II SA/Bk 797/11
WyrokWSA w Białymstoku2011-12-15
Skład orzekający: Danuta Tryniszewska-Bytys, Stanisław Prutis, Anna Sobolewska-Nazarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo doliczył dochód męża do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych na okres 2010/2011, stosując wykładnię językową przepisów rozporządzenia, zamiast wykładni funkcjonalnej zgodnej z orzecznictwem NSA?Ratio decidendi
Organy prawidłowo ustaliły podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, jednakże błędnie zastosowały wykładnię językową przepisów rozporządzenia w zakresie doliczania dochodu uzyskanego i utraconego, co doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia dochodu rodziny i odmowy przyznania świadczeń. Sąd uznał, że należy zastosować wykładnię funkcjonalną zgodną z orzecznictwem NSA, która zapewnia sprawiedliwsze ustalenie dochodu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczeń rodzinnych B. W. po wznowieniu postępowania administracyjnego. Organy uznały, że dochód męża skarżącej uzyskany w 2010 r. powinien zostać doliczony do dochodu rodziny z 2009 r., co spowodowało przekroczenie kryterium dochodowego. Skarżąca kwestionowała sposób obliczenia dochodu, wskazując na wadliwość przepisów rozporządzenia wykonawczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. i stwierdził, że decyzje te nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie zmiany przyznanego świadczenia rodzinnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] sierpnia 2011 roku numer [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku;
II SA/Bk 797/11
UZASADNIENIE
Decyzją z [...].10.2010 r. wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B. przez Starszego Specjalistę Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. przyznano B. W. następujące świadczenia:
- zasiłek rodzinny na Ł. W. – dziecko w wieku 18 - 24 lata, w kwocie 98 zł miesięcznie na okres od 01.11.2010 do 31.10.2011 r.;
- zasiłek rodzinny na W. W. – dziecko w wieku 5-18 lat, w kwocie 91 zł miesięcznie na okres od 01.11.2010 do 31.10.2011 r.;
- dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2011/2012 na Ł. W. w kwocie jednorazowej 100 zł;
- dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2011/2012 na W. W. w kwocie jednorazowej 100 zł.
Postanowieniem z [...].07.2011 r. ten sam organ na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa wznowił z urzędu postępowanie zakończone powyższą ostateczną decyzją
z [...].10.2010 r. Wskazał, że z dokumentów przedłożonych przez uprawnioną wynika, że jej mąż w 2010 r. uzyskał dochód, o którym organ nie został zawiadomiony, a którego doliczenie do dochodów stanowiących podstawę przyznania świadczeń powoduje utratę uprawnienia do nich.
Decyzją z [...].08.2011 r. Nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B. przez Konsultanta w Dziale Świadczeń Rodzinnych MOPR w B. uchylono decyzję tego organu z [...].10.2010 r. i odmówiono B. W. prawa do świadczeń rodzinnych w pełnym zakresie objętym decyzją uchyloną. Organ argumentował, że kryterium dochodowe uprawniające do otrzymania zasiłku rodzinnego i dodatków wynosi 504 zł (art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Osoby otrzymujące świadczenia są zobowiązane do powiadomienia organu o każdej zmianie swej sytuacji mającej wpływ na przedmiotowe prawo (art. 5 ust. 4 "a" tej ustawy). Zgodnie z § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z 02.06.2005 r. w sprawie sposobu
i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny, o ile dochód ten uzyskuje w dacie ustalania prawa do świadczeń. Powyższe, zdaniem organu, ma zastosowanie w sprawie niniejszej, bowiem wnioskodawczyni składając prośbę
o przyznanie zasiłku na okres 2010 – 2011 nie wykazała faktu uzyskania przez jej męża dochodu w miesiącu wrześniu 2010 r. i uczyniła to mimo złożonego oświadczenia o zapoznaniu się z warunkami uprawniającymi do otrzymywania świadczeń. Powyższą okoliczność ustalono na podstawie zaświadczenia przedłożonego organowi w dniu 13.07.2011 r., z którego wynika, że M. W. z dniem 02.08.2010 r. podjął zatrudnienie na podstawie umowy o pracę w Spółce z o.o. "R." w B. i uzyskał za pierwszy przepracowany miesiąc wynagrodzenie w kwocie 1.446, 40 zł netto. Fakt ten nie był znany organowi w dniu podejmowania decyzji z [...].10.2010 r. o przyznaniu prawa do świadczeń, a informacja o nim została uzyskana dopiero po zakończeniu postępowania wskazaną decyzją. Zaistniała zatem podstawa do wznowienia postępowania. Po przeliczeniu dochodu rodziny wnioskodawczyni ustalono, że na osobę w tej rodzinie wyniósł on 715, 89 zł, co przekracza kryterium dochodowe i uzasadnia uchylenie decyzji o przyznaniu zasiłków i dodatków oraz uzasadnia orzeczenie o odmowie ich przyznania.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła B. W. zarzucając naruszenie prawa materialnego tj. art. 32 ust. 1, 5 i art. 3 pkt 24, art. 5 ust. 4 ustawy
o świadczeniach rodzinnych oraz § 17 ust. 2 i § 18 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z 02.06.2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach
o świadczenia rodzinne w związku z art. 92 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej. Zdaniem odwołującej się dochód jej męża uzyskany w firmie "R." w 2010 r.
z tytułu wynagrodzenia za pracę nie mógł zostać uwzględniony w dochodzie uzyskanym za 2009 r. stanowiącym podstawę ustalenia prawa do świadczeń, bowiem podstawy takiego zaliczenia wynikające z § 17 ust. 2 i § 18 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z 02.06.2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne zostały zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny (§ 17 ust. 2) i przez sądy administracyjne (§ 18).
Decyzją z [...].09.2011 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne jako zgodne z prawem, akceptując w całości zawarte w nim uzasadnienia faktyczne i prawne. Zdaniem organu odwoławczego w sprawie zaistniała podstawa wznowienia postępowania z art. 145 §1 pkt 5 Kpa, bowiem dokumenty, z których wynika uzyskanie przez męża wnioskodawczyni zarobku w 2010 r. z tytułu zatrudnienia na podstawie umowie zlecenia, a później od 02.08.2010 r. na podstawie umowy o pracę – zatem wskazujące na okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń - nie były znane organowi w dniu wydania decyzji o przyznaniu zasiłku rodzinnego i dodatków na okres świadczeniowy 2010 – 2011. Strona przedstawiła je dopiero w lipcu 2011 r. na wezwanie organu. Należało zatem do dochodu uzyskanego w 2009 r. doliczyć dochód z tytułu umowy o pracę, w wysokości jak za pierwszy pełny miesiąc zatrudnienia tj. 1.446, 40 zł. Na dochód rodziny wnioskodawczyni niezbędny do ustalenia prawa do świadczeń na okres 2010 - 2011 składały się zatem: dochód M. W. i B. W. w 2009 r., pomniejszone o należne podatki, składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz 600 zł stypendium. Tak obliczony dochód wyniósł 29.934, 30 zł, a w przeliczeniu na jeden miesiąc 2.494,53 zł. Od tej ostatniej kwoty odjęto dochód utracony w wysokości 361, 47 zł, a dodano do niej dochód uzyskany za wrzesień 2010 r. w wysokości 1.446, 40 zł. Zatem średni miesięczny dochód rodziny wnioskodawczyni wyniósł 3.579, 46 zł, a na osobę w rodzinie 715, 89 zł, co przekracza ustawowe kryterium dochodowe ustalone na 504 zł. Organ wskazał, że składając wniosek o przyznanie prawa do świadczeń strona podpisała oświadczenie o zapoznaniu się z warunkami uprawniającymi do zasiłku rodzinnego, powinna więc być świadoma obowiązku informowania organu o każdej zmianie swej sytuacji mającej wpływ na prawo do zasiłku, czego nie uczyniła. W sprawie znajdował zastosowanie przepis art. 5 ust. 4 "a" ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z § 18 rozporządzenia wykonawczego oraz art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, co zobowiązywało organ do zmiany decyzji we wznowionym postępowaniu.
Skargę na powyższą decyzję złożyła do sądu administracyjnego B. W. zarzucając, identycznie jak w odwołaniu, naruszenie art. 32 ust. 1, 5
i art. 3 pkt 24, art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz § 17 ust. 2 i § 18 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z 02.06.2005 r. w sprawie sposobu
i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne w związku z art. 92 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej. Zwróciła uwagę, że SKO w ogóle nie odniosło się do zarzutów odwołania, w szczególności nie ustosunkowało się tego, iż organ I instancji podstawą swego rozstrzygnięcia uczynił przepisy rozporządzenia wykonawczego
z 02.06.2005 r. tj. § 17 ust. 2, którego niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w sprawie P 45/08 i przepis § 18, który został zakwestionowany przez sądy administracyjne jako wykraczający poza granice upoważnienia ustawowego z ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wskazała na naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej i zasady budzenia zaufania organów do państwa, bowiem rozstrzygnięcie na niekorzyść rodziny na podstawie rodzących wątpliwości przepisów jest nie do zaakceptowania w państwie prawa. Zwróciła uwagę, że otrzymane świadczenia zostały już wydatkowane na bieżące potrzeby.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wyjaśnił, że przepisy § 17 ust. 2 i § 18 rozporządzenia wykonawczego z 2005 r. nie stanowiły podstawy rozstrzygnięcia w jej sprawie, bowiem decyzje wydano na podstawie przepisów ustawowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu. Powodem uchylenia decyzji zaskarżonej
i pierwszoinstancyjnej są uchybienia, które sąd uwzględnił przede wszystkim
z urzędu jako niezwiązany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, do czego był uprawniony na podstawie art. 134 § 1 w zw. z art. 135 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a.
Kontrolowane postępowanie toczyło się w trybie wznowienia przy zastosowaniu podstawy z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Organ ocenił, że po ostatecznym zakończeniu sprawy o przyznanie świadczeń rodzinnych na okres 2010/2011 pojawiły się nowe, istotne okoliczności, nie znane mu wcześniej, a istniejące w dniu wydania decyzji kończącej postępowanie. Wskazano, że skarżąca nie poinformowała o dochodzie męża uzyskanym w 2010 r. z tytułu umowy o pracę, a pobieranym
w dacie wydawania ostatecznej decyzji tj. [...].10.2010 r., co stanowiło nową okoliczność uzasadniającą wznowienie z urzędu postępowania zakończonego przyznaniem zasiłku rodzinnego z dodatkami na okres 2010/2011.
W ocenie sądu choć organy prawidłowo ustaliły wystąpienie podstawy wznowienia, to jednak z naruszeniem przepisów prawa materialnego (art. 5 ust. 1, 4
i 4 "a" ustawy z 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.), dalej jako u.ś.r. oraz § 17 ust. 1 i § 18 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z 02.06.2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 z późn. zm.), dalej jako rozporządzenie, przedwcześnie i z zastosowaniem nieprawidłowego sposobu liczenia oceniły, że wskazana podstawa uzasadnia zastosowanie art. 151 § 1 pkt 2 Kpa i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz wydanie nowej decyzji odmawiającej przyznania spornych świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy 2010/2011.
Zgodnie z art. 3 pkt 24 u.ś.r. przez uzyskanie dochodu rozumie się uzyskanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło. Stosownie zaś do treści § 18 ust. 1 rozporządzenia w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny, o ile dochód ten osoba otrzymuje w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych. Natomiast utratę dochodu przez członka rodziny uwzględnia się odejmując od dochodu rodziny przeciętną miesięczną kwotę utraconego dochodu (§ 17 ust. 1 rozporządzenia).
Stwierdzić trzeba, że bezspornie w sprawie niniejszej nastąpiło uzyskanie przez rodzinę wnioskodawczyni nowego dochodu – z umowy o pracę jej męża zawartej 02.08.2010 r. (vide zaświadczenie z 11.07.2011 r. wystawione przez firmę "R." Sp. z o.o. w B.). Jak wynika z § 18 ust. 1 rozporządzenia dochód uzyskany, który za pierwszy pełny miesiąc pracy M. W. wyniósł 1.446, 40 zł, powinien być dodany do dochodu stanowiącego podstawę ustalenia prawa do świadczeń na rok 2010/2010, tj. faktycznie do dochodu z 2009 r. jako poprzedzającego okres zasiłkowy (art. 3 pkt 2 u.ś.r.). Był on bowiem pobierany w dacie wydawania decyzji o przyznaniu świadczeń tj. [...].10.2010 r., a ten warunek zawiera § 18 ust. 1. Nadto zaświadczenie z 11.07.2011 r. zawiera informację, że umowa zawarta 02.08.2010 r. trwa do chwili jego wystawienia. Niewątpliwie nastąpiła również utrata dochodu w 2010 r. (w rozumieniu § 17 ust. 1 rozporządzenia), bowiem umowa zlecenia, na podstawie której był zatrudniony M. W., trwała w okresie 01.03.-30.07.2010 r. (vide to samo zaświadczenie). Ponadto ustalono, na podstawie zaświadczeń z Urzędu Skarbowego w B. z 15.09.2010 r. i z Politechniki B. z 20.09.2010 r., że łączny dochód rodziny W. za rok 2009 wyniósł 29.934,30 zł (dochody małżonków łącznie z uzyskanym przez S. W. stypendium w kwocie 600 zł).
Dysponując powyższymi danymi i prawidłowo przyjmując konieczność doliczenia dochodu nowouzyskanego w 2010 r. (z tytułu umowy o pracę), pobieranego w dacie przyznawania prawa do świadczeń, do dochodu z 2009 r.
i uwzględnienia dochodu utraconego w 2010 r. (z tytułu umowy zlecenia) – przyjęto jednak nieprawidłowe założenia dla wyliczenia przeciętnego miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie wnioskodawczyni, stanowiącego podstawę ustalenia prawa do zasiłków i dodatków na okres 2010/2011. Kwotę nowouzyskanego dochodu (1.446, 40 zł) dodano bowiem do kwoty przeciętnego miesięcznego dochodu na rodzinę uzyskanego w 2009 r. (2.494, 53 zł) i dopiero od ich sumy odjęto dochód utracony
w 2010 r. (361 zł), co dało kwotę 3.579, 60 zł dochodu rodziny oraz 715, 92 zł dochodu na osobę w rodzinie, a więc kwotę zdecydowanie przekraczającą kryterium ustawowe 504 zł.
Powyższy sposób wyliczenia, wynikający z zastosowania wykładni językowej §18 ust. 1 rozporządzenia, w którym mowa jest "o dodaniu do dochodu rodziny miesięcznej kwoty dochodu uzyskanego", prowadzi jednak do naruszenia zasady równości wobec prawa wynikającej z art. 32 Konstytucji RP. Uznanie powyższego rozumowania jako uprawnionego oznaczałoby, że nawet jednorazowo uzyskany dochód w roku następującym po roku, z którego dochód uwzględnia się przy ustalaniu prawa do zasiłku, pozbawiałby świadczenia osobę znajdującą się w trudnych warunkach, przy stosunkowo niskich dochodach, której mimo to własnymi staraniami udaje się w niewielkim stopniu polepszyć sytuację materialną. Wydaje się, że w takich sytuacjach należy zastosować wykładnię w jak największym stopniu zapewniającą możliwość równego traktowania wszystkich ubiegających się
o świadczenia. W ocenie sądu zapewnia to wykładnia funkcjonalna § 18 ust. 1 rozporządzenia, według której do dochodu z roku poprzedzającego powinien być doliczany nowouzyskany dochód w jego wielkości w stosunku rocznym. Jak wskazał NSA w wyroku z 22.12.2009 r. (I OSK 990/09, dostępnym w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA) zawarte w § 18 ust. 1 rozporządzenia określenie "dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny" należy rozumieć jako obowiązek dodania przeciętnego miesięcznego dochodu członka rodziny obliczonego w skali rocznej uzyskanego po roku,
z którego dochód stanowił podstawę ustalania prawa do świadczeń". W ocenie składu orzekającego, który powyższe stanowisko w całości podziela, logika nakazuje tę samą zasadę zastosować również do dochodu utraconego. Zatem
w sprawie niniejszej oznaczałoby to obliczenie dochodu niezbędnego do ustalenia prawa do świadczeń na okres 2010/2011 według reguły: dochód rodziny za rok 2009 plus dochód uzyskany w 2010 r. minus dochód utracony w 2010 r., dzielony przez 12 miesięcy w roku i przez 5 osób w rodzinie. Zdaniem sądu tylko taki sposób wyliczenia gwarantuje sprawiedliwe ustalenie dochodu, a następnie właściwą ocenę prawa do świadczeń rodzinnych.
Zastosowanie w sprawie niniejszej przez organy literalnej wykładni § 18 ust. 1 rozporządzenia, ale i § 17 ust. 1 oraz doliczenie do przeciętnego miesięcznego dochodu rodziny skarżącej z 2009 r. – dochodu miesięcznego nowouzyskanego przez jej męża w 2010 r., uwzględnionego w całości a nie w stosunku rocznym (podobnie odjęcie dochodu utraconego również w całości, a nie w stosunku rocznym) – stanowiło naruszenie powyższego przepisu przez jego błędną wykładnię. W ocenie składu orzekającego mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem metoda wskazana przez sąd daje korzystniejszy wynik matematyczny, co zwiększa szanse strony na uzyskanie świadczenia.
W tym miejscu wskazać trzeba, że rolą sądu administracyjnego jest wyłącznie kontrola zgodności działalności organów administracji z prawem, a nie wydawanie decyzji o przyznawaniu lub odmowie przyznania poszczególnych świadczeń. Dlatego w niniejszym postępowaniu sąd wyraził jedynie ocenę prawną zaskarżonych rozstrzygnięć i poprzedzającego ich wydanie rozumowania, natomiast to zadaniem organu będzie ponowne obliczenie dochodu rodziny wnioskodawczyni z 2009 r., z uwzględnieniem utraconego i uzyskanego dochodu w roku 2010, według zasad wskazanych w przedmiotowym uzasadnieniu, a w następnej kolejności rozstrzygnięcie o zasadności bądź niezasadności uchylenia /zmiany decyzji z [...].10.2010 r. o przyznaniu świadczeń rodzinnych wraz z zasiłkami na okres 2010/2011 (art. 151 § 1 pkt 1 lub 2 Kpa).
Organ powinien przy tym pamiętać o treści art. 5 ust. 3 u.ś.r., umożliwiającym przyznanie zasiłku rodzinnego również wyjątkowo, w sytuacji niewielkiego przekroczenia kryterium dochodowego ustalonego na 504 zł, pod warunkiem przysługiwania świadczeń w poprzednim okresie zasiłkowym. Zastosowanie tego przepisu organ uzależni przede wszystkim od wyniku zastosowania metody obliczenia dochodu wskazanej przez sąd w sprawie niniejszej, ale też od wyniku postępowania dotyczącego świadczeń za okres 2009/2010. Wskazać bowiem trzeba, że wyrokiem z 15.12.2011 r. w sprawie II SA/Bk 798/11 tutejszy sąd również uwzględnił skargę B. W. od decyzji SKO w B. z [...].09.2011 r., którą utrzymano w mocy decyzję zmieniającą poprzednie rozstrzygnięcie z [...].09.2009 r. i odmówiono przyznania świadczeń za okres 2009/2010. Zatem o ile w sprawie niniejszej (dotyczącej okresu świadczeniowego 2010/2011) konieczne będzie sięgnięcie do przepisu art. 5 ust. 3 u.ś.r. – wynik zastosowania tego przepisu będzie zależał od ostatecznego rozstrzygnięcia o prawie do świadczeń za okres 2009/2010.
W tym miejscu należy też zwrócić uwagę, że w podstawie prawnej decyzji
I instancji zostały wskazane zarówno przepisy Kpa regulujące postępowanie
w przedmiocie wznowienia (art. 151 § 1 pkt 2 Kpa), jak i art. 32 u.ś.r., który stanowi szczególną podstawę zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji w przedmiocie świadczenia rodzinnego. W ocenie składu orzekającego jest to nieprawidłowe. Jak stanowi art. 32 ust. 3 u.ś.r. przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się tylko w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie. Nie oznacza to, że przepisy o wznowieniu postępowania zawarte w Kpa nie mają w ogóle zastosowania w sprawach świadczeń rodzinnych, jednak nie mogą być one stosowane łącznie
z art. 32 ust. 1 u.ś.r., bowiem ten stanowi lex specialis. Organ I instancji powinien był zatem zdecydować, czy prowadzi postępowanie w stosunku do ostatecznej decyzji
o prawie do świadczeń na podstawie u.ś.r., czy w oparciu o regulacje Kpa.
Jak wynika z akt, postanowieniem z 14.07.2011 r. wznowiono postępowanie co do decyzji z [...].10.2010 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Jeśli zatem wybrano tryb z Kpa to należało konsekwentnie również w tym trybie postępowanie
w I instancji zakończyć. Powołanie art. 32 u.ś.r. było wówczas nieprawidłowe
i nastąpiło z jego naruszeniem. Zdaniem składu orzekającego wobec zasady lex specialis derogat legi generali nie zachodziła podstawa do wznowienia postępowania, a należało samodzielnie stosować regulację art. 32 ust. 1 u.ś.r.
Reasumując w ponownie prowadzonym postępowaniu organy jeszcze raz wyliczą dochód niezbędny do ustalenia prawa do świadczeń na okres 2010/2011, tym razem dokonując prawidłowej wykładni przepisów § 18 ust. 1 i § 17 ust. 1 rozporządzenia z 02.06.2005 r. wskazanej przez sąd, którego ocena prawna wiąże organy z mocy art. 153 p.p.s.a. Wynik wyliczenia będzie rzutował na merytoryczne rozstrzygnięcie.
Na marginesie wskazać należy, że powoływany przez skarżącą wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie P 45/08 dotyczył przepisu § 17 ust. 2 rozporządzenia z 02.06.2005 r., który nie miał w sprawie zastosowania, bowiem został wskutek powyższego orzeczenia usunięty z porządku prawnego i przestał obowiązywać z dniem 08.07.2009 r.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" przy zastosowaniu art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
W punkcie 2. wyroku na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzeczono o niewykonalności decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło