II SA/Sz 1083/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak,, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 grudnia 2011 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Szczecinie Barbary Rzuchowskiej sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę Pismem z dnia [...]r. skierowanym do Starosty Prokurator Prokuratury Rejonowej złożył wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie skierowania A. D. na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu wniosku prokurator wyjaśnił, że Prokuratura Rejonowa prowadziła postępowanie przygotowawcze w toku którego, biegli psychiatrzy stwierdzili, iż sposób używania przez badanego alkoholu może spełniać kryteria uzależnienia. Do wniosku prokurator załączył wyciąg z opinii psychiatrycznej z dnia [...]r. Decyzją z dnia [...]r. Starosta orzekł o skierowaniu A. D. posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie kategorii prawa jazdy kategorii B na badania lekarskie w związku z informacją o zastrzeżeniach o stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu. W odwołaniu od powyższej decyzji A. D., działający przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania organu I instancji w całości. Rozstrzygnięciu organu I instancji pełnomocnik skarżącego zarzucił 1) obrazę prawa procesowego w szczególności: a) przepisu art. 122 ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym w zw. ż § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 roku w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami wynikającej z faktu uznania, iż istnieją zastrzeżenia do stanu zdrowia zainteresowanego w oparciu o ustalenia podmiotów trzecich - w sprawach o spornych interesach zainteresowanego i podmiotu trzeciego - nie zaś ustalenia własne, stanowiące efekt samodzielnie przeprowadzonego przez organ postępowania pozwalającego na przyjęcie z wystarczająco dużym prawdopodobieństwem, że zaistniał stan upoważniający organ do skierowania na badania lekarskie; b) przepisów art. 75 § 1 kpa 77 § 1 kpa i 80 kpa przez zaniechanie wyczerpującego spełniającego kryteria przywoływanych przepisów procedury - zgromadzenia materiału dowodowego koniecznego do ostatecznego rozstrzygnięcia; c) przepisu art. 107 § 3 kpa wynikającej z zupełnego pominięcia w decyzji uzasadnienia spełniającego choćby podstawowe kryteria wskazywane dyspozycją przywoływanego przepisu procedury administracyjnej, w tym dotyczące wskazania faktów, które zostały uznane za udowodnione, wskazania dowodów, na których oparto rozstrzygnięcie, czy wreszcie - wyjaśnienia podstawy prawnej skażonej decyzji. 2) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę skarżonej decyzji, mającego istotny wpływ na jej treść, polegającego na: niewyjaśnieniu istoty sprawy w zakresie dotyczącym istnienia w przypadku zainteresowanego jakichkolwiek zastrzeżeń zdrowotnych mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów; oparciu orzeczenia na podstawie niezweryfikowanych informacji stanowiących materiał dowodowy w sprawie karnej na etapie postępowania przygotowawczego, w której to sprawie tezy aktu oskarżenia inspirowane są wyłącznie stanowiskiem osób mających sporne z zainteresowanym interesy, co dotyczy również kuriozalnej w swej istocie opinii biegłych psychiatrów opartej wyłącznie o transformację informacji uzyskiwanych od osób pomawiających zainteresowanego o rzekome dopuszczanie się przestępstw. Decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003r., Nr 58, poz. 515 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, że organ I instancji swoje rozstrzygnięcie oparł na badaniu sądowo - psychiatrycznym, które dowodzi, że istnieją zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego mogące mieć wpływ na zdolność kierowania przez niego pojazdami. Przesłankę do wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, mogą stanowić okoliczności, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem. Mogą to być np. pochodzące z różnych źródeł informacje o pogarszającym się stanie zdrowia, objawy chorobowe świadczące o zaistnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdem (alkoholizm, narkomania, wada wzroku, padaczka). Zaskarżona decyzja w ocenie organu odwoławczego znajduje swoje umocowanie w obowiązującym prawie. Z treści § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 roku w sprawie badań lekarskich i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15), mającego zastosowania w niniejszej sprawie wynika, że postępowanie w przedmiocie zdolności do kierowania pojazdami przez osoby posiadające te uprawnienia wszczęte może być z urzędu przez starostę. Zgodnie z tym przepisem, starosta może skierować na badania lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Wskazany wyżej przepis rozporządzenia nie określa źródeł informacji, które stanowić mogą podstawę powzięcia przez starostę zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Przepis ten wymaga jedynie, aby informacja o tych zastrzeżeniach była wiarygodna. W sprawie niniejszej taką informację stanowi przeprowadzone w dniu [...] roku przez 2 biegłych lekarzy psychiatrów badanie stwierdzające u badanego - używanie alkoholu w sposób który może spełniać kryteria uzależnienia. Dowodem jest znajdujący się w aktach sprawy wyciąg z opinii sądowo - psychiatrycznej, sporządzony w dniu [...] roku. Organ odwoławczy wyjaśnia, że opinia ta nie przesądza o tym, czy wskazane w niej uzależnienie nie pozwala na kierowanie pojazdem mechanicznym przez skarżącego, nasuwa jednak wątpliwości co do tego faktu. Stąd zasadne jest i zgodne z przepisami, skierowanie skarżącego na badanie specjalistyczne, aby te wątpliwości wyeliminować lub potwierdzić. Odnosząc się do treści odwołania, Kolegium stwierdza, że okoliczności w nim podane, będą poddane weryfikacji podczas badania specjalistycznego - na które skarżący został skierowany. Nie mogą mieć one natomiast wpływu na treść rozstrzygnięcia wydanego w niniejszej sprawie, bowiem ani organ je wydający, ani żadna inna osoba, nie posiadają kompetencji do ustalenia stopnia uzależnienia skarżącego od alkoholu i jego ewentualnego wpływu na zdolność psychofizyczną do kierowania pojazdami. Kolegium wyjaśniło, ,że uprawnienia te posiadają wyłącznie lekarze medycyny pracy wykonujący badania kierowców i osób kierujących pojazdami zgodnie z treścią rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 07 stycznia 2004 roku w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami. .: Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 107 § 3 kpa, Kolegium uznało go za bezpodstawny, wskazało, że wzór skierowania na badanie lekarskie zawiera jako załącznik nr 2, rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 07 stycznia 2004 roku - w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami. Wzór ten, w ocenie organu odwoławczego, spełnia podstawowe wymogi jakim powinien zgodnie z art. 107 § 1 kpa odpowiadać akt administracyjny, a mianowicie zawiera: oznaczenie organu administracji, datę wydania, oznaczenie strony, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby uprawnionej do wydania decyzji.W przedmiotowej sprawie szerokiego uzasadnienia decyzji - skierowania z dnia [...] r, ze szczegółowym omówieniem motywów jej wydania, dokonało Kolegium, rozpoznając odwołanie złożone od ww. rozstrzygnięcia. W tym stanie faktycznym i prawnym Kolegium uznało, że organ prawidłowo zastosował zarówno przepisy prawa materialnego - art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym jak i procedury administracyjnej. Powyższą decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji A. D., działający przez pełnomocnika zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o ich uchylenie. W skardze powtórzono zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przeciwnym wypadku skarga podlega oddaleniu na mocy art. 151 P.p.s.a. Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżoną decyzją zostało naruszone prawo materialne albo przepisy postępowania w stopniu powodującym konieczność jej uchylenia. Materialnoprawną podstawę decyzji organu I i II instancji stanowił przepis art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem, skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Ponadto w myśl § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15 ze zm.), starosta może skierować na badania lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Uznaniowy charakter tego przepisu wymaga rozważenia przez Starostę po pierwsze: czy informacja o stanie zdrowia pochodzi z miarodajnego źródła, a po drugie, czy może świadczyć o przeciwwskazaniach zdrowotnych do kierowania pojazdami. Informacja, która była powodem wszczęcia przez organ postępowania w niniejszej sprawie pochodziła od Prokuratora Rejonowego i była oparta na opinii biegłych lekarzy psychiatrów, którzy stwierdzili, iż sposób używania przez skarżącego A. D. alkoholu może spełniać kryteria uzależnienia. Fakt, iż opinia ta była sporządzona dla potrzeb innego postępowania nie ma w sprawie znaczenia, nie była ona podstawą orzekania przez organy, lecz stanowiła źródło informacji, o jakim mowa w § 2 ust. 5 cyt. rozporządzenia, dlatego też takie działanie nie narusza wskazanej przez skarżącego zasady praworządności. Opinia lekarska została sporządzona po przeprowadzeniu badań przez uprawnione do tego osoby i jak słusznie wskazał organ, nie przesądza o tym czy istnieją, lub też brak jest przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem przez skarżącego. Ponadto należy podkreślić, że zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego, organ powziął nie wprost z powodu wszczętej przeciwko niemu sprawy karnej, ale na podstawie opinii sądowo -psychiatrycznej dotyczącej stanu zdrowia. Poinformowanie o takiej opinii wraz z wnioskiem o wszczęcie postępowania do właściwego organu przez Prokuratora, było realizacją ustawowych obowiązków Prokuratora wynikających z art. 182 Kodeksu postępowania administracyjnego i skutkowało wszczęciem postępowania administracyjnego zgodnie z regułą wyrażoną w art. 61 § 3 K.p.a. w dacie otrzymania przez organ, wniosku Prokuratora o wszczęcie postępowania. Za prawidłowe uznać należy stanowisko organu o zasadności skierowania skarżącego na badania lekarskie. Dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym niezbędne jest czuwanie nad tym, aby osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą sprawność nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia, ale również w okresie późniejszego korzystania z tych uprawnień. Reasumując stwierdzić należy, iż informacja uzyskana przez Starostę z Prokuratury Rejonowej o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia skarżącego związanych z nadużywaniem alkoholu, a oparta na opinii sądowo – psychiatrycznej wykonanej w sprawie karnej przeciwko skarżącemu, była informacją wiarygodną, a zatem uzasadniała wydanie decyzji w oparciu o art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy o ruchu drogowym. Ustalenie bowiem przez biegłych psychiatrów, że A. D. "bardzo często nadużywa alkoholu (jak przyjeżdża do domu, to pije codziennie uważając, że po ciężkiej pracy należy mu się to. Gdy jest pijany, nie kontroluje swojego zachowania", już nasuwa wątpliwości, co do jego sprawności psycho – fizycznej jako kierującego pojazdem. Stąd też organy obydwu instancji prawidłowo zastosowały omawiany przepis. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej przywołane w skardze wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i Naczelnego Sądu Administracyjnego nie podważają trafności rozstrzygnięć organów obu instancji opartych na treści art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Również w toku postępowania organy nie dopuściły się naruszeń prawa procesowego. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.