II SA/Wa 2051/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.) Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk Andrzej Góraj Protokolant asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na bezczynność polegającą na niepodjęciu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych oddala skargę Minister Obrony Narodowej postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r., działając na podstawie art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) w zw. z art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a., po rozpoznaniu zażalenia M. K. na postanowienie Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., oddalającego skargę na bezczynność Prezesa Wojskowego Sądu Garnizonowego [...] polegającą na niepodjęciu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, utrzymał w nocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podał, że M. K. pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego [...]. Na mocy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 lutego 2010 r. w sprawie zniesienia niektórych wojskowych sądów garnizonowych oraz zmiany rozporządzenia w sprawie utworzenia sądów wojskowych oraz określenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 32, poz. 175), Wojskowy Sąd Garnizonowy [...] został zniesiony z dniem 1 lipca 2010 r., natomiast M. K. uchwałą Krajowej Rady Sądownictwa Nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. został przeniesiony w stan spoczynku z dniem [...] lipca 2010 r. Prezes Wojskowego Sądu Garnizonowego [...], będący następcą prawnym Wojskowego Sądu Garnizonowego [...], decyzją nr [...] z dnia [...] września 2010 r. ustalił [...] uposażenie sędziego w stanie spoczynku na 2010 r. Pismem z dnia 1 kwietnia 2011 r. M. K. wniósł do Prezesa Wojskowego Sądu Garnizonowego [...] skargę na bezczynność Prezesa Wojskowego Sądu Garnizonowego [...], polegającą na niepodjęciu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, celem wyegzekwowania od Wojskowego Biura Emerytalnego [...] pełnej realizacji decyzji Prezesa WSG [...] z dnia [...] września 2010 r., wobec niewypłacenia wynikającego z niej uposażenia sędziego w stanie spoczynku za okres od [...] lipca do [...] września 2010 r. Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. oddalił przedmiotową skargę wskazując, że M. K. otrzymał za sporny okres uposażenie sędziego w pełnej wysokości. Stwierdził też, że brak jest podstaw prawnych do wypłaty dwóch uposażeń za ten sam okres, stąd też niezasadne jest żądanie podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych względem WBE [...]. W zażaleniu na powyższe postanowienie M. K. wniósł o jego uchylenie i zobowiązanie Prezesa WSG [...] do podjęcia wszystkich niezbędnych środków egzekucyjnych zmierzających do wyegzekwowania od WBE [...] realizacji przedmiotowej decyzji nr [...] Prezesa WSG [...]. Zarzucił mu naruszenie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz Konstytucji RP, polegające na "niedozwolonej konstatacji" przez WBE [...], będące jedynie płatnikiem, ostatecznej i wymagalnej decyzji Prezesa WSG [...] nr [...]. Minister Obrony Narodowej wskazał, że przepis art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, iż w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Natomiast zgodnie z treścią art. 6 § 1 a powołanej ustawy, na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Organ stwierdził następnie, że w odniesieniu do sędziów sądów wojskowych (zarówno czynnych jak i w stanie spoczynku), nie można mówić o dwóch uposażeniach przysługujących zarówno z tytułu sprawowania urzędu sędziego (pozostawania w stanie spoczynku) oraz z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Zgodnie z przepisem art. 72 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), żołnierzowi zawodowemu z tytułu pełnienia służby wojskowej przysługuje jedno uposażenie, które w myśl ust. 1 składa się z uposażenia zasadniczego dodatków. Uposażenie żołnierzy zawodowych będących sędziami sądów wojskowych składa się z uposażenia zasadniczego (art. 78 ust. 1 powołanej ustawy), dodatku za długoletnią służbę wojskową (art. 80 ust. 1 pkt 3 tej ustawy) oraz dodatku wyrównawczego (art. 80 ust. 2 ustawy). Natomiast na podstawie art. 100 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) w związku z art. 70 § 1 ustawy z dnia 211 sierpnia 1997 r. – Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. z 2007 r. Nr 226, poz. 1676 ze zm.), żołnierz – sędzia sądu wojskowego, przeniesiony w stan spoczynku w związku ze zmianą ustroju sądów lub zmianą granic okręgów sądowych, otrzymuje do czasu osiągnięcia wieku 65 lat uposażenie w wysokości wynagrodzenia pobieranego na ostatnio zajmowanym stanowisku. Organ podkreślił, że sędziowie w stanie spoczynku pozostający w stosunku zawodowej służby wojskowej, nie nabywają uprawnienia do uposażenia z tytułu pełnienia służby wojskowej. M. K. od lipca do września 2010 r. otrzymywał uposażenie należne żołnierzowi zawodowemu – sędziemu w stanie spoczynku, wypłacane przez dotychczasowego płatnika, natomiast od października 2010 r. wypłatę uposażenia przejęło wojskowe biuro emerytalne. Bez znaczenia pozostaje w tej sytuacji kwestia organu, który dokonał wypłaty uposażenia "spoczynkowego", bowiem została ona dokonana ze środków będących w dyspozycji Ministra Obrony Narodowej, a rozliczenia pomiędzy płatnikami są wewnętrzną sprawą MON. Stąd też brak jest w niniejszej sprawie przedmiotu egzekucji administracyjnej. W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. K. zarzucił mu sprzeczność z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Kodeksu postępowania administracyjnego, wojskowej ustawy pragmatycznej i ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych oraz Konstytucji RP. Wniósł w związku z tym o jego uchylenie w całości i stwierdzenie stanu bezczynności Prezesa WSG [...] oraz zobowiązanie go do bezzwłocznego podjęcia wszystkich niezbędnych, przewidzianych ustawą, środków egzekucyjnych, zmierzających do wyegzekwowania od WBE [...] realizacji decyzji z dnia [...] września 2010 r. nr [...] Prezesa WSG [...], tj. spowodowania wypłaty należnego uposażenia sędziego w stanie spoczynku za okres od 2 lipca do 30 września 2010 r., ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Prezesowi Wojskowego Sądu Okręgowego [...] do ponownego rozpoznania. Uszczegóławiając zarzuty skarżący wskazał na rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6,7,8 i 16 k.p.a. z zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 6 § 1 i 6 § 1 a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto sformułował zarzut rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. .72 ust. 2, art. 78 ust. 1, art. 80 ust.1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez ich stosowanie do uposażenia sędziego wojskowego w stanie spoczynku, mimo, iż żaden przepis prawa na to nie zezwala oraz art. 100 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych w zw. z art. 70 § 1ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych, poprzez przyjęcie, że przepis ten dotyczy żołnierzy, podczas gdy z perspektywy tej normy, pełnienie bądź nie, służby wojskowej przez sędziego w stanie spoczynku jest irrelewantne prawnie. W obszernym uzasadnieniu podniósł w szczególności, iż pomimo przeniesienia w sędziowski stan spoczynku, nie został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i do dnia [...] sierpnia 2010 r., tj. do dnia faktycznej likwidacji WSG [...], pełnił w nim służbę wykonując czynności związane z przekazywaniem akt, dokumentów i mienia jego następcom prawnym. Wskazał również, że Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego [...] i Minister Obrony Narodowej, działając w toku postępowania egzekucyjnego i rozpatrując skargę na bezczynność wierzyciela w przedmiocie wystąpienia o wszczęcie egzekucji przeciw zobowiązanemu do zapłaty, nie tylko dokonali oceny zasadności wydanej przez Prezesa WSG [...] decyzji, ale także zmienili jej treść orzekając odmiennie co do istoty sprawy. Wskazane organy wyeliminowały bowiem okres od [...] lipca do [...] września 2010 r. spod obowiązywania tej decyzji, albo inaczej mówiąc, zaliczyły na poczet uposażenia spoczynkowego należnego skarżącemu za ten okres, inne świadczenie, tj. uposażenie wypłacane mu w tym samym okresie z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Uczynili to pomimo ewidentnego braku podstaw prawnych zarówno do takowego zaliczenia w ogóle, jak i do jego dokonania w toku rozpatrywania skargi na bezczynność wierzyciela. Skarżący podkreślił ponadto , że w przypadku pełnienia służby wojskowej przez sędziego w stanie spoczynku, której pełnienie nie jest w żaden sposób powiązane z posiadaniem statusu sędziego w stanie spoczynku, mamy do czynienia z zupełnie od siebie niezależnym pod względem funkcjonalno-organizanyjnym pełnieniem służby wojskowej i sprawowaniem służby sędziego w stanie spoczynku (a więc urzędu), a tym samym istnieją oderwane od siebie tytuły do uposażenia z jednego i drugiego tytułu. Powołał się przy tym na stanowisko Krajowej Rady Sądownictwa z 29 grudnia 2010 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał soje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 2 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), egzekucji administracyjnej podlegają należności pieniężne inne niż wymienione w pkt 1 i 2 (podatki, opłaty i inne należności, do których stosuje się przepisy działu II ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, grzywny i kary pieniężne wymierzana przez organy administracji publicznej), jeżeli pozostają we właściwości rzeczowej organów administracji publicznej. Natomiast w myśl przepisu art. 5 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego – właściwy do orzekania organ I instancji, z zastrzeżeniem pkt 4 (nie dotyczy niniejszej sprawy). Swoją skargę na bezczynność Prezesa Wojskowego Sądu Garnizonowego [...] M. K. oparł na przepisach art. 6 § 1 i § 1 a cyt. ustawy. Zgodnie z pierwszym z nich, w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Natomiast w myśl drugiego, na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie. W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że Prezes Wojskowego Sądu Garnizonowego [...] decyzją nr [...] z dnia [...] września 2010 r. ustalił wysokość uposażenia należnego sędziemu M. K. z byłego Wojskowego Sądu Garnizonowego [...] w kwocie [...]. Uposażenie powyższe zostało ustalone w oparciu o przepis art. art. 100 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.), który na mocy art. 70 § 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. z 2007 r. Nr 226, poz. 1676 ze zm.), ma odpowiednie zastosowanie do sędziów sądów wojskowych. Zgodnie z pierwszym z tych przepisów sędziemu, który został przeniesiony w stan spoczynku, w razie zmiany ustroju sądów lub zmiany granic okręgów sądowych, przysługuje do czasu osiągnięcia wieku 65 lat uposażenie w wysokości wynagrodzenia pobieranego na ostatnio zajmowanym stanowisku. W myśl zaś art. 36 a § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych, uposażenie sędziów sądów wojskowych w stanie spoczynku i uposażenie rodzinne członków ich rodzin wypłaca wojskowy organ emerytalny. Nie ulega wątpliwości, że przedmiotowe uposażenie w kwocie odpowiadającej wysokości wynagrodzenia pobieranego przez skarżącego na ostatnio zajmowanym stanowisku sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego [...], począwszy od miesiąca października 2010 r., wypłaca Wojskowe Biuro Emerytalne [...]. Natomiast za miesiące: lipiec, sierpień i wrzesień 2010 r. uposażenie w takiej samej wysokości było wypłacane przez jednostkę wojskową, na zaopatrzeniu finansowym której skarżący pozostawał. Należy podkreślić, co zasadnie podnosi organ, że sędziemu sądu wojskowego, który został przeniesiony w stan spoczynku z uwagi na zmianę ustroju sądów lub zmianę granic okręgów sądowych, przysługuje jedno uposażenie, pomimo pozostawania przez niego dalej formalnie w stosunku zawodowej służby wojskowej. Dla sędziego sądu wojskowego, który jest jednocześnie żołnierzem zawodowym, co wynika z definicji zawartej w art. 6 pkt 15 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie zawodowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), to łączący go stosunek zawodowej służby wojskowej, którą pełni na stanowisku służbowym sędziego (wyjątkowo w rezerwie kadrowej lub dyspozycji), jest źródłem uprawnień do uposażenia, zaś stanowisko służbowe jest elementem składowym tego stosunku. Natomiast w odniesieniu do sędziego w stanie spoczynku, to stan spoczynku rodzi uprawnienie do uposażenia. Zatem w każdym przypadku przysługuje zainteresowanemu tylko jedno uposażenie, jak stanowi art. 72 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, czy też wspomniany art. 100 § 1 ustawy o ustroju sądów powszechnych. W żadnym zaś razie nie można tu mówić o dwóch podstawach uprawniających do dwóch uposażeń. Sąd podziela stanowisko organu, że w przedmiotowej sprawie bez znaczenia jest kwestia organu, który dokonał wypłaty uposażenia należnego w stanie spoczynku, gdyż wypłata w każdym przypadku nastąpiła ze środków będących w dyspozycji Ministra Obrony Narodowej, zaś rozliczenia pomiędzy płatnikami są wewnętrzną sprawą MON. Brak jest zatem w niniejszej sprawie przedmiotu podlegającego egzekucji administracyjnej, stąd też nie sposób jest przyjąć, że Prezes Wojskowego Sądu Garnizonowego jako wierzyciel jest bezczynny w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych. W tej sytuacji zarzucane przez skarżącego naruszenie zarówno przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak też przepisów prawa materialnego, nie znajdują uzasadnienia. W szczególności niezrozumiała jest argumentacja skarżącego, że organy w niniejszej sprawie, działając w toku postępowania egzekucyjnego i rozpatrując skargę na bezczynność wierzyciela, nie tylko dokonali oceny zasadności wydanej przez Prezesa WSG [...] decyzji, ale także zmienili jej treść, orzekając odmiennie co do istoty sprawy. Odnosząc się natomiast do stanowiska Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 29 grudnia 2010 r. dotyczącego "podwójnego uposażenia", na które powołuje się M. K., należy stwierdzić, że KRS wyraziła jedynie swój pogląd i wskazała, że ocena zasadności uprawnienia do "podwójnego uposażenia" pozostaje poza sferą jej kompetencji i w razie sporu należeć będzie do Sądu. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.