I FZ 462/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Zając po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. L. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 6 października 2011 r., o sygn. akt I SA/Op 451/11 w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi R. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 1 sierpnia 2011 r., Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za kwiecień 2010 r. postanawia: oddalić zażalenie. Decyzjami z dnia 1 sierpnia 2011 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy orzeczenia określające wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za poszczególne miesiące 2010 r. Pismem z dnia 31 sierpnia 2011 r. podatnik złożył skargę na wymienione powyżej orzeczenia podając jako wartość przedmiotu zaskarżenia we wszystkich sprawach kwotę 6.364 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu potraktował pismo strony jako odrębne skargi na każdy z wymienionych okresów rozliczeniowych i na mocy zarządzenia z dnia 6 października 2011 r. wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję dotyczącą kwietnia 2010 r. w kwocie 100 zł. Jako podstawę prawną do wezwania i wysokości ustalonych opłat stałych Sąd podał § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), dalej: "rozporządzenie w sprawie wpisu" oraz art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." Na powyższe zarządzenie strona złożyła zażalenie, w którym wniosła o jego uchylenie w całości, a to z uwagi na naruszenie art. 231 w zw. z art. 216 p.p.s.a., w zw. z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP poprzez ustalenie wysokości poszczególnych wpisów od skarg w kwocie niewspółmiernej do dochodzonego zwrotu podatku. W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że w sprawach objętych zaskarżonymi decyzjami spór dotyczył należności pieniężnych, a zatem powinien być objęty wpisem stosunkowym. Zwrócił ponadto uwagę na fakt, że w deklaracjach za poszczególne okresy podatek naliczony przenoszony był głównie z poprzednich okresów rozliczeniowych, a zatem w tej części nie powinien być ujęty w procesie ustalania wartości przedmiotu sporu. Strona powołała się ponadto na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, Trybunału Konstytucyjnego, Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w kontekście sposobu obliczania wpisów oraz prawa do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, co następuje. Przed przystąpieniem do oceny zasadności zażalenia należy wskazać, że zaskarżone decyzje organu odwoławczego utrzymywały w mocy orzeczenia w przedmiocie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Wpis od skargi na taką decyzję, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest wpisem stosunkowym i tak też słusznie przyjęto w zaskarżonym zarządzeniu. Wpis stosunkowy, o czym stanowi art. 231 p.p.s.a. pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. Z sytuacją taką mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, albowiem strona, w sposób odmienny niż organ podatkowy, dokonała rozliczenia w podatku od towarów i usług, w skutek czego powstała nadwyżka podatku naliczonego nad należnym, stanowiąca należność pieniężną, która będzie podlegała rozliczeniu, w formie przewidzianej stosownymi przepisami. Wpis w rozpoznawanej sprawie powinien zatem być ustalony w oparciu o § 1 rozporządzenia w sprawie wpisu. Przechodząc do kolejnych argumentów złożonego zażalenia stwierdzić należy, że w ocenie podatnika w decyzji za kwiecień 2010 r. na sporną wartość składała się obok kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, stanowiącej efekt faktur kosztowych rozliczonych w deklaracjach wcześniejszych, niż dotycząca kwietnia 2010 r. również kwota podatku naliczonego z tytułu nabycia towarów i usług w tym właśnie miesiącu w wysokości 69 zł. W związku z powyższym trzeba podkreślić, że ustalając wartość przedmiotu sporu w poszczególnych sprawach, należy pominąć nadwyżki przeniesione z poprzednich okresów, by tym samym ustrzec się błędu w postaci powielania tych samych kwot w miesiącach, w których czynności rodzące zakwestionowany podatek naliczony nie miały miejsca. Każda bowiem wartość zakwestionowanego podatku naliczonego powinna oddziaływać na wysokość wpisu wyłącznie w odniesieniu do tego miesiąca, w którym została pierwotnie zadeklarowana. Odmienny sposób ustalania wpisu w praktyce prowadzić może do nieuzasadnionego zawyżenia wartości przedmiotu sporu, a konsekwencji do ograniczenia prawa do sądu. A zatem, skoro w skardze na decyzję dotyczącą kwietnia 2010 r. rzeczywista rozbieżność pomiędzy organem a podatnikiem dotyczy kwoty podatku naliczonego w wysokości 69 zł, to na tej podstawie należało wyliczyć należny wpis od skargi, stosownie do § 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie wpisu. Dodać należy, że zaprezentowane wywody wpisują się w założenia, które Naczelny Sąd Administracyjny przyjął w uchwale 7 sędziów z dnia 28 stycznia 2008 r., sygn. akt I FPS 7/07. W orzeczeniu tym Sąd kasacyjny wyraził pogląd, że wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi tylko ta część należności pieniężnej, która została zakwestionowana w skardze. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny uznał wniesione zażalenie za bezzasadne i na podstawie art. 184 w zw. z art. 198 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.