II SA/Gd 797/11
WyrokWSA w Gdańsku2011-12-14
Skład orzekający: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz, Sędzia WSA Jolanta Górska, Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektów budowlanych wybudowanych samowolnie, bez wymaganego pozwolenia na budowę, jest zgodna z prawem, jeśli inwestor powołuje się na możliwość przyszłej zmiany planu miejscowego, która mogłaby umożliwić legalizację?Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy Prawa budowlanego. Samowolnie wybudowane obiekty, które nie spełniają wymogów planu miejscowego, podlegają nakazowi rozbiórki, gdy inwestor nie przedłoży wymaganych dokumentów do legalizacji w wyznaczonym terminie. Przyszła zmiana planu miejscowego nie wpływa na ocenę legalności wykonanych robót budowlanych ani na zgodność z prawem wydanych decyzji.Stan faktyczny
M. R. wybudował na swojej działce kilka obiektów budowlanych (rekreacyjnych, zbiorniki na ścieki, ujęcie wody, ogrodzenie) bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał roboty i wezwał do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych. Po bezskutecznym upływie terminu, PINB wydał decyzję nakazującą rozbiórkę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na niezgodność obiektów z planem miejscowym i brak kroków inwestora do legalizacji. M. R. wniósł skargę do WSA, powołując się na możliwość przyszłej zmiany studium i planu miejscowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Pazdykiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektów budowlanych oddala skargę.
W oparciu o czynności kontrolne Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że M. R. na terenie działki nr [...], położonej w Z., gmina K. wybudował bez wymaganego pozwolenia na budowę:
obiekt budowlany pełniący funkcję rekreacji indywidualnej o konstrukcji drewnianej, parterowy z poddaszem użytkowym i dachem dwuspadowym symetrycznym, kryty blachodachówką, posadowiony na fundamentach punktowych z bloczków betonowych, nietrwale związany z gruntem, wybudowany według oświadczenia inwestora w 2004/2005 r.,
zbiornik na ścieki sanitarne z kręgów betonowych jednokomorowych, podłączony do opisanego powyżej obiektu rekreacji indywidualnej, wybudowany w 2004 r.,
obiekt budowlany pełniący funkcję rekreacji indywidualnej o konstrukcji drewnianej, parterowy, z dachem dwuspadowym, kryty blachodachówką, posadowiony na fundamentach punktowych z bloczków betonowych, nietrwale związany z gruntem, wybudowany w 2006/2007 r.,
zbiornik na ścieki sanitarne z kręgów jednokomorowych, podłączony do opisanego powyżej obiektu budowlanego rekreacji indywidualnej, wybudowany w 2006 r.,
ujęcie wierzchnie głębinowe, obudowane kręgami betonowymi fi 1000 mm, zaopatrujące w wodę obiekty rekreacji indywidualnej, wybudowane w 2003 r.,
drewniane ogrodzenie działki.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał postanowienie z dnia 26 listopada 2010 r., na mocy którego wstrzymał roboty budowlane prowadzone na przedmiotowej działce oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia odpowiednich dokumentów celem legalizacji istniejących obiektów, wyznaczając termin 90 dni od dnia otrzymania postanowienia.
W związku z bezskutecznym upływem terminu PINB decyzją z dnia 3 czerwca 2011 r., wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane oraz art. 104 k.p.a., nakazał M. R. rozbiórkę przedmiotowych obiektów.
Odwołanie od decyzji PINB wniósł M. R., podkreślając, że złożył wniosek o dokonanie zmiany przeznaczenia w obowiązującym studium gminnym przeznaczenia jego działki na letniskową, a wniosek ten ma być on niebawem rozpoznany przez Radę Gminy.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 29 sierpnia 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że budowa przedmiotowych obiektów nastąpiła na przestrzeni lat 2003-2007, zatem do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zastosowanie mają przepisy aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca
1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.), dalej zwaną ustawą. Zgodnie zaś z treścią art. 48 Prawa budowlanego wybudowanie obiektu bez wymaganego pozwolenia winno być przed wszystkim oceniane pod kątem możliwości legalizacji, a nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji. WINB podzielił pogląd organu I instancji, iż wyznaczony termin był wystarczający, aby umożliwić inwestorowi wywiązanie się z nałożonych obowiązków i przedłożenie stosownych dokumentów. Inwestor nie poczynił żadnych kroków w kierunku wykonania nałożonego obowiązku. Wniosek o zmianę przeznaczenia działki na letniskową złożył dopiero w dniu 26 kwietnia 2011 r., natomiast zaświadczeniem z dnia 11 maja 2011 r. Wójt Gminy odmówił stwierdzenia zgodności budowy obiektów na działce nr [...] w Z. z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że organy nadzoru budowlanego związane są sytuacją prawną oraz stanem faktycznym z dnia wydawania decyzji. Sam fakt złożenia przez inwestora wniosku w sprawie dokonania zmian w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy K. nie stanowi przesłanki mogącej rzutować na rozstrzygnięcie. Bezsprzecznie zaś z obowiązującego na tym terenie planu miejscowego wynika zakaz lokalizacji budynków i obiektów małej architektury.
Skargę na decyzję WINB wniósł M. R., domagając się jej uchylenia. Skarżący podniósł, że organy nie powinny kierować się tylko przepisami, ale także uwzględniać dobro społeczne. Skarżący podkreślił, że liczy na pozytywne zmiany w zapisach studium, a potem także planu miejscowego celem umożliwienia zabudowy letniskowej na swojej działce.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a. Orzekanie – w myśl art. 135 P.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
W przedmiotowej sprawie skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
W ocenie Sądu organy prowadzące postępowanie administracyjne w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny, będący podstawą decyzji I oraz II instancji. Należy również podkreślić, że w zasadzie stan ten nie był kwestionowany przez samych skarżących, którzy podnosili jedynie, iż z racji przyszłej zmiany planu powinno zostać umożliwione im późniejsze zalegalizowanie zrealizowanej samowoli. Organy właściwie zakwalifikowały przeprowadzone przez skarżącego roboty jako wymagające uzyskania pozwolenia na budowę, ponieważ nie mieściły się one w żadnej z kategorii robót budowlanych zwolnionych od obowiązku uzyskania takiego pozwolenia na podstawie art. 29-31 Prawa budowlanego. Dlatego też, stosownie do art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, roboty te mogły zostać rozpoczęte jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie ulega zaś wątpliwości, że skarżący nie uzyskał takiego pozwolenia przed przystąpieniem do wykonywania tych robót.
Należy wyjaśnić, że samowolne, czyli bez legitymowania się pozwoleniem na budowę, wykonanie robót budowlanych nie ma automatycznego skutku w postaci nakazania inwestorowi rozbiórki, lecz zobowiązuje organy nadzoru budowlanego do podjęcia próby legalizacji wykonanych robót. Stosownie do art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego w postępowaniu legalizacyjnym ustala się m.in., czy samowolnie wykonana budowa: jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz czy nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W tym celu organ wstrzymuje roboty budowlane oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji samowoli budowlanej. W kontrolowanym postępowaniu PINB wydał takie postanowienie i doręczył je inwestorowi 1 grudnia 2010 r. W zakreślonym terminie inwestor nie przedłożył jednak wymaganych dokumentów, czym uniemożliwili legalizację i w takiej sytuacji organy były zobowiązane do wydania nakazu rozbiórki. Ponadto bezsporne jest, że zrealizowane w ramach samowoli budowlanej obiekty budowlane są niezgodne z zawartym w miejscowym planie zakazem lokalizacji budynków i obiektów małej architektury na działce skarżącego. Natomiast ewentualna zmiana w zapisach miejscowego planu, nawet jeśli dopuści możliwość budowy obiektów związanych z rekreacją, to pozostanie bez wpływu na legalność wykonanych przez skarżącego robót budowlanych oraz na ocenę zaskarżonej decyzji.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, należało uznać, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i oddalić skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło