II SA/Op 459/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Bogusz po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A sp. z o.o. w [...] o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi A sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 18 lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia zwolnienia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych postanawia: oddalić wniosek. Przedmiotem skargi wniesionej przez A spółka z o.o. w [...] jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 18 lipca 2011 r., nr [...] (błędnie określona w skardze datą "12 lipca 2011 r."’ – przypis Sądu), utrzymująca w mocy decyzję własną organu o cofnięciu zezwolenia udzielanego stronie przez Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 9 czerwca 2009 r., na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa opolskiego. W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do zastosowania art. 54 § 3 P.p.s.a., wniósł o jej oddalenie. Pismem procesowym z dnia 12 października 2011 r. spółka wniosła między innymi o wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., zaznaczając, że organ nie rozpatrzył podobnego wniosku zgłoszonego w postępowaniu administracyjnym. Zwróciła uwagę, że wykonanie decyzji pociągnie za sobą daleko idące a nierzadko nieodwracalne skutki, w tym wymierne finansowo spowodowane brakiem możliwości uruchomienia działalności na terenie województwa opolskiego. Podniosła za skargą, zarzut bezpodstawności stosowania przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych z uwagi na brak notyfikacji ustawy. Zwróciła uwagę, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia spółce znacznej szkody. Uwzględniając uprawnienia procesowe organu, jako strony postępowania sądowego, do zajęcia stanowiska w każdej incydentalnej nawet kwestii (por. postanowienie NSA z dnia 21 grudnia 2006 r., sygn. akt I OZ 1621/06 opubl. Lex 2056 05), Sąd doręczył organowi odpis wniosku celem zajęcia stanowiska. Pismem z dnia 9 listopada 2011 r., uzupełnionym 21 listopada 2011 r., organ wniósł o oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji jako bezzasadnego. Organ zwrócił uwagę, odwołując się do uzasadnienia zaskarżonej decyzji, że spółka celowo pomija, iż jedną z podstaw cofnięcia zezwolenia z dnia 9 czerwca 2009 r. było niewykonywanie działalności objętej zezwoleniem przez ponad 6 miesięcy. Posiadając ważne zezwolenie spółka zaprzestała działalności od 1 kwietnia 2010 r. na terenie właściwości miejscowej Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu, w szczególności w 58 punktach, na które uzyskała zezwolenie. Przy tym organ nie stwierdził żadnych niezależnych przyczyn (siły wyższej), z powodu których, ta działalność nie była możliwa. Powołując się na przepis art. 59 pkt 4 ustawy o grach hazardowych stwierdził, że twierdzenia spółki są "niezasadne i nieprawdopodobne". Oznaczałyby one – mimo zasad doświadczenia życiowego, że w 58 punktach prowadzonej działalności (gra na automatach o niskich wygranych) nastąpiły prawie jednocześnie nie dające się przewidzieć sytuacje życiowe np. śmierć właściciela, likwidacja działalności, wypowiedzenie najmu przez właściciela lokalu. Organ odwołał się przy tym do następujących okoliczności. Na 58 punktów działalności zgłoszonej w ramach zezwolenia w 2009 i 2010 r. strona złożyła 4 wnioski o zmianę lokalizacji kilku punktów prowadzenia działalności . Zwrócono też uwagę, że spółka nie skorzystała z uprawnienia przewidzianego w art. 48 ust. 1 ustawy o grach hazardowych. Wreszcie podkreślono, że strona nie informowała Dyrektora Izby Celnej w Opolu jako organ nadzoru o zmianach w lokalach uniemożliwiających jej prowadzenie działalności. Jeżeli strona nie poinformowała o utracie prawa do wykonywania działalności w określonym punkcie objętym zezwoleniem, to zależy uznać, że miała ona możliwość wykonywania takiej działalności, konkludował organ. Co do tego konkretnego automatu, to kontrola z dnia 25 marca 2010 r. wykazała niedopuszczalne stawki, w związku z czym urządzenie zatrzymano, zakończył organ. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 powołanej ustawy, po przekazaniu sądowi skargi, sąd na wniosek skarżącego, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności stanowi, zatem w świetle powyższej regulacji, odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a. i dotyczy jedynie okoliczności faktycznych o charakterze wyjątkowym. Po przedstawieniu zasad z art. 61 § 1 i 3 P.p.s.a. trzeba stwierdzić, że zaskarżony akt – co do zasady – nadaje się do wykonania.Nie ma więc podstaw do odmowy uwzględnienia wniosku tylko z tej przyczyny, że dotyczy od decyzji, która nie podlega wykonywaniu ze swej istoty. Ponadto należy stwierdzić, że celem instytucji wstrzymania wykonywania zaskarżonego aktu jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi przez sąd administracyjny. Zgodnie bowiem z art. 61 § 6 P.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w I instancji. Dlatego Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie dokonuje oceny legalności zaskarżonego aktu, i to nawet rozumianej w kategoriach prawdopodobieństwa. W tym incydentalnym postępowaniu sądowym nie ma bowiem uregulowania odpowiadającego np. procedurze z art. 152 § 1 K.p.a. W rozpoznawanej sprawie wniosek dotyczy wstrzymania wykonania Decyzji Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 18 lipca 2011 r. utrzymującej w mocy decyzję tegoż organu z dnia 11 maja 2011 r. Na tle przedstawionych przepisów i ich wykładni należy zważyć, że strona skarżąca nie wykazała okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 61 § 3 P.p.s.a. Zacytowanie we wniosku dwóch ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji nie jest wystarczające do jego uwzględnienia. W przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a. przewidziano możliwość wstrzymania wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu bądź czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanka uwzględnienia znacznej szkody oznacza zagrożenie dla istniejącej sytuacji ekonomicznej strony. Z kolei trudne do odwrócenia skutki powstają tam, gdzie po wykonaniu decyzji niemożliwy jest powrót do stanu pierwotnego ( np. wykonanie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego). Obie przesłanki dotyczą zatem sytuacji, w której strona znajduje się w wyjątkowej sytuacji. W szczególności w sytuacji nadzwyczajnego zagrożenia będącego następstwem wydanej decyzji w razie jej wykonania. Okoliczności te strona winna jednak wykazać składając wniosek w trybie art. 61 § 3 P.p.s.a. Skarżąca tym wymaganiom ustawowym nie sprostała. Samo powołanie się we wniosku na hipotetyczne, choć występujące życiowo, sytuacje towarzyszące działalności gospodarczej, nie jest wystarczające. Wykonanie decyzji zazwyczaj powoduje określone konsekwencje finansowe dla strony. Nie oznacza jednak automatycznie powstania nieodwracalnych skutków lub wyrządzenia znacznej szkody. W każdym razie nie jest wystarczającą przesłanką do uwzględnienia wniosku to, iż "żadna ustawa szczególna nie wyłącza wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji" (por. art. 61 § 2 pkt 1 i § 3 P.p.s.a.). Dlatego w pełni należy podzielić argumentację organu zawartą w piśmie z 9 listopada 2011 r. w części I odnoszącej się do wnioski o wstrzymanie wykonania decyzji, iż strona nie wykazała przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Nie można też uwzględnić wniosku z uwagi na podnoszony przez stronę zarzut naruszenia prawa materialnego nawiązujący do treści skargi. Incydentalny charakter postępowania w trybie art. 61 § 3 P.p.s.a. wyłącza możliwość oceny merytorycznej zaskarżonego aktu. Oceny legalności zaskarżonej decyzji dokona bowiem sąd rozstrzygając sprawę orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie. Z tych względów należało orzec jak w postanowieniu.