V SA/Wa 102/10

WyrokWSA w Warszawie2010-04-27

Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Beata Krajewska, Dorota Mydłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Dyrektora Izby Celnej odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, wydana na podstawie przepisów prawa wspólnotowego, które nie zostały opublikowane w języku polskim w dacie zgłoszenia celnego, została wydana z naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy prawa wspólnotowego, w tym Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1972/2003, obowiązywały w Polsce od dnia przystąpienia do Unii Europejskiej (1 maja 2004 r.), niezależnie od publikacji w języku polskim. Brak publikacji w języku polskim w dacie zgłoszenia celnego nie stanowił podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, zwłaszcza gdy decyzja stała się ostateczna. Ponadto, sąd stwierdził, że nie zaszły przesłanki do odstąpienia od retrospektywnego zaksięgowania należności celnych, gdyż brak prawidłowego zaksięgowania nie wynikał z błędu organu celnego, a strona nie dopełniła obowiązku przedstawienia wymaganych dokumentów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zgłoszenia celnego z maja 2004 r., w którym zastosowano preferencyjną stawkę celną 0% i stawkę VAT 7%. Organ celny po kontroli stwierdził bezpodstawne zastosowanie preferencji taryfowych i nieprawidłową stawkę VAT. Po postępowaniu celno-podatkowym organ I instancji określił prawidłową kwotę długu celnego i należności podatkowych. Strona wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji, zarzucając wydanie jej bez podstawy prawnej oraz z rażącym naruszeniem prawa, w tym z powodu zastosowania nieopublikowanego w języku polskim rozporządzenia wspólnotowego. Dyrektor Izby Celnej odmówił stwierdzenia nieważności, a Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę strony.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Protokolant - Małgorzata Sieczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji; - oddala skargę - Na podstawie zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...].05.2004r., objęto procedurą dopuszczenia do swobodnego obrotu, importowany z H. towar w postaci [...] (klasyfikowany do kodu 1509109000) oraz [...] (klasyfikowany do kodu 1510009000). Towar dopuszczono do obrotu z zastosowaniem 0% stawki celnej - o taką stawkę Strona wnioskowała w zgłoszeniu, deklarując w polu 36 symbol preferencji 318, oznaczający preferencyjne zawieszenia ze świadectwem potwierdzającym specjalny charakter produktu. Zastosowano stawkę podatku VAT w wysokości 7%. Do zgłoszenia załączono min.: świadectwo przewozowe EUR.1 nr [...], fakturę z dnia [...].04.2004r., świadectwo nr [...] z dnia [...].04.2004r. o braku zastrzeżeń do jakości zdrowotnej przywożonego z zagranicy środka spożywczego. W ramach kontroli zgłoszenia celnego przeprowadzonej po zwolnieniu towaru, organ celny zweryfikował całość dokumentów przedłożonych do odprawy celnej. W wyniku kontroli ustalono, iż bezpodstawnie zastosowano preferencje taryfowe, oraz zadeklarowano nieprawidłową stawkę podatku VAT dla towaru z poz. 1 SAD. Postanowieniem nr [...] z dnia 19.02.2007r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. wszczął z urzędu postępowanie celno-podatkowe dotyczące zgłoszenia celnego [...] z dnia [...].05.2004r. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ celny I instancji wydał decyzję nr [...] z dnia [...].05.2007r., w której określił prawidłową kwotę długu celnego z zastosowaniem stawki dla krajów trzecich –[...] EUR/100 kg wobec towaru z poz. 1 SAD i [...] EUR/100 kg wobec towaru z poz. 2 SAD. W decyzji określono również prawidłową kwotę należności podatkowych, z zastosowaniem stawki podatku VAT w wysokości 22 % dla towaru z poz. 1 SAD oraz 7% dla towaru z poz. 2 SAD. Powyższą decyzję skutecznie doręczono Stronie postępowania w dniu [...].05.2007r. Pismem z dnia [...].06.2007r.; Strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...].05.2007r. Wraz z wnioskiem Strona złożyła odwołanie od ww. decyzji organu I instancji. Postanowieniem nr [...] z dnia [...].08.2007r. Dyrektor Izby Celnej w W. odmówił Stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Następnie postanowieniem z dnia [...].08.2008r. nr [...], organ celny II instancji pozostawił bez rozpatrzenia odwołanie Strony z dnia [...].06.2007r. Pismem z dnia [...].09.2007r. Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. nr [...] z dnia [...].08.2007r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wyrokiem z dnia 28 lutego 2008r., sygn. V SA/Wa 2666/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Strony. Pismem z dnia [...].05.2008r. (uzupełnionym pismami z dnia [...].10.2008r., [...].11.2008r.), Strona złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. nr [...] z dnia z dnia [...].05.2007r., na podstawie przepisu art. 247 § 1 pkt 2 i 3 Ordynacji podatkowej zarzucając, iż zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej w oparciu o przepisy, które nie obowiązywały w dacie jej wydania oraz z rażącym naruszeniem prawa. Decyzją nr [...] z dnia [...].12.2008r. Dyrektor Izby Celnej w W. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. nr [...] z dnia [...].05.2007r. Od powyższej decyzji pełnomocnik Strony złożył odwołanie (pismo z dnia [...].01.2009r., uzupełnione pismami z dnia [...].02.2009r, i [...].10.2009r.) wnosząc o uchylenie skarżonej decyzji w całości oraz orzeczenie co do istoty sprawy i stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. nr [...] z dnia [...].05.2007r. Decyzją z dnia [...] listopada 2009r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2009 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, iż przepisy Ordynacji podatkowej w sposób wyczerpujący wyliczają przesłanki, których zaistnienie skutkować będzie koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie bowiem z przepisem art. 247 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji, która: została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, została wydana bez podstawy prawnej, została wydana z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inna decyzją ostateczną, została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, zwiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa, w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. Organ podkreślił, że powyższy katalog ma charakter wyczerpujący, a zatem wystąpienie jakiejkolwiek innej przesłanki nie może uzasadniać stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Dyrektor Izby Celnej w W. wyjaśnił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć jedynie ustalenia czy decyzja, której wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy, obarczona jest wadami których enumeratywny wykaz określają przepisy art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, czy też wady te nie występują. Organ podkreslił, że w niniejszej sprawie Strona twierdzi, iż decyzja Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto jako podstawę stwierdzenia nieważności Strona przywołała także przesłankę, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, iż decyzja o której stwierdzenie nieważności wniosła została wydana bez podstawy prawnej. Dyrektor Izby Celnej w W. wyjaśnił, że przesłanka odnosząca się do wady powodującej nieważność decyzji jako wydanej bez podstawy prawnej może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji w przypadku jej wydania pomimo braku przepisu prawnego dopuszczającego działanie organu administracji publicznej w danej sprawie w formie indywidualnego aktu administracyjnego albo wydania decyzji na podstawie przepisu prawa, który nie stanowi powszechnie obowiązującego źródła prawa. Z orzecznictwa oraz poglądów doktrynalnych można wyprowadzić ogólny wniosek, iż wydanie decyzji bez podstawy prawnej ma miejsce w sytuacji, gdy w systemie obowiązującego prawa brak jest przepisu upoważniającego organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej w drodze decyzji. W ocenie organu taka sytuacja nie ma miejsca w rozpatrywanej sprawie, gdyż decyzja o której stwierdzenie nieważności wnosi Strona, wydana została po wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe na podstawie obowiązującego od dnia 1 maja 2004r. art. 3 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1972/2003 z dnia 10 listopada 2003r, w sprawie środków przejściowych przyjętych w odniesieniu do handlu produktami rolnymi ze względu na przystąpienie Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (Dz. Urz. WE L 293 z dnia 11.11.2003r.). Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w W. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. nie można przypisać cechy, iż wydana została bez podstawy prawnej, bowiem organ celny oparł wydaną decyzję na podstawie przepisów, które obowiązywały od dnia przystąpienia nowych państw do Wspólnoty - 1 maja 2004r., do dnia 30 kwietnia 2007r. Powyższe, wbrew twierdzeniu pełnomocnika Strony oznacza, że przepisy te mają zastosowanie również w przedmiotowej sprawie. Organ stwierdził, że istotne znaczenie ma bowiem data przyjęcia zgłoszenia celnego, czyli datą powstania długu celnego (w tym przypadku [...].05.2004r.), a nie data wydania decyzji z dnia [...].05.2007r. Jest to bowiem przepis prawa materialnego, a zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, stosuje się przepisy prawa materialnego obowiązujące w dacie zaistnienia zdarzenia oraz przepisy formalne obowiązujące w dacie wydania rozstrzygnięcia. Dyrektor Izby Celnej w W. rozpatrując sprawę w aspekcie kolejnej z powołanych przez Stronę przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji tj. rażącego naruszenia prawa wyjaśnił, iż rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja ta nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Organ podkreslił, że naruszenie prawa tylko wtedy powoduje nieważność decyzji, gdy ma charakter rażący, to znaczy, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa lub ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono Stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązki. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Rażące naruszenie prawa zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Dalej organ wyjaśnił, że w sytuacji, gdy istnieje możliwość rozbieżnej interpretacji konkretnej normy, tzn. gdy istnieje możliwość podjęcia na jej tle rozstrzygnięcia o różnej treści, a dla każdego z takich rozstrzygnięć można znaleźć oparte na prawidłowej wykładni argumenty, jest rzeczą oczywistą, że żadnego z takich rozstrzygnięć nie można kwalifikować jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa. Postawienie zarzutu rażącego naruszenia prawa musi być związane z konkretnym przepisem, którego treść nie budzi wątpliwości, a interpretacja w zasadzie nie wymaga sięgania po inne metody wykładni poza językową. Dyrektor Izby Celnej w W. wskazał, że w przedmiotowej sprawie Strona podniosła, że organ celny bezpodstawnie powołał się na przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 1972/2003 z dnia 10 listopada 2003r., które na dzień dokonania zgłoszenia celnego nie zostało opublikowane w języku polskim, tym samym nie ma zastosowania w sprawie. W ocenie Strony, skoro organ celny nałożył na Spółkę obowiązek zapłaty cła w oparciu o normę prawną, którą odtworzył stosując zapisy rozporządzenia wspólnotowego przed umożliwieniem skarżącej zapoznania się z jego treścią stosownie do zasady pewności prawa, to decyzją tą naruszył przepisy prawa materialnego i została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa. W odniesieniu do powyższego organ wyjaśnił, że z dniem przystąpienia do Wspólnoty Europejskiej, na mocy Traktatu akcesyjnego w Polsce zaczęło obowiązywać prawo wspólnotowe w pełnym zakresie. Dotyczy to zarówno prawa pierwotnego (np. traktaty założycielskie), jak i prawa wtórnego (rozporządzenia, dyrektywy). Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1972/2003 z dnia 10 listopada 2003r. zostało opublikowane w polskim wydaniu specjalnym Dziennika Urzędowego UE. W podniesionej przez Stronę kwestii braku publikacji aktu prawnego w języku urzędowym państwa członkowskiego, w momencie dokonywania zgłoszenia celnego, wypowiedział się Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 11 grudnia 2007r. W wyroku tym stwierdzono m.in., że z uwagi na wymogi pewności prawa, państwa członkowskie nie mają, na podstawie prawa wspólnotowego, obowiązku zakwestionowania decyzji administracyjnych lub orzeczeń sądowych, wydanych na podstawie przepisów nie opublikowanych w języku urzędowym danego państwa członkowskiego, jeżeli stały się one ostateczne na mocy obowiązujących przepisów krajowych. Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie sytuacja taka miała miejsce - wskutek niewniesienia przez Stronę w ustawowym terminie odwołania, decyzja Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. nr [...] z dnia [...].05.2007r. stała się ostateczna. Zatem w świetle orzecznictwa ETS, należy stwierdzić, że podnoszony przez Stronę argument braku na dzień dokonania zgłoszenia celnego publikacji w języku polskim rozporządzenia Komisji WE z dnia 10.11.2003r., nie stanowi przesłanki wzruszenia decyzji z dnia [...].05.2007r. w trybie nadzwyczajnym, jakim jest stwierdzenie nieważności. W odniesieniu do podnoszonych przez Stronę w odwołaniu kwestii dotyczących i załączonego do wniosku z dnia [...].05.2008r. dowodu potwierdzającego brak refundacji wywozowych organ wyjaśnił, że obowiązek przedłożenia takiego dokumentu, spoczywa na importerze, który wnioskuje o zastosowanie stawki celnej 0%, Kontrola postimportowa wykazała brak takiego dokumentu na etapie zgłoszenia. Strona nie dostarczyła go również w toku prowadzonego postępowania przed organem I instancji. Dopiero na etapie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. nr [...] z dnia [...].05.2007r., Strona za pośrednictwem pełnomocnika, przedłożyła duplikat deklaracji eksportowej z dnia [...].04.2004r, z naniesioną jak twierdzi Strona, adnotacją o nieubieganiu się o dotację. Dalej organ zauważył, że przedłożenie nowego dowodu po uprawomocnieniu się rozstrzygnięcia w sprawie nie stanowi podstawy do wzruszenia tej decyzji w trybie stwierdzenia nieważności. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia organ odwoławczy stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie organ celny umożliwił Stronie uczestnictwo w każdym stadium postępowania, w tym składanie dodatkowych dokumentów i wyjaśnień, a decyzję wydał po ustaleniu stanu faktycznego dokonanego przez Stronę importu, na podstawie całokształtu materiału dowodowego w sprawie. W uzasadnieniu decyzji wskazane zostały przesłanki, którymi kierował się organ I instancji odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...].05.2007r. Dlatego też nie można twierdzić, iż w prowadzonym postępowaniu zasady ogólne postępowania administracyjnego, wyrażone w art. 120, art. 121, art. 122, art. 123 i art. 124 Ordynacji podatkowej, zostały naruszone. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 122 Ordynacji podatkowej organ uprawniony jest do swobodnej oceny zgromadzonych dowodów. Powyższa zasada uprawnia organ do ustalania prawdy obiektywnej według swej wiedzy, doświadczenia oraz przekonania o wartości dowodowej poszczególnych środków dowodowych. Zasada swobodnej oceny dowodów nie oznacza, rzecz jasna, nieograniczonej dowolności w wartościowaniu dowodów i ich selekcji. Jednakże organ uprawniony jest do wyboru faktów, które uznał za udowodnione. Przed wydaniem decyzji umożliwił Stronie zapoznanie się z aktami sprawy i uzupełnienie materiału dowodowego, z czego Strona skorzystała. Tym samym, zdaniem organu, nie można mówić o naruszeniu zasad ogólnych postępowania, które miałyby wpływ na prawa Strony lub prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia, Jednocześnie mając na uwadze przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące instytucji stwierdzenia nieważności organ wskazał, iż w tym trybie nie ma możliwości orzeczenia co do istoty sprawy, czego domagała się Strona w odwołaniu. Mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy Dyrektor Izby Celnej w W. stwierdził brak podstaw prawnych do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz wzruszenia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. nr [...] z dnia [...].05.2007r. w trybie stwierdzenia nieważności, na podstawie art. 247 § 1 pkt 2 i 3 Ordynacji podatkowej. W skardze na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] listopada 2009r. B.Sp. z o. o. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, wskazując , że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów: 1/ art. 247 § 1, art.120 w zw. Z art.121 w zw. Z art. 124 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r-Ordynacja podatkowa w zw. Z ar. 7 Konstytucji RP poprzez naliczenie cła bez podstawy prawnej tj. uznanie, iż w sprawie znajduje zastosowanie akt prawny niepublikowany w języku polskim, co przesądza o rażącym naruszeniu Konstytucji, naruszeniu zasad praworządności i działaniu organów celnych z naruszeniem zasady zaufania strony do organów państwa, 2/art. 120, 121 i 123 OP w związku z pkt. 5 załącznika IV do Aktu Przystąpienia poprzez stwierdzenie, że załącznik ten zawierający przejściowe środki celne nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie oraz poprzez nieuznanie zerowej stawki celnej dla towaru objętego przedmiotowym zgłoszeniem celnym, mimo iż towar objęty procedurą celną na podst. w/w zgłoszenia SAD był towarem wspólnotowym, 2/art. 220 ust.2 b) Wspólnotowego Kodeksu Celnego, poprzez dokonanie przez organ celny retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego, pomimo iż spełnione zostały przesłanki określone w tym przepisie tj. kwota opłat celnych nie została wykazana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia opłat celnych działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego, a w dacie zgłoszenia celnego organ celny nie zakwestionował zgłoszenia dokonanego w dobrej wierze i zgodnie z obowiązującymi i opublikowanymi przepisami, 4)art. 4 ustawy z dnia 7 pażdziernika 1999r. o języku polskim w zw. z art. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów, poprzez wydanie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie z powołaniem się na przepisy aktu wspólnotowego, które nie zostały ogłoszone w dzienniku urzędowym oraz przetłumaczone na język polski, 5)art. 27 w zw. z art. 88 Konstytucji RP poprzez powołanie się zarówno przez Naczelnika UC w decyzji z [...] maja 2007r. oraz przez Dyrektora IC w w/w decyzji z dnia [...] grudnia 2008r na przepisy rozporządzenia, które nie obowiązywało w Polsce w dacie zgłoszenia celnego, bowiem nie zostało opublikowane w języku urzędowym RP tj. w języku polskim, co jest warunkiem wejścia w życie każdego aktu prawnego, w tym również aktu prawa wspólnotowego, co jest rażącym naruszeniem Konstytucji – aktu najwyższego rangą w porządku prawnym Rzeczpospolitej Polskiej Zdaniem Skarżącej, sąd adm. powinien wziąć pod uwagę z urzędu tego rodzaju naruszenie i orzec zgodnie z przepisami Konstytucji. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia i zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.Nr 153, poz.1270 ze zm., dalej:p.p.s.a), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Badając niniejszą sprawę w warach w.w. przepisów i w oparciu o akta sprawy, sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które winny skutkować wzruszeniem zaskarżonej decyzji. Na początku sąd wskazuje, że przepis art. 247 § 1 OP w sposób wyczerpujący wylicza przesłanki, których zaistnienie skutkować będzie koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Zgodnie ze wskazanym wyżej przepisem organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji która: - została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, - została wydana bez podstawy prawnej, - została wydana z rażącym naruszeniem prawa, - dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, - została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, - była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonanie ma charakter trwały, - zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyrażnie wskazanego przepisu prawa,w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. Powyższy katalog ma charakter wyczerpujący, a postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć jedynie ustalenia, czy decyzja, której wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy, obarczona jest którąś z wyżej wymienionych wad. W niniejszej sprawie Skarżąca twierdzi, że decyzja Naczelnika UC [...] została wydana: - bez podstawy prawnej - z rażącym naruszeniem prawa. Brak podstawy prawnej oznacza sytuację w której wydano decyzję mimo braku przepisu prawnego dopuszczającego działanie organu adm. Publicznej w danej sprawie, albo wydanie decyzji na podstawie przepisu prawa, który nie stanowi powszechnie obowiązującego żródła prawa. W przedmiotowej sprawie decyzja z dnia [...] maja 2007 r została wydana po wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie uznania zgłoszenia celnego z dnia [...] maja 2004r za nieprawidłowe na podstawie obowiązującego od dnia 1 maja 2004r przepisu art. 3 ust. 2 Rozp. Komisji (WE) nr 1972/2003 z dnia 10 listopada 2003r w sprawie środków przejściowych przyjętych w odniesieniu do handlu produktami rolnymi ze względu na przystąpienie Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (Dz.Urz. WE L 293 z dnia 11.11.2003r.). Przepisy Rozp. obowiązywały do dnia 30 kwietnia 2007r. , więc miały zastosowanie w niniejszej sprawie , gdyż decydujące znaczenie ma data przyjęcia zgłoszenia celnego, to jest [...].05.2004r, ponieważ wtedy dług celny powstał. Wskazany wyżej przepis jest przepisem prawa materialnego, a zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, stosuje się przepisy prawa materialnego obowiązujące w dacie zdarzenia oraz przepisy proceduralne obowiązujące w dacie wydania rozstrzygnięcia. Z powyższych względów decyzji Naczelnika UC [...] nie można przypisać cechy , iż wydana została bez podstawy prawnej. Odnośnie zarzutu Skarżącej, że organ celny powołał się na przepisy Rozp. Komisji (WE) nr 1972/2003 , które nie zostały opublikowane w języku polskim na dzień dokonania zgłoszenia i w zw. z tym nie ma zastosowania w sprawie- sąd stoi na stanowisku, że przedmiotowe Rozp. obowiązywało w Polsce od dnia przystąpienia do Wspólnoty Europejskiej . Należy bowiem uznać, że przystępując do UE Polska przyjęła także zasadę wynikającą z art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia, iż od dnia przystąpienia nowe państwa członkowskie są związane postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez Instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny. Rozp. 1972/2003 jest aktem prawa wspólnotowego pochodnego i wchodzi w życie według reguł i zasad prawa wspólnotowego i nie mają do niego zastosowania przepisy prawa krajowego o ogłaszaniu aktów normatywnych. Akt ten należy stosować zgodnie z art. 249 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską i zasadami ogólnymi prawa europejskiego. Ocena, czy rozp. wspólnotowe zostało ustanowione zgodnie z przepisami prawa wspólnotowego i czy zostało prawidłowo ogłoszone, może być dokonywana przez sąd krajowy według przepisów prawa traktatowego, innych przepisów prawa pierwotnego lub prawa pochodnego. Z art. 58 Aktu dot. przystąpienia wynika, że teksty aktów i instytucji Wspólnot i Europejskiego Banku Centralnego, przyjęte przed przystąpieniem i sporządzone w językach państw przystępujących, są od dnia przystąpienia tekstami autentycznymi na tych samych warunkach, co teksty sporządzone w dotychczasowych 11 językach, a ich publikacja nastąpi w Dz. Urz. Unii E, jeżeli teksty w dotychczasowych językach były w ten sposób publikowane. Z przepisu art. 2 Aktu dot. warunków przystąpienia wynika, że jeżeli Akt nie ustanawia szczególnych warunków stosowania Rozp. 1972/2003 , to należy to Rozp. stosować zgodnie z przepisem 249 TWE i dotyczącymi jego stosowania zasadami ogólnymi prawa wspólnotowego. Z tego przepisu i przepisu art. 58 Aktu dot. przystąpienia , zdaniem sądu orzekającego, podzielającego stanowisko prof. Andrzeja Wróbla (por. glosa do wyr. WSA z dnia 20 lipca 2005r., I SA/Bd 275/05) należy wyciągnąć wniosek, że Rozp.1972/2003 obowiązuje na terenie RP od dnia akcesji i związanie to jest bezwarunkowe, ponadto przepisy Aktu nie uzależniają obowiązywania tego Rozp. na naszym terytorium od ogłoszenia w języku polskim w Dz. Urz. UE, a także iż przepisy Rozp. sporządzone w jęz. polskim są tekstem autentycznym od dnia przystąpienia. Związanie bezwarunkowe oznacza, zdaniem składu orzekającego, nie tylko związanie państwa polskiego, ale także związanie jego obywateli. Gdybyśmy bowiem przyjęli pogląd, że do chwili publikacji aktu wspólnotowego w języku polskim akt ten nie ma mocy obowiązującej obywateli polskich mieszkających w Polsce , to RP byłaby członkiem Unii teoretycznie, gdyż w praktyce nie można by stosować dużej części rozporządzeń wspólnotowych. Ponadto pogląd taki kłóciłby się z zasadą równości, gdyż obywatele tych państw, w których dany akt prawny nie został opublikowany w języku urzędowym byli zwolnieni od obowiązków wynikających z danego aktu, a obywatele tych państw w których został opublikowany w języku urzędowym – nie byli zwolnieni. Sąd zauważa, ze Rozp. 1972/2003 było opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z dnia 11 listopada 2003r. (D. Urz. UE L.03.293.3) w 11 językach ówczesnych państw członkowskich, a jego art. 10 stanowił, że wchodzi ono w życie zależnie od i z dniem wejścia w życie Traktatu o przystąpieniu nowych państw, to jest z dniem 1 maja 2004r. Ponieważ zgodnie z przepisami art.2 i 58 Aktu o warunkach przystąpienia przedmiotowe Rozp. weszło w życie na terytorium RP z dniem 1.05.2004r – od tego dnia polskie organy celne miały obowiązek je stosować. Sąd podziela stanowisko organu, ze decyzja, o której stwierdzenie Skarżąca wnosiła, nie narusza prawa, tym bardziej w sposób rażący. W kontekście tego zarzutu warto przypomnieć wyrok ETS z dnia 11 grudnia 2007r. w sprawie C- 161/06 Skoma-Lux sro przeciwko Celni reditelstvi Olomunc, który rozważając podobną kwestę na gruncie przepisów wspólnotowych – orzekł, że nie można powoływać się na obowiązki zawarte w przepisach wspólnotowych, które nie zostały opublikowane w Dz. .Urz. UE w języku nowego państwa członkowskiego (....), wobec jednostek w tym państwie, nawet jeżeli mogły one zapoznać się z tymi przepisami przy użyciu innych środków. Przede wszystkim w tym wyroku ETS stwierdził jednoznacznie, że,, zainteresowane państwa nie mają (...) obowiązku zakwestionowania decyzji administracyjnych lub orzeczeń sądowych wydanych na podstawie takich przepisów, jeżeli stały się one ostateczne na mocy przepisów krajowych’’(pkt 72),poza przypadkami wyjątkowymi gdy na mocy takich przepisów ,,zostały przyjęte środki administracyjne lub zostały wydane orzeczenia sądowe, w szczególności o charakterze represyjnym, które naruszałyby prawa podstawowe, czego stwierdzenie należy w tych granicach do właściwych władz krajowych’’ (pkt 73). Pogląd z w. wym. wyroku potwierdza prawidłowość działania organów celnych podjętego w tej sprawie. Z tego wyroku wynika, że organy celne nie miały obowiązku ,,zakwestionowania’’ (uchylenia, stwierdzenia nieważności) decyzji z [...].05.2007r. Odnośnie zarzutu wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 220 ust. b) WKC, sąd wskazuje, że zgodnie z art. 220 ust. 1 WKC, zaksięgowania retrospektywnego dokonuje się, jeżeli kwota należności wynikających z długu celnego nie została zaksięgowana zgodnie z art. 218 i 219 lub została zaksięgowana kwota niższa od prawnie należnej, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 220 ust.2. Aby można było odstąpić od retrospektywnego zaksięgowania należności celnych (przepis art. 220 ust 2 lit b) WKC ) muszą być spełnione łącznie 3 przesłanki: - brak zaksięgowania kwoty długu celnego w następstwie błędu organu celnego, - brak racjonalnej możliwości wykrycia błędu przez dłużnika działającego w dobrej wierze, - przestrzeganie przez dłużnika wszystkich przepisów w zakresie zgłoszenia celnego. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, ze organ celny prawidłowo ocenił, że nie zostały spełnione przesłanki warunkujące odstąpienie od retrospektywnego zaksięgowania należności celnych. Brak zaksięgowania prawidłowej kwoty długu celnego nie był następstwem błędu organu celnego, który nie miał podstaw prawnych do odmowy przyjęcia zgłoszenia celnego z dnia [...].05.2004r w formie i na warunkach zadeklarowanych przez Spółkę, gdyż to zgłoszenie odpowiadało warunkom formalnym określonym w art. 62 i 64 WKC. Dlatego zgłoszenie to zostało przyjęte, towar dopuszczono do obrotu z zastosowaniem 0% stawki celnej. W wyniku kontroli stwierdzono, że Strona bezpodstawnie wnioskowała tę stawkę celną, gdyż nie załączyła do zgłoszenia dokumentu potwierdzającego, iż nie ubiegano się o żadną refundację wywozową względem tych produktów w kraju eksportującym, zgodnie z Rozp. Komisji (WE) 1972/2003 z dnia 10 listopada 2003r. Stwierdzono też brak podstaw do zastosowania względem towaru z poz. 1 SAD stawki podatku w wysokości 7 %. Obowiązek przedłożenia tego dokumentu spoczywa na importerze, który wnioskuje o zastosowanie 0% stawki celnej. Dokument ten został dopiero przedłożony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej z dnia [...].05.2007r. Powyższe spowodowało obliczenie i zaksięgowanie należności celnych wynikających ze zgłoszenia w kwocie niższej, niż prawnie należna. Należy przy tym mieć na uwadze, że zgodnie z obowiązującymi przepisami zgłoszenie celne jest czynnością techniczną i na stronie spoczywa obowiązek prawidłowego zgłoszenia towarów, a rola organów sprowadza się do przyjęcia tego zgłoszenia. Skoro Strona chciała skorzystać z przywileju celnego ( 0% stawki celnej), powinna przedłożyć przy zgłoszeniu celnym stosowne dokumenty. Nie można więc w tej sytuacji mówić o błędzie organu celnego. Biorąc to wszystko pod uwagę, sąd stwierdza, iż w przedmiotowej sprawie postępowanie celne prowadzone było w sposób prawidłowy, organ celny umożliwił Stronie uczestnictwo w każdym stadium postępowania, a decyzja została wydana na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego. Sąd nie stwierdza naruszenia zasad postępowania administracyjnego ,tj. art. 121, 122, 123, 124 Ordynacji podatkowej. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał zarzuty skargi za niezasadne. Z tych wszystkich względów na zasadzie art. 151 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło