I SA/Wa 1745/11
WyrokWSA w Warszawie2011-12-14
Skład orzekający: Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość zajęta pod drogę publiczną, która nie stanowiła własności jednostki samorządu terytorialnego ani Skarbu Państwa w dniu 31 grudnia 1998 r., ale była w ich władaniu, nabywa z mocy prawa własność przez tę jednostkę samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spełnione zostały przesłanki z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną i znajdowała się we władaniu jednostki samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r., nie będąc jej własnością. Władanie to nie wymagało formalnego tytułu prawnego, a jedynie faktycznego sprawowania kontroli nad nieruchomością, co zostało wykazane dokumentacją.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Infrastruktury utrzymującej w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie przez gminę z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Skarżący kwestionował spełnienie przesłanek władania nieruchomością i zajęcia jej pod drogę publiczną. Sąd oddalił skargę, uznając stanowisko organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. L. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez gminę z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości oddala skargę.
I SA/Wa 1745/11
UZASADNIENIE
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] stwierdzającą nabycie przez Gminę [...] z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha , obręb [...] , objętej księgą wieczystą KW nr [...], zajętej pod drogę publiczną powiatową ul. [...] w W.
W uzasadnieniu przedstawiono następująco stan faktyczny i prawny sprawy:
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] stwierdził nabycie przez gminę [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha , obręb [...] , objętej księgą wieczystą KW nr [...], zajętej pod drogę publiczną powiatową ul. [...] w W. .
Odwołanie od ww. wymienionej decyzji Wojewody wnieśli E. Z, A. Z. i M. L.
Rozpoznając złożone odwołanie organ naczelny na wstępie przytoczył treść art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 roku Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). Przedmiotowa nieruchomość oznaczona nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 roku stanowiła współwłasność E. i M. Z. oraz J. i M. L. Na podstawie uchwały nr 245 Rady Narodowej m.st. Warszawy z dnia 26 maja 1988 roku w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie m. st. Warszawy i województwa stołecznego warszawskiego do kategorii dróg miejskich oraz dróg gminnych (Dz. U. Woj. Stołecznego Warszawskiego z 1988 r. nr 17 poz. 186) ul. [...] została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich. Zgodnie z art. 103 ust. 2 ww. ustawy dotychczasowe drogi gminne oraz lokalne miejskie z dniem 1 stycznia 1999 roku stają się drogami gminnymi. W przypadku dróg publicznych od dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę odpowiadają granicom jej urządzenia w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego , w więc jezdnie wraz z poboczami, zatokami, ciągami dla pieszych, rowami odwadniającymi i pasem izolacyjnym. Z załączonego protokołu ustalenia granicy zajęcia nieruchomości wg stanu z dnia 31 grudnia 1998 roku, sporządzonego w dniu 13 września 2001 r. oraz map geodezyjnych wynika, że przedmiotowa nieruchomość była zajęta pod ul. [...] w dacie wskazanej przez ustawodawcę. Ponadto z pozostałych dokumentów zgromadzonych w sprawie ( szczegółowo wymienionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ) wynika, że na ul. [...] wykonano szereg prac, a więc udowodniono również fakt sprawowania władztwa publicznego nad przedmiotową nieruchomością . Dlatego organ uznał, że zostały spełnione przesłanki ustalone w art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 roku obligujące do stwierdzenia przejścia wyżej wymienionych nieruchomości na rzecz Gminy.
Skargę na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury złożył M. L. wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenia art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 roku oraz art. 6,7,77, 80 i art. 75 § 1 kpa .
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Przewodniczący Wydziału w piśmie z dnia 15 września 2011 r. skierowanym do uczestników poinformował strony o skutkach prawnych wniosku skarżącego wynikających z art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz o uprawnieniu stron do żądania przeprowadzenia rozprawy w terminie czternastu dni od doręczenia zawiadomienia o złożeniu wniosku o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Zawiadomienie zostało doręczone skutecznie ostatniemu z uczestników w dniu 21 września 2011 r. Czternastodniowy termin do zgłoszenia żądania rozpoznania sprawy na rozprawie upłynął dla stron bezskutecznie w dniu 5 października 2011 r. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi M. L. w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, w składzie jednego sędziego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi organ powołaną podstawą prawną.
W ocenie sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 20011 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], stwierdzającą nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Gminę [...] własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną (drogę gminną ), położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] ha nie naruszają prawa. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, z późn. zm.), zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.
Przepis ten określa przesłanki, od spełnienia których uzależnione jest nabycie przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności gruntów. Przesłanki te to: zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną, władanie nią w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego oraz nieprzysługiwanie Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego prawa własności do nieruchomości. Zarzuty skargi sprowadzają się do zakwestionowania wystąpienia przesłanek władania nieruchomością i zajęcia jej pod drogę publiczną.
W niniejszej sprawie organy obu instancji uznały, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa ani gminy, była we władaniu Skarbu Państwa i była zajęta pod drogę publiczną. Zdaniem Sądu, stanowisko organów jest prawidłowe. Z dokumentów zawartych w aktach sprawy wynika, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła współwłasność M. L., J. L., E. Z. i A. Z. (odpis księgi wieczystej Nr [...]). Z pozostałego materiału dowodowego wynika również , że w dniu 31 grudnia 1998 r. była zajęta pod drogę publiczną - ulicę [...] w [...], która na podstawie uchwały nr 245 Rady Narodowej m.st. Warszawy z dnia 26 maja 1988 roku w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie m. st. Warszawy i województwa stołecznego warszawskiego do kategorii dróg miejskich oraz dróg gminnych (Dz. U. Woj. Stołecznego Warszawskiego z 1988 r. nr 17 poz. 186 ) Zgodnie z art. 103 w/w ustawy z dnia 13 października 1998 r. dotychczasowe drogi gminne oraz lokalne miejskie stały się drogami gminnymi z dniem 1 stycznia 1999 r. Należy przy tym zauważyć, iż do spełnienia przesłanki władztwa nie jest konieczne udowodnienie przez podmiot publicznoprawny posiadania nieruchomości (w rozumieniu Kodeksu cywilnego), a jedynie wykazanie faktycznego władania nią. Ustawodawca nie związał bowiem skutków nabycia własności nieruchomości z mocy prawa z jej posiadaniem opartym wyłącznie na jakiejkolwiek umowie, lecz odniósł się do każdego stanu władania cudzą nieruchomością, nawet wbrew woli jej właściciela, byleby nieruchomość nie stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własności publicznej. Na takie rozumienie art. 73 wskazuje także Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 14 marca 2000 r., sygn. akt P. 5/99 (OTK ZU 2000/2, poz. 60). Takie stanowisko zostało też zaprezentowane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2004 roku sygn. akt I SA 2398/02 LEX 159017. Również w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 2006 roku III CZP 19/05 (OSNC 2006 /12 /195) podkreślono, że władztwo podmiotów publicznych do chwili ich uwłaszczenia nieruchomościami zajętymi pod drogi publiczne było posiadaniem w złej wierze, skoro dobrą wiarę wyłącza nie tylko pozytywna wiadomość o braku uprawienia, w tym wypadku nieposiadania tytułu własności, ale i brak takiej świadomości spowodowany niedbalstwem.
W aktach sprawy znajduje się karta inwentaryzacyjna nieruchomości, wypis z rejestru gruntów oraz protokół ustalenia granicy zajętości nieruchomości pod drogę publiczną wg stanu z dnia 31 grudnia 1998 r., z których wynika, że działka nr [...] użytkowana była jako droga. Ponadto z pisma Wydziału Infrastruktury dla Dzielnicy [...] wynika, że ulica [...] wyposażona jest w sieć energetyczną, sieć gazową, wodociąg, sieć kanalizacji sanitarnej, oświetlenie ulicy. Również mapa zasadnicza obrazuje stan zagospodarowania przedmiotowej działki w dniu 31 grudnia 1998 r., zgodnie z którą działka nr [...], leży w ciągu ul. [...] czyli w dniu 31 grudnia 1998 r. była zajęta pod ul. [...]. To prawda , że protokół zajętości nieruchomości wg stanu z dnia 31 grudnia 1998 roku został sporządzony w dniu 13 września 2001 r., jednak żaden inny dokument nie wskazuje, że przebieg ul. [...] w dacie 31 grudnia 1998 r. był inny. Poza tym inne dokumenty wymienione wyżej przez sąd wskazują na takie właśnie linie zajętości ulicy [...] .
W oparciu o akta administracyjne sprawy Sąd podzielił stanowisko Ministra Infrastruktury, że nad przedmiotową nieruchomością w dniu 31 grudnia 1998 r. sprawowane było władztwo publicznoprawne, polegające m.in. na naprawie chodnika oraz zakładaniu odwodnień, co wynika z protokołu zdawczo - odbiorczego z dnia 13 listopada 1995 r. oraz protokołu wykonania robót z dnia 14 stycznia 1991 r. Prawidłowo zatem Minister Infrastruktury uznał, że skoro w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, Wojewoda [...] obowiązany był wydać stosowną decyzję.
Zdaniem Sądu, postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo, stan faktyczny ustalony w sprawie nie budzi wątpliwości, przepisy prawa materialnego jak również postępowania administracyjnego zostały właściwie zastosowane zarówno przez Wojewodę [...] jak również przez Ministra Infrastruktury. Wprawdzie Minister Infrastruktury w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ( str. 2, trzeci akapit od dołu ) wymienia ul. [...] w Z., mimo że sprawa dotyczy drogi gminnej ul. [...] w [...], jednak ta nieścisłość uzasadnienia nie ma wpływu na merytoryczną prawidłowość zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło