II OZ 68/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń A. D.i M. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Po 1034/11 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A. D. i M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji w sprawie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2013 r. – sprecyzowanym pismem z dnia [...] listopada 2013 r. – A. D. i M. D. wnieśli o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Poznaniu z dnia 3 kwietnia 2012 r., sygn. akt. II SA/Po 1034/11. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że w dniu [...] czerwca 2013 r. otrzymali dokumenty zgromadzone przez pełnomocnika w zakresie wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku. W związku z poprawą zdrowia, która pozwoliła na zapoznanie się z tymi dokumentami przez skarżącego powziął on wiadomość o postanowieniu WSA w Poznaniu z dnia 30 lipca 2012 r. o odrzuceniu wniesionej przez niego skargi kasacyjnej. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że podstawą odrzucenia skargi kasacyjnej było niezłożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia, przez co skarga kasacyjna okazała się niedopuszczalna z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia. Skarżący nie zgodzili się z takim stanowiskiem, podnosząc, że z powodu pogorszenia się stanu zdrowia skarżącego skarżąca została upoważniona do reprezentowania go w sprawie, lecz stosowne pełnomocnictwo nie zostało przyjęte przez sąd do akt. Tymczasem po ogłoszeniu wyroku z dnia 3 kwietnia 2012 r. skarżąca złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia tego orzeczenia, zarówno w imieniu własnym, jak i skarżącego. Na podstawie tego pełnomocnictwa sąd przyznał także obu skarżącym prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. W pozostałym zakresie skarżący kwestionowali ustalenia zawarte w postanowieniu z dnia 30 lipca 2012 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd wskazał m.in., że argumentacja skarżących zawarta we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej zmierza w istotnej części do zakwestionowania postanowień z dnia 30 lipca 2012 r. odrzucających skargi kasacyjne skarżących. Z tej perspektywy należy też oceniać ewentualny zarzut nieuwzględnienia pełnomocnictwa udzielonego skarżącej przez skarżącego. Okoliczność ta dotyczy bowiem kwestii oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej skarżącego, a nie uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu do wniesienia rozważanego środka odwoławczego nastąpiło bez winy skarżącego. Sąd wskazał także że skarżący nie wskazali żadnych okoliczności, które przemawiałyby za ewentualnym przywróceniem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. We wniosku z dnia [...] lipca 2013 r. zwrócono bowiem jedynie ogólnikowo uwagę na stan zdrowia skarżącego. Sąd zauważył, że stan zdrowia tego skarżącego nie stanowił przeszkody do sporządzenia przez niego i podpisania wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia [...] kwietnia 2013 r. (k. 148-149 akt sądowych), a od [...] czerwca 2013 r. oboje skarżący byli reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, który złożył w ich imieniu skargę kasacyjną. Kwestia ewentualnego udzielenia przez skarżącego pełnomocnictwa skarżącej na etapie składania wniosku o uzasadnienie wyroku pozostaje natomiast bez znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie skarżącym terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Od tego postanowienia skarżący złożyli zażalenia, zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych polegający na mylnym stwierdzeniu, że materiał dowodowy w sprawie nie pozwala na przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej; obrazę przepisów prawa procesowego – art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez pominięcie istotnych okoliczności ujawnionych w toku czynności sprawdzających oraz naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. przez pominięcie ustaleń faktycznych. Wskazali, że uzasadnienie i dokumenty do tego zażalenia przedłożą po przyznaniu im prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów i ustanowienia pełnomocnika. Brak wiedzy uniemożliwia im skuteczną obronę, a zażalenia składają dla zachowania terminu do skutecznego złożenia zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie natomiast z art. 87 § 5 p.p.s.a. po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Skarżący wnoszą zażalenia na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z 3 kwietnia 2012 r. Skarżący będący małżonkami uczestniczą w postępowaniu sądowym jako osobne podmioty. Wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 marca 2013 r. wydanym w tej sprawie sąd odmówił skarżącej A. D. przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. wyroku, o czym w uzasadnieniu obecnie zaskarżonego postanowienia z dnia 21 listopada 2013 r. sąd wspomina. Mimo to, obecnie zaskarżonym postanowieniem rozpoznał ponowny wniosek A. D. i wniosek M. D. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Zgodnie z art.170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Artykuł 170 p.p.s.a dotyczy prawomocności materialnej orzeczenia, która polega na związaniu tym orzeczeniem określonych podmiotów. Tymczasem, zaskarżonym obecnie postanowieniem sąd wypowiedział się o sprawie już prawomocnie rozpatrzonej w stosunku do skarżącej A. D., a więc ponowne orzekanie w tym zakresie było nieuprawnione. Ponowny wniosek w tym zakresie podlegał więc odrzuceniu. Odnośnie natomiast do skarżącego M. D. sąd powinien był rozpoznać jego wniosek o przywrócenie terminu osobno, mając na uwadze, że okoliczności stanu faktycznego dotyczące skarżącego są inne, niż okoliczności stanu faktycznego dotyczące skarżącej, tym samym inne argumenty należy brać pod uwagę przy rozpoznaniu wniosku skarżącego. Nie można tym samym rozpoznać wspólnie wniosku złożonego przez A. D. i M. D. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.