II SA/Łd 1051/10

Dnia 2 grudnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant asystent sędziego Marcelina Chmielecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2010 roku sprawy ze skargi K. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego oddala skargę. Decyzją nr [....] (znak: [....]), z dnia [....] roku, na podstawie przepisu art. 138 par. 1 pkt 1 – ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w dalszej części uzasadnienie zwanej k.p.a. – po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez K.L. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [....] roku, nr [...] nakazującej K. L. rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach zewnętrznych 7,50 x 5,00 m, wybudowanego miejscowości G. 8 na działce o nr ewidencyjnym 585, gmina P. bez wymaganego pozwolenia na budowę – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż w dniu 3 marca 2010 roku, na wniosek S.F. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie legalności wybudowania przez Pana K.L. budynku gospodarczego w miejscowości G. 8, gmina P. na działce o nr ewidencyjnym 586 zam. G. 8. Dalej organ wskazał, iż w dniu 25 marca 2010 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. przeprowadził kontrolę przedmiotowej nieruchomości, podczas której ustalił, że znajduje się na niej murowany budynek parterowy z dachem jednospadowym, drewnianym, przykryty blachą trapezową. Spadek dachu jest skierowany na stronę działki sąsiedniej. Budynek posiada wymiary zewnętrzne 7,5 x 5,0 m i jest usytuowany w odległości 1,07 metra od narożnika budynku stodoły oraz 1,38 m od budynku gospodarczego, które leżą na sąsiedniej działce. W trakcie oględzin inwestor przedłożył kserokopię zgłoszenia zamiaru budowy budynku gospodarczego o wymiarach 7,0 x 5,0 m dokonanego w Urzędzie Gminy w P. w dniu 23 kwietnia 2001 roku oraz zgodę sąsiada na budowę w odległości 2,0 m od granicy działki sąsiedniej. Zgłoszenie nie zawierało żadnego załącznika graficznego. Ustalono, że inwestorem przedmiotowego obiektu jest K.L.. Następnie w dniu [...] roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wydał decyzję Nr [...] nakazującą K.L. rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach zewnętrznych 7,50 x 5,00 m wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę w miejscowości G. 8, na działce o nr ewidencyjnym 586, w gminie P.. Od decyzji tej w ustawowym terminie odwołanie wniósł K.L., który domagał się jej uchylenia i podkreślił, że jest gotowy dokonać rozbiórki części budynku, aby uzyskał on wymiary zgodne z dokonanym zgłoszeniem. Oceniając stan faktyczny istniejący w niniejszej sprawie organ odwoławczy wskazał, iż poza sporem pozostaje fakt, że inwestor wybudował budynek gospodarczy niezgodnie z dokonanym zgłoszeniem, a więc dopuścił się samowoli budowlanej w świetle ustawy z dnia 7 kwietnia 1994 roku – Prawo budowlane. Dokonane przez inwestora zgłoszenie dotyczyło budowy budynku gospodarczego o wymiarach 7,0 x 5,0 metrów, tymczasem zrealizowany został obiekt o wymiarach 7,5 x 5,0 m. Inwestor zwiększył zatem powierzchnię zabudowy obiektu, dokonując tym samym samowoli budowlanej. Organ odwoławczy skonstatował, iż organ pierwszej instancji słusznie przyjął, że na budowę przedmiotowego obiektu konieczne było uzyskanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Uzasadnione więc było wszczęcie postępowania w trybie przepisu art. 48 par. 1 ustawy – Prawo budowlane, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2 w drodze decyzji, rozbiórką obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przed podjęciem decyzji o nakazie rozbiórki, organ nadzoru budowlanego powinien rozważyć, czy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 48 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, a dopiero w przypadku braku możliwości legalizacji wydać decyzję o nakazie rozbiórki. Zgodnie z art. 48 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane budowa, o której mowa w ust. 1 możliwa jest do zalegalizowania jeżeli: - jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, - nie narusza przepisów, w tym techniczno – budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Organy w toku postępowania ustaliły, że przedmiotowy budynek gospodarczy narusza przepisy techniczno – budowlane, a więc nie jest możliwe przeprowadzenie w stosunku do niego postępowania legalizacyjnego. W powyższym zakresie organ wskazał, iż zgodnie z obowiązującym w chwili budowy przepisem par. 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dopuszcza się sytuowanie budynku, z zastrzeżeniem par. 270 ust. 2, bezpośrednio przy granicy działki budowlanej bądź w odległości mniejszej od określonej w ust. 4 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m od tej granicy, jeżeli w projekcie zabudowy i zagospodarowania terenu (działki budowlanej) zostanie wykazana możliwość zachowania określonych w rozporządzeniu odległości między projektowaną zabudową a istniejącymi lub projektowanymi elementami zagospodarowania działki sąsiedniej i uzyskana zostanie pisemna zgoda jej właściciela. Biorąc pod uwagę powyższy przepis organy uznały, że w realizacja przedmiotowego obiektu budowlanego nastąpiła niezgodnie z obowiązującymi wówczas warunkami technicznymi. Pomimo uzyskania zgody właściciela sąsiedniej działki na budowę w odległości 2,0 metrów od granicy działki inwestor wybudował obiekt w odległości 1,07 metra od narożnika budynku stodoły oraz 1,38 metra od budynku gospodarczego, położonych na sąsiedniej działce. Organy wskazały nadto, iż lokalizacja istniejącego budynku gospodarczego jest również niezgodna z aktualnie obowiązującymi warunkami technicznymi. Zgodnie bowiem z przepisem par. 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jeżeli z przepisów par.13, 60 i 271 – 273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 4 m w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy i 3 m w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. W myśl natomiast par. 12 ust. 2 tegoż rozporządzenia sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Organy wskazały jednak, iż przepis ten – stanowiący wyjątek od zasady określonej w par. 12 ust. 1 rozporządzenia – nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż przedmiotowy budynek gospodarczy został usytuowany w odległościach 1,07 metra i 1,38 metra od granicy z działką sąsiednią. Organ odwoławczy wskazał nadto, iż rozbiórka obiektu budowlanego jest ostatecznością i może zostać orzeczona jedynie wówczas, gdy w sposób bezsprzeczny zostanie udowodnione, że nie ma możliwości jego legalizacji. W mniejszej sprawie w sposób jednoznaczny ustalono, że przedmiotowy obiekt budowlany narusza przepisy techniczno – budowlane, co uniemożliwia jego legalizację w trybie ustawy – Prawo budowlane. Tym samym organ odwoławczy uznał rozstrzygnięcie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. za prawidłowe. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. od powyższej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. złożył K.L. wskazując, iż dziewięć lat temu wybudował budynek gospodarczy, który użytkuje do tej pory. Formalności prawne związane z jego postawieniem na podstawie zgłoszenia skarżący załatwiał w Urzędzie Gminy w P. Wcześniej przeprowadził rozmowę z sąsiadem S. F. na temat usytuowania budynku i sąsiad nie miał żadnych przeciwwskazań w sprawie lokalizacji owego budynku gospodarczego. Skarżący wskazał, iż przedmiotowy budynek zastał zlokalizowany dokładnie w miejscu istniejącego wcześniej drewnianego budynku gospodarczego, który był wybudowany w okresie powojennym i lokalizacja ta przez kilkadziesiąt lat w niczym nie przeszkadzała sąsiadowi. Skarżący podkreślił, iż Istnienie tego budynku gospodarczego potwierdza dokumentacja fotograficzna z dnia 15 września 1991 roku na zewnątrz oraz zdjęcie z dnia 21 czerwca 1995 roku wewnątrz. O okolicznościach wcześniejszej lokalizacji w tym miejscu budynku gospodarczego skarżący informował Urząd Gminy w P. w chwili składania zgłoszenia na budowę nowego budynku gospodarczego, a wówczas urząd stwierdził, że wezwie sąsiada, który podpisze stosowną zgodę na taką lokalizację budynku. Dalej skarżący podał, iż po trzydziestu dniach, mając przeświadczenie, że dopełnił wszystkich formalności, wybudował budynek gospodarczy po rozbiórce starego budynku, nieumyślnie zwiększając przy tym wymiary o pół metra. Skarżący wskazał, iż sąsiad – S.F. nie miał żadnych zastrzeżeń co do lokalizacji budynku na działce. Po kilku latach użytkowania budynku, w roku 2005 przeprowadzona została przez Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w O. kontrola, w następstwie której wydano postanowienie nakazujące wstrzymanie robót budowlanych, pomimo tego, że budynek był już wybudowany od kilku lat. W następstwie tego skarżący udał się do Urzędu Gminy w P. celem wyjaśnienia całej zaistniałej sytuacji i tutaj dowiedział się, że na załączniku do zgłoszenia budynek został zlokalizowany dwa metry od granicy działki, a więc w zupełnie innym miejscu niż stał powojenny budynek gospodarczy i niezgodnie z wcześniejszymi ustaleniami. Skarżący wskazał, iż jest to dla niego niezrozumiałe, bo gdyby został przez Urzędu Gminy w P. poinformowany, że budynek winien zostać postawiony dwa metry od granicy, to by tak zastał postawiony. Nadto skarżący podkreślił, że miał pełne zaufanie do Urzędu Gminy w P. gdzie załatwiał wszystkie formalności związane z budową budynku gospodarczego. Zdaniem skarżącego należy w tej sprawie zwrócić baczną uwagę na złożoność całej sytuacji, w szczególności na niejasne zachowanie urzędu w tej sprawie. Mając na uwadze powyższe skarżący wskazał, iż nie może zgodzić się z wydanymi decyzjami. Podkreślił, iż przedmiotowy budynek użytkuje zgodnie z jego przeznaczeniem od prawie dziesięciu lat, dba o jego stan techniczny i jego odpowiednie utrzymanie. Wskazał, iż zastanawia go jak łatwo można nieprzemyślanymi decyzjami administracyjnymi narazić kogoś na straty materialne i nie tylko materialne. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o oddalenie skargi wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (w skrócie: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na postanowienie 1. uchyla postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2. stwierdza nieważność postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3. stwierdza wydanie postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd nie przejmuje zatem sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz jedynie dokonuje oceny działalności organu orzekającego z punktu widzenia kryterium legalności. W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 par. 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji opisanych powyżej uchybień, a zatem wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi oddalił ją (art. 151 p.p.s.a.). Na wstępie wskazać wypada na bezsprzeczność stan faktycznego ustalonego przez organy administracji w niniejszym postępowaniu. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż skarżący samowolnie powiększając wymiaru obiektu budowlanego w trakcie prowadzonych prac budowlanych wybudował ów obiekt w sposób sprzeczny z dokonanym zgłoszeniem, a nadto nie budując owego obiektu w granicy nieruchomości dokonał zbliżenia owego obiektu do granicy z nieruchomości sąsiednią na odległość mniejszą niż 1,5 m. Powyższe okoliczności prowadzą do dwóch komplementarnych wniosków potwierdzających prawidłowość podjętego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia. Po pierwsze wskazać należy, iż ustalenia określające wymiary wybudowanego obiektu budowlanego mają fundamentalne znaczenie dla niniejszej sprawy, bowiem stosownie do treści art. 29 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 roku, Nr 156, poz. 1118 ze zm.) pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m. Stosownie do brzmienia przepisu art. 30 ust. 1 pkt 1 powyższej ustawy, realizacja takiego obiektu budowlanego może nastąpić w oparciu o zgłoszenie właściwemu organowi zamiaru jego realizacji. Mając na uwadze, iż zgłoszony do realizacji obiekt budowlany miał wymiary 7 x 5 m, to tym samym jego powierzchnia wynosiła 35 m2 i mieściła się w granicach wskazanych w powyższym przepisie. Tym samym samowolne zwiększenie rozmiarów wybudowanego obiektu spowodowało zwiększenie powierzchni zabudowy do 37,5 m2 i tym samym wielkość powierzchni określona w powyższej normie została przekroczona. Doniosłą konsekwencją powyższego jest to, iż przedmiotowy obiekt budowlany nie mógł powstać w oparciu o zgłoszenie właściwemu organowi zamiaru przystąpienia do robót budowlanych lecz konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę, stosownie do treści art. 28 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane. Ponieważ skarżący zrealizował ów obiekt nie legitymując się decyzją pozwalająca na budowę, to prawidłowa była konkluzja organów, iż wobec tego w sprawie ma zastosowanie przepis art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane. Przepis art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane stanowi, iż właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przepis ust. 2, z którego zastrzeżeniem winien nastąpić nakaz rozbiórki obiektu budowlanego stanowi natomiast, iż jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno – budowlanych, właściwy organ (...) nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie 1) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2, 4 i ust. 3 ustawy – Prawo budowlane; 3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Powyższe uregulowania stanowią konieczny element każdego postępowania, którego przedmiotem jest możliwość nakazania rozbiórki. Mają one na celu umożliwienie zalegalizowania tego co zostało wybudowane bez pozwolenia na budowę Generalnym warunkiem umożliwiającym legalizację wzniesionego już obiektu budowlanego jest jego: 1) zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a w razie jego braku z ustaleniami ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz 2) nie sprzeczność z przepisami, w tym z normami techniczno – budowlanych. W realiach niniejszej sprawy organy administracji zasadnie wskazały, iż postępowanie legalizacyjne wdrożone wobec przedmiotowego obiektu nie mogłoby zakończyć się powodzeniem z uwagi na to, iż wybudowany obiekt narusza przepisy techniczno – budowlane. W tym zakresie organy prawidłowo powołały się na uregulowania zawarte między innymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Zgodnie z przepisem par. 12 ust. 1 tegoż rozporządzenia w zasadnie budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż: 4 m w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy albo 3 m w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Organ prawidłowo przywołały również przepis par. 2 stanowiący, iż określonych sytuacjach dopuszcza się sytuowanie budynku w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W tym stanie prawnym zasadnie organy administracji dostrzegły, iż oddalenie wybudowanego obiektu od granicy z działką sąsiednią wynoszące od 1,07 do 1,38 m powoduje, iż żadne z powyższych uregulowań techniczno – budowlanych nie może w realiach niniejszej sprawy znaleźć zastosowania. Tym samym prawidłowa jest konkluzja organów, iż wzniesiony przez skarżącego obiekt budowlany powstał w sprzeczności z przepisami prawa określającymi w sposób szczegółowy możliwą jego lokalizację. To zaś przesądza – już na tym etapie postępowania – o braku możliwości pozytywnego zakończenia postępowania mającego na celu zalegalizowanie wzniesionego obiektu budowlanego. Tym samym należy wskazać, iż prawidłowo organy administracji wnioskowały – w oparciu o przepis art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane – o konieczności zakończenia niniejszego postępowania decyzją nakazująca rozbiórkę wzniesionego nielegalnie obiektu budowlanego. Powyższego stanowiska nie jest w stanie zmienić argumentacja zawarta w skardze. Argumentacja ta w istocie ma charakter polemiczny i nie wnosi do sprawy nowych okoliczności, w szczególności nie wpływa na ustalenia dotyczące wybudowania budynku gospodarczego w sprzeczności z dokonanym zgłoszeniem i odległości spornego obiektu od granicy z nieruchomością sąsiednią. Te zaś okoliczności nie były kwestionowane, a mają kapitalne znaczenie dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Mając na uwadze powyższe skargę jako bezzasadną należało oddalić na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a.. m.ch.