I SA/Op 372/11
WyrokWSA w Opolu2011-12-13
Skład orzekający: Anna Wójcik, Joanna Kuczyńska, Marzena Łozowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku nieodebrania przesyłki zawierającej decyzję administracyjną, która została wysłana na adres siedziby spółki cywilnej, a następnie zwrócona do nadawcy z powodu niepodjęcia, można uznać doręczenie za skuteczne w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, co skutkuje rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia odwołania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że doręczenie decyzji administracyjnej spółce cywilnej było prawidłowe, ponieważ zostało dokonane w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej po dwukrotnym awizowaniu i niepodjęciu przesyłki. Skoro spółka nie powiadomiła organu o zmianie adresu, a organ ustalił aktualny adres na podstawie danych z rejestru REGON i potwierdził go w korespondencji, to uchybienie terminu do wniesienia odwołania było zawinione przez stronę. W związku z tym, odmowa przywrócenia terminu przez Dyrektora Izby Celnej była zasadna.Stan faktyczny
Spółka cywilna "A" prowadząca działalność gospodarczą została objęta postępowaniem w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym od nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu. Naczelnik Urzędu Celnego wydał decyzję, która została wysłana na adres siedziby spółki, jednak przesyłki nieodebrane przez adresatów zostały zwrócone do nadawcy. Organ uznał doręczenie za skuteczne w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. Strona zapoznała się z decyzją po upływie terminu do wniesienia odwołania i złożyła wniosek o przywrócenie terminu, argumentując brak winy w uchybieniu. Dyrektor Izby Celnej odmówił przywrócenia terminu, uznając doręczenie za prawidłowe i brak winy za nieuprawdopodobniony. Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Celnej do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wójcik Sędziowie Sędzia NSA Joanna Kuczyńska (spr.) Sędzia WSA Marzena Łozowska Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Frydryk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 grudnia 2011r. sprawy ze skargi K. K., A. P. – prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą A s.c. w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 11 lipca 2011r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie w podatku akcyzowym oddala skargę.
Postanowieniem z 7 grudnia 2010r. Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym od samochodu marki Toyota Avensis w związku z jego nabyciem wewnątrzwspólnotowym przez "A " Sp. c. K. K. i A. P. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ celny wydał decyzję z dnia 26.04.2011r o nr [...] określającą zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym od nabycia wewnątrzwspólnotowego przedmiotowego samochodu.
Decyzja została przesłana w jednobrzmiących oryginałach dla każdego ze wspólników spółki cywilnej na adres jej siedziby, który był jednocześnie adresem miejsca wykonywania działalności gospodarczej tj.: [...] N., ul J. Przesyłki polecone zawierające decyzję nadano w Urzędzie Pocztowym Opole 1 w dniu 28.04.2011r. Obie przesyłki po raz pierwszy Poczta awizowała adresatom w dniu 29.04.2011r. następnie w dniu 09.05.2011r., po czym w związku z niepodjęciem obu przesyłek w dniu 16.05.2011r. zwróciła przesyłki do nadawcy tj Urzędu Celnego w Opolu.
W związku z powyższym uznano doręczenia przedmiotowej decyzji za dokonane w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej wraz z upływem 14 dniowego okresu przechowywania decyzji w placówce pocztowej, pozostawiając zwrócone przesyłki w aktach sprawy. Uznanie doręczenia decyzji za dokonane nastąpiło z upływem dnia 13.05.2011r. a termin do wniesienia odwołania od decyzji upłynął 27.05.2011r.
Adresaci przesyłek – K. K. i A. P. w dniu 03.06.2011r. w siedzibie organu celnego zapoznali się z wydaną decyzją uzyskując jej kopię.
Z wnioskiem o przywrócenie terminu z dn. 10.06.2011r. zwrócił się pełnomocnik spółki korzystając z udzielonego w dniu 06.04.2011r. pełnomocnictwa ogólnego. W uzasadnieniu wniosku stwierdzono, że bez swej winy strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, bowiem nie przebywała pod adresem na jaki przesłano decyzje tj. N. ul. J. Pod wskazanym adresem nie było też innych osób upoważnionych do odbioru korespondencji. Do wniosku załączono odwołanie od decyzji z dnia 26.04.2011r., kopię pełnomocnictwa z dn. 06.04.2011r., kopię protokołu z dn. 03.06.2011r. o zapoznaniu się z treścią decyzji oraz kopię "Zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej" nr [...] z dn. 18.01.2011r. przedsiębiorcy A. P. wydane przez Burmistrza N.
W toku postępowania wyjaśniającego Dyrektor Izby Celnej w Opolu odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Włączył do akt sprawy następujące dodatkowe dokumenty w tym: kopię "Zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej" nr [...] z dn. 18.01.2011r. przedsiębiorcy K. K. wydanego przez Burmistrza N., kopię dokumentu AKC-R "Zgłoszenie rejestracyjne w zakresie podatku akcyzowego" z dn. 12.02.2011r. (aktualizującego dane podatnika), kopie potwierdzeń odbioru korespondencji dokonanych w dniach 26.04.2011r. i 11.05.2011r. w trakcie innego postępowania prowadzonego przed Dyrektorem Izby Celnej w Opolu, które toczyło się równolegle z przedmiotowym.
W uzasadnieniu postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu Dyrektor Izby Celnej w Opolu wskazał, iż w sprawie niesporne jest, że miało miejsce uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Strona dopełniła wymogu formalnego, a więc wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, jednocześnie wnosząc stosowne odwołanie.
Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w Opolu strona nie uprawdopodobniła jednak, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Doręczenie korespondencji zawierającej decyzję wymiarową nastąpiło prawidłowo.
Strona pouczona została w postanowieniu o wszczęciu postępowania o obowiązku powiadomienia o zmianie adresu nie dopełniła tego obowiązku, zatem doręczenia dokonano na znany organowi adres.
Dokonując analizy przedłożonych dokumentów stwierdzono, że w nagłówku pisma strony z dn. 14.03.2011r. złożonym w trakcie postępowania posłużono się nowym adresem: N., ul. J. Wyjaśniając tą sprawę organ ustalił w bazie REGON Głównego Urzędu Statystycznego adres siedziby podmiotu "A" S.C K. K. P. A. posiadającego REGON nr [...] oraz NIP nr [...] - spółka ta na dzień 22.03.2011r. miała siedzibę przy ulicy ul. J. w N. Również postanawiając o wyznaczeniu 7 dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego, Naczelnik Urzędu Celnego w Opolu przesłał postanowienie z dn. 22.03.2011r. na adres ul. J. w N. informując jednocześnie, że dalsza korespondencja w związku ze zmianą adresu będzie kierowana na ten właśnie adres. Postanowienie to łącznie z powyższą informacją zostało odebrane przez obu wspólników pod adresem siedziby Spółki w N., ul. J. Oświadczenie Spółki z dn. 14.04.2011r. wypowiadające się w sprawie zgromadzonych dowodów również zostało oznaczone tym samym adresem potwierdzając jego prawidłowość i aktualność po raz kolejny.
Termin do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji upłynął zatem z dniem 27.05.2011r., zaś strona nie uprawdopodobniła, że zaistniały okoliczności pozwalające na przyjęcie, że uchybienie terminowi zastąpiło bez jej winy.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu pełnomocnik strony wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania.
Zarzucał zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 144 oraz 146 § 1 i 2 tej ustawy w sytuacji, kiedy stronie w sposób prawidłowy nie doręczono korespondencji zawierającej decyzje z dnia 26 kwietnia 2011r. Wskazywał pełnomocnik, że strona postępowania bez swej winy uchybiła terminowi do wniesienia odwołania albowiem jak wspomniano wyżej nigdy nie doręczono stronie w sposób prawidłowy przedmiotowej decyzji. Decyzja została wysłana na adres w N. J., tymczasem strona postępowania nie przebywała pod tym adresem. Nie było również pod tym adresem osób upoważnionych do odbioru korespondencji w imieniu spółki cywilnej "A". W uzasadnieniu skargi pełnomocnik stwierdził, iż postępowanie w sprawie rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu jest bezprzedmiotowe, zatem powinno być umorzone, zaś decyzja z dnia 26 kwietnia 2011r. winna być doręczona pełnomocnikowi celem wniesienia odwołania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Opolu podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem.
Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd takiego naruszenia się nie dopatrzył.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Opolu, odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu z dnia 26 kwietnia 2011 r., określającej zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu marki Toyota Awensis .
Sporna w sprawie jest prawidłowość doręczenia skarżącej Spółce decyzji a co za tym idzie kwestie rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania. Taka sytuacja zdaniem pełnomocnika spowodowała, że skarżąca nie uchybiła terminowi do wniesienia odwołania zaś postępowanie z jej wniosku o przywrócenie terminu powinno być umorzone jako bezprzedmiotowe.
W istocie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, byłby bezprzedmiotowy w przypadku nie doręczenia czy też wadliwego doręczenie decyzji wymiarowych, których dotyczył, zatem w sprawie trzeba poddać kontroli prawidłowość doręczenia.
Zdaniem Sądu analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób oczywisty wskazuje, że doręczenie decyzji określającej zobowiązanie w podatku akcyzowym z dnia 26.04.2011 r. dokonane zostało prawidłowo. Z treści art. 151 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.) wynika, że osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. Przepisy art. 146, art. 148 § 2 pkt 1 oraz art. 150 stosuje się odpowiednio. Obowiązek zawiadomienia organu podatkowego o zmianie swojego adresu nakłada art. 146 Ordynacji podatkowej. Strona skarżąca nie wskazywała zmian adresowych w toku postępowania toczącego się przed organami celnymi.
Organ przeprowadził postępowanie mające na celu ustalenie prawidłowego, aktualnego adresu spółki. Sprawdzono w bazie REGON Głównego Urzędu Statystycznego, że na dzień 22.03.2011 r. skarżąca posługuje się adresem ul. J. w N. Wskazał organ również, że postanowienie z dnia 22.03.2011 r. w wyznaczeniu terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym doręczono pod adresem N. ul. J., jednocześnie informując stronę, że dalsza korespondencja przesyłana będzie również na ten adres. Postanowienie to zostało odebrane przez wspólników spółki a następnie ten właśnie adres znalazł się w piśmie z dnia 14.04.2011 r., w którym wspólnicy wypowiedzieli się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego. Nadto w aktach sprawy znajduje się dokument AKC-R" zgłoszenie rejestracyjne w zakresie podatku akcyzowego" z dnia 12.02.2011 r. aktualizujące dane podatnika – "A" S.C. K. K. A. P. , z treści którego wynika, że spółka prowadzi działalność gospodarczą pod adresem N. ul. J.
Mając na względzie powyższe ustalenia, Sąd stwierdza, że organy właściwie zrealizowały wymóg wynikający z art. 151 Ordynacji podatkowej przesyłając pisma celem ich doręczenia na adres lokalu siedziby spółki, w którym prowadzona była działalność gospodarcza.
Prawidłowy był również tryb postępowania doręczyciela – Poczty Polskiej, która wypełniła wymagania wynikające z art. 150 Ordynacji podatkowej i z powodu braku możliwości doręczenia pisma adresatowi dwukrotnie umieściła w oddawczej skrzynce pocztowej adresata zawiadomienia, pozostawiając przesyłki do jego dyspozycji przez okres 14 dni, po czym zwróciła przesyłki nadawcy.
Wskazane wyżej okoliczności prowadzą do wniosku, iż można domniemywać, że decyzje pozostawione w aktach sprawy miały skutek doręczenia, to zaś powoduje, że wbrew twierdzeniu pełnomocnika skarżącej wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania był przedmiotowy i należało go rozpoznać.
Prawidłowo Dyrektor Izby Celnej w Opolu przeprowadził analizę przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wynikających z art. 162 Ordynacji podatkowej, który wskazuje w § 1, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, zaś w § 2, iż podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.
Dla przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech przesłanek, a mianowicie:
1) uchybienie terminowi,
2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie,
3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi oraz
4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany.
Mając na względzie pierwszą z przesłanek to trzeba stwierdzić, że kwestia skutecznego doręczenia została wyjaśniano powyżej i z pewnością rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołani. Decyzja doręczona została w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej w dniu 13 maja 2011 r., a termin do wniesienia odwołania upływał 27 maja 2011 r.
Kolejna przesłanka sprowadza się do złożenia przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie, tj. w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Datą początkową biegu terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu jest dzień, w którym strona powzięła wiadomość o uchybieniu terminu, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce w dniu 3 czerwca 2001 r., kiedy w siedzibie organu strona zapoznała się z treścią wydanej decyzji, zaś wniosek wpłynął do organu w dniu 10 czerwca 2011 r. Strona dokonała również czynności, dla której przewidziany był termin, wnosząc równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu, odwołanie od decyzji z dnia 26.04.2011 r. określającej podatek akcyzowy .
Nie spełniona została natomiast kolejna z wymienionych przesłanek a mianowicie skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. W wyroku z dnia 25.01.2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt I FSK 2000/09 stwierdził, iż cyt. "treści art. 162 § 1 o.p. wynika jednoznacznie, że uprawdopodobnienie braku winy należy do wnioskodawcy i nie można z treści tej normy wywodzić, że organ powinien - zgodnie z art. 122 i art. 187 § 1 o.p. - wykazać, że doszło do zawinienia bądź jego braku. To strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda, na którą się powołuje, była od niej niezależna i uniemożliwiła jej działanie nawet przy dołożeniu największego wysiłku możliwego w danych okolicznościach."
Sąd w rozpoznawanej sprawie akceptuje powyżej przedstawione tezy i stoi na stanowisku, że organy w sposób prawidłowy uznały, że w sprawie strona nie wskazała okoliczności, które uzasadniałyby przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Nieodebranie decyzji, a w konsekwencji upływ terminu do wniesienia odwołania był zawiniony przez skarżącą, a to powoduje, iż jej wniosek o przywrócenie uchybionego terminu należało potraktować odmownie.
Mając na względzie powyższe, Sąd postanowił skargę oddalić, a to na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło