II FZ 827/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Płusa, , , po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 1163/11 w przedmiocie dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 4 października 2011 r., nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 15 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 1163/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania S. w L. - zwanego dalej "Stowarzyszeniem", w sprawie ze skargi Z. M. - zwanego dalej "Skarżącym", na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 4 października 2011 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r. Przedstawiając w uzasadnieniu powyższego postanowienia stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, iż na rozprawie w dniu 15 lutego 2012 r. Stowarzyszenie reprezentowane przez jego prezesa G. S. złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie. Jako podstawę wniosku wskazano § 7 pkt 6 statutu Stowarzyszenia, zgodnie z którym celem stowarzyszenia jest "rzecznictwo interesów członków Stowarzyszenia przed organami władzy publicznej i samorządowej". Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż zakres statutowej działalności Stowarzyszenia nie uzasadnia spełnienie przesłanki z art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", a zapis statutu nie może prowadzić do wykorzystania procesowej instytucji uczestnictwa organizacji społecznej w postępowaniu jako służącej ominięciu wymogu art. 35 P.p.s.a. W ocenie Sądu, postępowanie w sprawie dotyczy indywidualnej decyzji podatkowej wydanej na podstawie obowiązującego aktu prawa miejscowego, zaś wnioskodawca nie wykazał, aby sprawa dotyczyła jego statutowej działalności. W zażaleniu na postanowienie Sądu pierwszej instancji Stowarzyszenie zarzuciło niewłaściwą interpretację § 7 pkt 6 statutu Stowarzyszenia oraz naruszenie prawa poprzez niewłaściwą interpretację art. 35 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie jest niezasadne. Zgodnie z art. 33 § 2 P.p.s.a., udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Z kolei art. 25 § 4 P.p.s.a. przyznaje zdolność sądową organizacjom społecznym, choćby nie posiadały one osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Wydanie postanowienia o dopuszczeniu bądź odmowie dopuszczenia danej organizacji społecznej do udziału w postępowaniu uzależnione jest zatem od tego, czy sprawa, w której organizacja społeczna chce uczestniczyć, dotyczy jej statutowej działalności. Rozpoznanie wniosku o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie art. 33 § 2 P.p.s.a. wymaga ponadto wyjaśnienia, czy organizacja ta w postępowaniu realizuje tylko indywidualne interesy osób należących do niej, czy też te działania mają lub mogą mieć znaczenie dla interesu ogólnospołecznego. W pierwszej kolejności wskazać należy, że wniosek Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczy indywidualnej sprawy podatkowej - łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r. W ocenie Stowarzyszenia, przedmiot sprawy dotyczy zakresu jego statutowej działalności i pogląd ten Stowarzyszenie wywodzi z zapisu w swoim statucie, stanowiącym o "rzecznictwie interesów członków Stowarzyszenia". Taki zapis nie świadczy jednak o tym, aby poprzez uczestniczenie Stowarzyszenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym realizowany miał być jakikolwiek cel społeczny, dla którego Stowarzyszenie zostało powołane. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącym kwestii udziału w charakterze uczestnika organizacji społecznych ugruntowany jest pogląd, że zakres działalności statutowej musi uwzględniać charakter rozstrzyganej sprawy sądowoadministracyjnej (np. postanowienia NSA z dnia 28 września 2009 r., II GZ 55/09 oraz z dnia 15 marca 2011 r. II OZ 157/11). Natomiast w takim ujęciu, jak przedstawia to Stowarzyszenie, tego rodzaju zapis w statucie legitymowałby je do występowania w charakterze uczestnika we wszystkich sprawach sądowoadministracyjnych, niezależnie od ich przedmiotu, w których stroną jest członek Stowarzyszenia, co w oczywisty sposób nie odpowiada celowi regulacji zawartej w art. 33 § 2 P.p.s.a. W art. 25 § 4 P.p.s.a., do którego odsyła wspomniany art. 33 § 2 tej ustawy mowa jest o statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów innych osób. Tak więc ta statutowa działalność musi mieć swój zdefiniowany przedmiot, nie polegający wszak jedynie na reprezentowaniu interesów prawnych innych osób. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu słusznie przyjął, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika. Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.