II OSK 804/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Bujko Sędziowie sędzia NSA Paweł Miładowski /spr./ sędzia del. NSA Jerzy Solarski Protokolant asystent sędziego Dominika Sasin-Knothe po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej O. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 2098/11 w sprawie ze skargi O. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od O. K. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 2098/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę O.K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2011 r., w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palna myśliwską. Jak wynika z uzasadnienia wyroku decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie cofnął O. K. pozwolenie na broń palną myśliwską do celów łowieckich. Po rozpatrzeniu odwołania O. K. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ II instancji wywodził, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) właściwy organ Policji obligatoryjnie cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6 ustawy. Organ motywował, że w rozpatrywanej sprawie zastosowano pkt 6 tego przepisu, w myśl którego pozwolenia na broń nie mogą posiadać osoby stanowiące zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe lub skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo: przeciwko życiu lub zdrowiu, przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. W ocenie organu odwoławczego z treści pkt 6 lit. a powyższego przepisu w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że ustawodawca sam rozstrzygnął, iż obawę użycia broni w sposób określony w tym przepisie uzasadnia sam fakt skazania za umyślne przestępstwo skarbowe. Bezspornym jest, iż przestępstwo z art. 56 § 2 k.k.s. i z art. 60 § 1 k.k.s., popełnione przez O. K. znajduje się w katalogu przestępstw zakwalifikowanych jako przestępstwa skarbowe, które można popełnić tylko umyślnie. Organ stwierdził, że ustalenie, iż O. K. został skazany za umyślne przestępstwo skargowe wiąże w niniejszej sprawie i skutkuje cofnięciem pozwolenia na broń. Nawiązując do podniesionej przez stronę w odwołaniu kwestii nowelizacji ustawy o broni i amunicji, która weszła w życie w dniu 10 marca 2011 r., organ stwierdził, iż postępowanie w sprawie – wbrew twierdzeniom strony – zostało wszczęte po wejściu w życie tej nowelizacji, a więc sprawa może być rozpozna jedynie na podstawie zmienionych przepisów. O wszczęciu postępowania strona została powiadomiona pismem z dnia 6 kwietnia 2011 r. i tą datę należy uznać jako wszczęcie postępowania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniósł O. K. zarzucając naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji oraz wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i ewentualne uchylenie decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), stosownie do którego właściwy organ cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. Przy czym zauważyć należy, że ustawa ta z dniem 10 marca 2011 r. została znowelizowana w oparciu o ustawę z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. Nr 51, poz. 263). Na podstawie powyższego aktu prawnego zmieniony został między innymi zapis art. 15 ust. 1 pkt 6. Przepis ten stanowi obecnie, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe a także skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu, przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. W ocenie skarżącego organ administracji dokonał niewłaściwej interpretacji powyższego przepisu, albowiem w jego ocenie do cofnięcia pozwolenia na broń nie jest wystarczające skazanie za umyślne przestępstwo czy też przestępstwo skarbowe, ale należy jeszcze wykazać, że osoba taka stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie można dokonywać takiej wykładni tego przepisu. Przepis ten bowiem, co słusznie zauważył organ wymienia osoby stanowiące zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Zwrócić należy uwagę na konstrukcje tego przepisu, otóż po zwrocie "pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego" ustawodawca umieścił dwukropek, a więc dokonał konkretnego wyliczenia kogo należy zaliczyć do kategorii takich osób. Przy czym katalog ten jest wyliczeniem zamkniętym, gdyż enumeratywnie przedstawia kategorie osób podlegających tej regulacji. Osoby te z mocy prawa zostały więc zaliczone to kategorii podmiotów stanowiących zagrożenie dla sobie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Wystarczające jest zatem – na co zwrócił uwagę organ – skazanie za umyślne przestępstwo skarbowe, aby wypełnić przesłankę zawartą w tym przepisie, obligującą do cofnięcia (nie wydania) pozwolenia na broń. Pozbawiony uzasadnionych podstaw jest także drugi z zarzutów skargi. Zdaniem skarżącego bowiem przepisy nowej ustawy mają zastosowanie jedynie do sytuacji, kiedy wyrok skazujący został wydany po dniu wejścia w życie znowelizowanych przepisów, to jest po dniu 10 marca 2011 r. Zdaniem Sadu pierwszej instancji uzasadnienia dla takiego stanowiska nie można doszukać się w ustawie nowelizującej z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym. Artykuł 3 tej ustawy stanowi jedynie, że do spraw wszczętych i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustawa ta nie reguluje natomiast jakichkolwiek innych kwestii intertemporalnych. W związku z tym należy przyjąć, że dotychczasowe przepisy prawa materialnego mają zastosowanie jedynie do spraw, które zostały wszczęte przed dniem 10 marca 2011 r. i do tej daty niezakończonych. Co do pozostałych zaś spraw należy stosować przepisy aktualnie obowiązujące, co też organ uczynił zgodnie z zasadą zawartą w art. 6 k.p.a., obligującą go do działania na podstawie i w granicach prawa. Żaden przepis prawa nie upoważniał organu administracji, aby w rozpatrywanej sprawie nie zastosować obowiązujących obecnie regulacji prawnych. Postępowanie w sprawie zostało zaś wszczęte z dniem 6 kwietnia 2011 r. Była to pierwsza czynność w sprawie, o której strona została poinformowana – zawiadomienie o wszczęciu postępowania (patrz postanowienie NSA z 14 marca 1081 r., SA 654/81 – ONSA 1981, nr 1, poz. 15, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 maja 2009 r., II SA/Gl 1151/08, LEX Nr 550459). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł O. K. zaskarżając tenże wyrok w całości i zarzucił: 1. naruszenie art. 1 § 1 i art. 3 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 2 Konstytucji RP, poprzez oddalenie skargi, podczas gdy obowiązkiem sądu było stwierdzenie naruszenia wskazanego przepisu Konstytucji przez organy administracji poprzez interpretację ustawy o broni i amunicji z naruszeniem konstytucyjnej zasady lex retro non agit oraz naruszenia praw nabytych; 2. naruszenie art. 1 § 1 i art. 3 § 2 ustawy Prawo o ustroju sadów administracyjnych oraz art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 18 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji , poprzez oddalenie skargi , podczas gdy obowiązkiem sądu było stwierdzenie naruszenia wymienionych przepisów przez organy administracji poprzez błędne uznanie, że skazanie skarżącego za przestępstwo skarbowe przed dniem wejścia w życie nowelizacji tych przepisów powoduje zaistnienie negatywnego skutku polegającego na cofnięciu pozwolenia na broń; 3. naruszenie art. 1 § 1 i art. 3 § 2 ustawy Prawo o ustroju sadów administracyjnych oraz art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 3 i 4 ustawy o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym z dnia 5 stycznia 2011 r. (Dz.U. Nr 38, poz. 195), poprzez oddalenie skargi, podczas, gdy obowiązkiem sądu było stwierdzenie naruszenia tych przepisów przez ich właściwą interpretację i uznanie, iż przepisy nowej ustawy nie mają zastosowania w zakresie uprawnień do posiadania broni wydanych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącego kosztów zastępstwa procesowego stosownie do obowiązujących w tym zakresie norm. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Zasadniczą kwestią dla rozpoznania niniejszej sprawy jest ocena, czy w postępowaniu w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń na podstawie ustawy o broni i amunicji zastosowanie winny znaleźć przepisy obowiązujące w dniu wszczęcia postępowania administracyjnego czy też w dniu popełnienia umyślnego przestępstwa, które stanowi przyczynę wszczęcia takiego postępowania. Istotnym jest bowiem, że treść przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji uległa zmianie z dniem 10 marca 2011 roku, a więc po popełnieniu przez skarżącego umyślnego przestępstwa za które został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Choszcznie z dnia 11 listopada 2009 roku, ale przed dniem wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie. Sąd pierwszej instancji za prawidłowe uznał zastosowanie przez organy administracji publicznej przepisów ustawy o broni i amunicji w brzmieniu obowiązującym w dniu wszczęcia postępowania w sprawie. Ocenę tą Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie podziela. Ustawa zmieniająca ustawę o broni i amunicji przyjęła w art. 3, że do spraw wszczętych i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Jest to jedyny wyjątek od stosowania ustawy o broni i amunicji w brzmieniu nadanym jej ustawą nowelizującą z 5 stycznia 20111 roku. Tym samym w przedmiotowej sprawie, skoro postępowanie zostało wszczęte w dniu 10 marca 2011 roku, zastosowanie znajdował przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a w brzmieniu zmienionym, zgodnie z którym pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe (...). Skoro nie jest spornym, że skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwo skarbowe, a jednocześnie postępowanie w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń zostało wszczęte po zmianie ustawy o broni i amunicji, to tym samym zachodziła przesłanka do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich. Należy mieć na względzie, iż prawo posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP. Prawo do posiadania broni ma w świetle powołanej wyżej ustawy reglamentacyjny charakter. Osoby posiadające pozwolenie na broń powinny w sposób szczególny unikać kolizji z prawem, z całą pewnością wymagać od nich należy nieskazitelnej postawy. Nie można także podzielić poglądu, że w niniejszym postępowaniu doszło do naruszenia zasady lex reto non agit. Istotą art. 15 ust. 1 pkt 6 lit a ustawy o broni i amunicji jest prawomocne skazanie za przestępstwo popełnione umyślenie. Nie ma przy tym znaczenia, że popełnienie przestępstwa i prawomocne skazanie za nie nastąpiło przed wejściem w życie nowelizacji. W niniejszej sprawie organ dokonał oceny faktu zaistniałego przed zmianą brzmienia przepisów (faktu prawomocnego skazania za przestępstwo popełnione umyślenie) według przepisów wprowadzonych ustawą zmieniającą. W takiej sytuacji nie mamy do czynienia ze wstecznym działaniem prawa, lecz z jego bezpośrednim działaniem, polegającym na tym, że od dnia wejścia w życie nowych przepisów należy je stosować do wszelkich stosunków prawnych, zdarzeń zarówno tych, które dopiero powstają, jaki i tych, które powstały przed wejściem w życie przepisów, ale trwają w czasie dokonywania zmian prawa, tym samym nie zachodzi tu retroakcja. Mając na uwadze powyższe, uznając zarzuty skargi kasacyjnej za nieuzasadnione, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną oddalił. O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.