VII SA/Wa 1015/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lutego 2011 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. K. kwotę 740 (siedemset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia (...) grudnia 2010r. nr (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta S. na podstawie art. 105 Kpa umorzył prowadzone postępowanie administracyjne w sprawie wykorzystywania przez P. Ł. utwardzonego kostką betonową terenu działek o nr geod. (...) zlokalizowanych przy ul. (...) w S. W uzasadnieniu organ podał, że wszczął postępowanie na wniosek J. K., właściciela działki położonej w bezpośrednim sąsiedztwie działki (...) stanowiącej własność I. i P. Ł. Organ ustalił, że utwardzenie terenu objęte postępowaniem oddalone jest co najmniej 10,0 m od granicy działki i co najmniej 14.0 m od budynku mieszkalnego należącego do wnioskującego, a więc działka J. K. leży poza obszarem oddziaływania obiektu co powoduje, że nie ma on przymiotu strony. Ponieważ wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie wykorzystywania przez P. Ł. utwardzonego gruntu działek zlokalizowanych w S. przy ul. (...) niezgodnie z przeznaczeniem został złożony przez osobę nie posiadająca interesu prawnego, a co za tym idzie nie posiadającą przymiotu strony postępowania, ponadto utwardzenie terenu zostało wykonane w warunkach samowoli budowlanej, postępowanie administracyjne z wniosku J. K. stało się bezprzedmiotowe i zgodnie z art. 105 Kpa należało je umorzyć. Odwołanie od tej decyzji złożył J. K. podnosząc, że sposób wykorzystania samowolnego utwardzenia działki i wykorzystywanie go jako plac postojowy dla samochodów i autobusów powoduje, że nieruchomość jego znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu. Po rozpatrzeniu odwołania (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr (...) wydaną (...) lutego 2011r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji podając w uzasadnieniu, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo ustalił, iż działka J. K. znajduje się poza obszarem oddziaływania utwardzenia terenu, a zatem nie może on skutecznie domagać się prowadzenia postępowania w ramach nadzoru budowlanego w stosunku do tej inwestycji. W ocenie organu odwoławczego, ponieważ postępowanie wszczęto na wniosek podmiotu nie będącego stroną w rozumieniu art. 28 Kpa, prawidłowo organ I instancji po dokonaniu stosownych ustaleń umorzył je. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł J. K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oceniając legalność zaskarżonej decyzji należy uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż naruszone zostały art. 7, 77, 105 i 107 § 3 Kpa i naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik postępowania. W niniejszej sprawie utrzymana w mocy przez (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta S. umarzająca postępowanie dotyczące wykorzystywania przez P. Ł. utwardzonego kostką betonową terenu działek nr (...) zlokalizowanego w S. przy ul. (...) niezgodnie z przeznaczeniem została wydana na podstawie art. 105 § Kpa. Wskazać w związku z tym należy, że umorzenie postępowania administracyjnego jest możliwe jedynie w sytuacji, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, gdy brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy, w szczególności wówczas, gdy strona rezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ administracyjny stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2001r, sygn. akt V SA 381/01, Lex nr 78917). Nie znajduje uzasadnienia w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie, w której strony są zainteresowane wynikiem merytorycznym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 1995r., sygn. akt SA/Łd 2424/94). Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 Kpa, to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest konsekwencją istnienia stosunku administracyjnego – takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli brakuje któregokolwiek z elementów stosunku materialnoprawnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 1998r., sygn. Akt II SA 70/98, Lex nr 43205). Z akt postępowania wynika, że podczas oględzin w dniu 10 czerwca 1010r. ustalono, że utwardzony teren na działce nr (...) znajduje się w odległości 10,0 m od granicy z działką skarżącego. Organ przywołujac definicję pojęcia “obszar oddziaływania obiektu" uznał, że takie usytuowanie pozostaje bez wpływu na sąsiednie nieruchomości, w tym działkę skarżącego, która nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu. Wszczęte zatem na wniosek J. K. postępowanie należy umorzyć z powodu braku u wnioskodawcy przymiotu strony. W ocenie Sądu organy nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego w sposób zgodny z zasadami określanymi w przepisach Kpa. Z ustaleń organu wynika jedynie, że przedmiotowe utwardzenie działek zostało wykonane samowolnie. Organ natomiast nie podjął nawet próby wyjaśnienia faktycznego przeznaczenia tego terenu i sposobu jego użytkowania. Dopiero te ustalenia (z uwzględnieniem zarzutów wniosku) pozwoliłyby na prawidłową i rzetelną ocenę interesu prawnego właściciela sąsiedniej działki. Niezależnie od powyżej wskazanych braków postępowania administracyjnego stwierdzić należy, że jedynie w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwolenie na budowę przymiot strony ustalony jest w oparciu o art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego z uwzględnieniem obszaru oddziaływania. W niniejszym postępowaniu organ powinien ustalić przymiot strony skarżącego w oparciu o treść art. 28 Kpa. Należy przy tym podkreślić, że istotą interesu prawnego, o którym mowa w w/w przepisie jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, którą można wskazać jako jego podstawę. W rozpoznawanej sprawie skarżący powoływał jako podstawę interesu prawnego art. 140 Kodesku Cywilnego, zgodnie z którym, w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Skarżący powołując w/w przepis, podawał w swych pismach, że sposób wykonywania działalności przez właściciela sąsiedniej nieruchomości nie tylko negatywnie oddziaływuje na jego nieruchomość, lecz pozbawia go uprawnień wynikających z przysługującego mu prawa własności nieruchomości. Organy w niniejszej sprawie nie wzięły pod uwagę norm prawa cywilnego, które mogą być podstawą uznania, że skarżący posiada interes prawny dla skutecznego prawnie zainicjowania postępowania organów nadzoru budowlanego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.