przepisów Rozporządzenia w sytuacji odmowy przyznania dofinansowania pomimo spełniania przez skarżącego wszystkich warunków wynikających z Ustawy i Rozporządzenia;
-art. 10 §3 i §4 Ustawy - poprzez dokonanie oceny złożonego przez skarżącego wniosku o dofinansowanie z naruszeniem zasad i ram określonych w tym przepisie w oparciu o przesłanki nie znajdujące oparcia w Rozporządzeniu wydanym na postawie art.19 Ustawy;
-art. 14 ust. 1, ust. 2, ust. 4 i 5 Ustawy w zw. 43 Rozporządzenia polegający na przyjęciu, iż skarżący do wniosku o pozyskanie dofinansowania pomimo wezwań nie uzupełnił wniosku - pomimo tego, iż biorąc pod uwagę przepisy Ustawy oraz Rozporządzenia był on wnioskiem kompletnym, wypełnionym we wszystkich pozycjach do którego załączono wszystkie wymagane dokumenty wykazane w spisie załączników stanowiących integralną część wniosku;
- art. 14 ust. 1, ust. 4 i 5 Ustawy w zw. z § 43 Rozporządzenia polegający na przyjęciu, że skarżący mimo wezwań organu nie zastosował Ekspertyzy Instytutu Rybactwa Śródlądowego, pomimo tego że w rzeczywistości skarżący zastosował się do dyspozycji tej ekspertyzy i to we wszystkich elementach wniosku, co do których ta ekspertyza się wypowiada. Jednocześnie skarżący zarzucił, że ekspertyza nie jest opracowaniem dotyczącym kwestii związanych z budową nowych stawów. Stąd też, wszelkie koszty związane z budową stawów nie mogły zostać na jej podstawie zmienione czy w jakikolwiek sposób skorygowane. Ponadto, jak wskazał, żaden z przepisów Ustawy i Rozporządzenia nie obliguje wnioskodawcy do stosowania Ekspertyz IRŚ, a tym samym działanie organu nie mieściło się w ramach uprawnień wynikających z obowiązujących przepisów prawa, co skutkuje wadliwością podjętej decyzji;
- art. 12 ust.1 i ust. 2 Ustawy w zw. z art. 10 ust. 3 Ustawy polegający na przeprowadzeniu wykraczającej poza ramy postępowania przedmiotem którego jest ocena wniosku o przyznanie dofinansowania, którego zakres jest określony w art. 10 ust. 3 Ustawy, analizy i oceny przedstawionego przez skarżącego kosztorysu inwestorskiego, a w szczególności pod kątem zakwalifikowania poszczególnych jego pozycji jako kosztów kwalifikowanych objętych dotacją, pomimo tego że taka ocena zgodnie z treścią art. 12 ust. 2 Ustawy, może być dopiero dokonywana na kolejnym etapie postępowania przed organem, tj. zawierania umowy o dofinansowanie, gdzie dopiero kwalifikuje się poszczególne pozycji kosztorysu inwestorskiego oraz określa zakres planowanych przez inwestora prac na obiekcie jako kosztów kwalifikowanych, które są objęte dofinansowaniem;
-. art. 12 ust.1 i ust. 2 Ustawy w zw. z art. 10 ust. 3 Ustawy, polegający na przyjęciu przez organ, że skarżący był zobligowany do zmniejszenia kosztów ogólnych inwestycji, pomimo tego, że koszty te zostały oparte o ceny rynkowe usług wykonania projektu stawu wraz z dokumentacją do uzyskania pozwolenia wodno prawnego oraz przygotowania biznesplanu, a nadto skarżący wybrał ofertę przedsiębiorstwa I.P.R. w wyniku konkursu ofert kierując się w wyborze najniższą ceną, a więc dokonał wyboru oferty jak najbardziej racjonalnej pod względem ekonomicznym.
W oparciu o powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego aktu i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w celu zawarcia umowy o dofinansowanie i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skargę należało uwzględnić, mimo że nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są , w ocenie Sądu, słuszne.
W rozstrzyganej sprawie przedmiotem skargi jest akt z zakresu administracji publicznej, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) – kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ponadto podkreślić należy, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy co oznacza, że sąd ten rozpatruje na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zmiana stanu faktycznego lub prawnego, która nastąpiła po wydaniu zaskarżonego aktu zasadniczo nie podlega uwzględnieniu. Sąd administracyjny nie powinien też przeprowadzać środków dowodowych i dokonywać ustaleń, które miałby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy. Innymi słowy sąd administracyjny nie może zastępować organu w załatwieniu sprawy, lecz ma jedynie skontrolować (ocenić) działalność tego organu.
Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie aktem, który został prawidłowo zaskarżony do sądu administracyjnego jest rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] kwietnia 2011 r., którym odmówiono skarżącemu przyznania wnioskowanej pomocy finansowej w ramach środka 2.1. "Inwestycje w chów i hodowlę ryb" z Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007 – 2013".
Szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy na realizację środków objętych przedmiotową osia priorytetową regulują akty prawa krajowego jak i unijne przepisy prawne, do których należą m.in.:
- ustawa z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. Nr 72, poz. 61.) i wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 września 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 2 – Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo i obrót produktami rybołówstwa i akwakultury, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. Nr 147, poz. 1193 z późn. zm.).
W myśl art. 9 powołanej wyżej ustawy pomoc przyznawana jest na wniosek o dofinansowanie, jeżeli wnioskodawca spełni warunki przyznania pomocy. Natomiast zgodnie z treścią art. 10 ust. 3 wniosek o dofinansowanie jest oceniany w zakresie:
1) poprawności sporządzenia i złożenia,
2) zgodności planowanej operacji z celami środka, w ramach którego ma być realizowana operacja,
3) celowości udzielenia pomocy na realizację planowanej operacji
w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 19 oraz zgodnie z kryteriami wyboru operacji przyjętymi przez komitet monitorujący.
Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem "Europejskiego Funduszu Rybackiego" (Dz. U. Nr 72, poz. 619) – do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy o dofinansowanie nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników. Jednakże w postępowaniu tym – zgodnie z ustępem 2 pkt 1 i 2 – organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności i jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast art. 14 ust. 4 ustawy o wspieraniu określa sposób załatwienia sprawy. Mianowicie, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania prawa pomocy lub został wyczerpany limit środków (...), wnioskodawcę informuje się w formie pisemnej, o odmowie przyznania pomocy, podając przyczyny tej odmowy.
W zaskarżonym akcie z [...] kwietnia 2011r. Agencja wyjaśniając przyczyny odmowy przyznania pomocy finansowej jako podstawę prawną swego rozstrzygnięcia wskazała § 43 ust 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 7 września 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 2 - Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo i obrót produktami rybołówstwa i akwakultury, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" ( Dz. U. Nr 147 poz. 1193 ze zm. ) w związku z tym, że w wyznaczonym przez Agencję terminie wnioskodawca nie dokonał korekt wskazanych w piśmie z dnia 23-03-2011 r., tj.:
• wnioskodawca planując realizację inwestycji, jaką jest budowa ziemnego stawu do produkcji towarowej karpia nie dokonał korekty kosztów w odniesieniu do przedstawionej w pismach z dnia 15-02-2011r. oraz 23-03-2011r. ekspertyzy Instytutu Rybactwa Śródlądowego "Standardy oceny racjonalności wysokości nakładów inwestycyjnych na budowę stawów ziemnych typu karpiowego w świetle ustawy o finansach publicznych określających celowość o oszczędność wydatków",
• wnioskodawca nie zastosował się do zmniejszenia kosztów ogólnych wskazanych w pkt.4,
• wnioskodawca nie zastosował wskazanej przez Agencję właściwej dla budowy stawu tablicy robót, co spowodowało znaczne zawyżenie kosztorysu, które z kolei skutkowałoby przyznaniem nienależnej wielkości pomocy finansowej dla wnioskowanej operacji.
W tym miejscu wskazać należy, że sposób rozstrzygnięcia ( odmowa przyznania pomocy ) w oparciu o powołaną przez organ podstawę prawną - § 43 pkt 4 rozporządzenia krajowego dotyczy sytuacji, gdy wniosek o przyznanie pomocy nie może być merytorycznie rozpoznany ze względu na nie uzupełnione, mimo dwukrotnego wezwania braki wniosku (tj. niewypełnienie wniosku we wszystkich wymaganych pozycjach lub ze względu na brak dokumentów ) bądź z powodu nie złożenia w wymaganym terminie wyjaśnień i dotyczy formalnych przyczyn odmowy udzielenia pomocy w sytuacji braku kompletności wniosku bądź jego formalnie niepoprawnego sporządzenia. W takiej sytuacji Agencja nie przyznaje pomocy, z mocy art. 14 ust 4 i 5 ustawy, który wedle zapisu wspomnianego § 43 pkt 4 rozporządzenia stosuje się odpowiednio.
Stan faktyczny sprawy niniejszej nie dawał podstaw do zastosowania regulacji zawartej w tym przepisie z uzasadnieniem rozstrzygnięcia zawartym w zaskarżonym akcie bowiem wniosek beneficjenta nie zawierał takich braków bądź wyjaśnień, które uzasadniałyby dokonanie przez organ negatywnej oceny formalnej. Nie jest bowiem brakiem formalnym, a zatem brakiem w zakresie kompletności bądź poprawności sporządzenia odmienna merytoryczna ocena zawartych we wniosku zapisów i odmowa przyznania pomocy z tego tylko powodu, iż wnioskodawca nie zastosował się do zobowiązania organu o dokonanie korekty zawyżonych, wg Agencji , kosztów projektu bądź nie odniósł ich do przedstawionej w pismach z dnia 15-02-2011r. oraz 23-03-2011r. ekspertyzy Instytutu Rybactwa Śródlądowego "Standardy oceny racjonalności wysokości nakładów inwestycyjnych na budowę stawów ziemnych typu karpiowego w świetle ustawy o finansach publicznych określających celowość o oszczędność wydatków", w sytuacji gdy wnioskodawca w składanych wyjaśnieniach w toku postępowania kwestionował zasadność takiego zobowiązania i wyjaśniał przyczyny dokonania takich, a nie innych zapisów wniosku podnosząc zresztą zasadnie, że z formalnego punktu widzenia ekspertyza Instytutu Rybactwa Śródlądowego nie jest wymogiem formalnym do określenia kosztów realizacji inwestycji i nie obliguje wnioskodawcy do jej formalnego zastosowania we wniosku.
Odmienna merytoryczna ocena treści zapisów projektu przez organ nie uzasadniała zatem przyjęcia negatywnej oceny wniosku w oparciu o przesłankę zawartą w § 43 ust 4 rozporządzenia i uznania z tego tylko powodu, że jest on niekompletny bądź niepoprawnie z punktu widzenia zapisu § 43 ust 2 sporządzony, zaś wymagała jego merytorycznej oceny z punktu widzenia przesłanek uzasadniających bądź nie udzielenie pomocy finansowej , a zatem zbadania wniosku w zakresie zgodności planowanej operacji z celami środka, w ramach którego ma być realizowana operacja, celowości udzielenia pomocy na realizację planowanej operacji oraz przesłanek udzielenia pomocy, o których mowa w § 31 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 7 września 2009r. i wówczas dopiero konkluzji czy wniosek beneficjenta sporządzony został merytorycznie poprawnie i zasługuje tym samym bądź nie na dofinansowanie. Taka ocena merytoryczna nie znalazła się w zdaniem Sądu w uzasadnieniu zaskarżonego aktu, co czyni zasadnym zarzuty skargi naruszenia art. 14 ust 4 ustawy o wspieraniu w zw. z § 43 pkt 4 rozporządzenia krajowego. Równocześnie oznacza to, że brak jest prawidłowego uzasadnienia przedmiotowej odmowy, do czego Agencja była zobowiązana na mocy powołanego wyżej przepisu ustawy. Za merytoryczną ocenę wniosku nie może służyć arbitralne wskazanie jako zarzut brak obniżenia kosztów inwestycji w stosunku do zapisów ekspertyzy Instytutu Rybactwa Śródlądowego bez jej analizy, a nawet wskazania jej zapisów w odniesieniu do planowanego przez wnioskodawcę obiektu w sytuacji również braku jakichkolwiek odniesień organu do wyjaśnień skarżącego, iż ekspertyza ta, w jego ocenie nie dotyczy kosztów budowy nowych stawów karpiowych, jak również nie może mieć zastosowania do prowadzonego przez wnioskodawcę zakładu gospodarczego, gdzie jak wywodzi dalej beneficjent, zasady i założenia ekonomiczne nie są porównywalne do założeń zawartych w ekspertyzie.
Sąd stwierdza także, że sprawa oceny zawyżonych, zdaniem Agencji kosztów inwestycji poprzez przyjętą, jak dowodzi organ nieprawidłowo tablicę pomiarów KNR nie została w zaskarżonym akcie należycie i przekonująco uzasadniona, a poprzez jedynie lakoniczne uznanie, że wskazana przez beneficjenta tablica KNR jest nieprawidłowa, razi dowolnością. Sprawa zastosowania prawidłowej tablicy KNR, co przekłada się na koszt planowanej inwestycji nie jest oczywista, co wskazywał już uprzednio Prezes Agencji, poddając pod rozwagę organowi I instancji skorzystanie przy ponownej ocenie wniosku w tej części z opinii specjalisty kosztorysanta. Uzasadnienie stanowiska Agencji w podjętym rozstrzygnięciu nie wskazuje by organ z takiej opinii skorzystał, w odróżnieniu od skarżącego, który wskazuje, iż przyjęta przez niego we wniosku, przy konsultacji z wykwalifikowanym kosztorysantem tablica KNR 0122 02 w sposób bliższy oddaje charakter planowanych prac przy budowie stawu.
Szerokie uzasadnienie organu w zakresie merytorycznej oceny wniosku skarżącego z uznaniem w konkluzji, że planowana inwestycja jest nieuzasadniona ekonomicznie istotnie znalazło się dopiero w informacji Prezesa Agencji o negatywnym wyniku rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa z [...] sierpnia 2011 r. oraz jego odpowiedzi na skargę z 25 sierpnia 2011 r., a więc pismach, które zostały sporządzone ale już po wniesieniu przez skarżącego skargi z 25 lipca 2011r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Poza tym wskazać należy, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i odpowiedź na nie organu, jest jedynie warunkiem formalnym do rozpoznania sprawy przez Sąd. W przypadku bowiem braku uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, skarga podlegałaby odrzuceniu. Przypomnieć również należy – co wielokrotnie podnoszono w orzecznictwie sądowo administracyjnym – że Sąd nie może ocenić stanowiska organu jako mającego znaczenie dla sprawy, jeżeli zostało ono wyrażone jedynie w odpowiedzi na skargę. W tej płaszczyźnie Sąd ocenia bowiem zaskarżony akt, a nie odpowiedź na skargę. To samo tyczy się pisma o negatywnym wyniku rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Zatem – tak jak podkreślono na początku uzasadnienia wyroku – Sąd kontroluje zaskarżony akt, oceniając jego legalność na dzień wydania. Na dzień wydania zaskarżonego aktu rozstrzygnięcie Agencji było nieprawidłowe i naruszało art. 14 ust. 2 i 4 ustawy o wspieraniu.
W związku z powyższym, uznać należy, że Agencja w zaskarżonym akcie z [...] kwietnia 2011 r., podlegającym kontroli Sądu, nie dokonała prawidłowej oceny wniosku i nie wskazała właściwego uzasadnienia przyczyny odmowy udzielenia pomocy, czym niewątpliwie naruszyła art. 14 ust. 2 i 4 ustawy o wspieraniu. Powyższe uchybienie, zdaniem Sądu mogło zaś mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę, Agencja mając na uwadze powyższe uwagi Sądu, jeszcze raz rozpozna, tym razem merytorycznie, wniosek skarżącego o dofinansowanie, biorąc także pod uwagę treść argumentacji skargi. W przypadku, gdy Agencja ponownie stwierdzi podstawy do odmowy przyznania pomocy, merytorycznie oceniając wniosek skarżącego winna wskazać szczegółowo przyczyny tej odmowy w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu.
Na koniec wskazać wypada, że Sąd nie uznał argumentacji skargi, iż w myśl art. 12 ust 2 ustawy o wspieraniu etap zakwalifikowania poszczególnych pozycji jako kosztów kawalifikowalnych, objętych dotacją następuje dopiero na etapie zawierania umowy o dofinansowanie. W ocenie Sądu powyższa regulacja przewiduje jedynie, że umowa o dofinansowanie, zawarta po uprzednim rozstrzygnięciu o przyznaniu pomocy, określa jedynie sposób potwierdzenia kosztów, które uprzednio organ musiał ocenić i uznać jako koszty kawlifikowalne, a zatem koszty realizacji operacji, objęte dotacją, wskazane we wniosku.
Mając na uwadze powyższe, zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.
Orzeczenie o kosztach oparto na podstawie art. 200 i 209 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło