I FZ 442/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, , , po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. L. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 6 października 2011 r. sygn. akt I SA/Op 431/11 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi R. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 29 lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za sierpień 2008 r. postanawia uchylić zaskarżone zarządzenie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Przewodniczącemu Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Decyzjami z dnia 29 lipca 2011 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcia określające wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za poszczególne miesiące 2008 r. Pismem z dnia 31 sierpnia 2011 r. podatnik złożył skargę na wymienione powyżej decyzje podając jako wartość przedmiotu zaskarżenia we wszystkich sprawach kwotę 13.505 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu potraktował pismo strony jako odrębne skargi na każdy z wymienionych okresów rozliczeniowych i na mocy zarządzenia z dnia 6 października 2011 r. wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję dotyczącą sierpnia 2008 r. w kwocie 500 zł. Jako podstawę prawną do wezwania i wysokości ustalonego wpisu Sąd podał § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm., dalej rozporządzenie) oraz art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.). Na powyższe zarządzenie strona złożyła zażalenie, w którym wniosła o jego uchylenie w całości, a to z uwagi na naruszenie art. 231 w zw. z art. 216 P.p.s.a., w zw. z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP poprzez ustalenie wysokości poszczególnych wpisów od skarg w kwocie niewspółmiernej do dochodzonego zwrotu podatku. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w przy analogicznych rozstrzygnięciach organów w zarządzeniach uznano, że w części spraw należy pobrać wpis stosunkowy, a w części stały – w ocenie skarżącego wskazuje to na wadliwość ustalenia poboru wpisu. Jego zdaniem w sprawach objętych zaskarżonymi decyzjami spór dotyczył należności pieniężnych, a zatem powinien być objęty wpisem stosunkowym. Nadto przyjęcie przez Sąd, że w poszczególnych miesiącach brak przedmiotu zaskarżenia, a więc że nie dotyczą one należności pieniężnych, jest wprost sprzeczne z rozstrzygnięciami organów, bowiem każda decyzja dotyczy konkretyzacji obowiązku podatkowego, którym w sprawach zawisłych jest kwota podatku naliczonego do przeniesienia i zwrotu. Skarżący zwrócił też uwagę na prawo do sądu i to, że wysokość wpisu od skarg przekracza ponad połowę kwoty dochodzonego zwrotu podatku, a więc jest nieadekwatna do możliwej do odzyskania nadpłaty. Na potwierdzenie prawidłowości przedstawionej przez siebie argumentacji strona powołała orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, Trybunału Konstytucyjnego, Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w kontekście sposobu obliczania wpisów oraz prawa do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, co następuje. Przed przystąpieniem do oceny zasadności zażalenia należy wskazać, że zaskarżone decyzje organu odwoławczego utrzymywały w mocy orzeczenia w przedmiocie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Wpis od skargi na taką decyzję, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest wpisem stosunkowym i tak też słusznie przyjęto w zaskarżonym zarządzeniu. Wpis stosunkowy, o czym stanowi art. 231 P.p.s.a. pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. Z sytuacją taką mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, albowiem strona, w sposób odmienny niż organ podatkowy, dokonała rozliczenia w podatku od towarów i usług, w skutek czego powstała nadwyżka podatku naliczonego nad należnym, stanowiąca należność pieniężną, która będzie podlegała rozliczeniu, w formie przewidzianej stosownymi przepisami. Wpis w rozpoznawanej sprawie powinien zatem być ustalony w oparciu o § 1 rozporządzenia. Przechodząc do kolejnych argumentów złożonego zażalenia stwierdzić należy, że w decyzji za sierpień 2008 r. na sporną wartość w całości składała się kwota nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, stanowiąca efekt faktur kosztowych rozliczonych w deklaracjach wcześniejszych, niż dotycząca tegoż miesiąca. W związku z powyższym trzeba podkreślić, że ustalając wartość przedmiotu sporu w poszczególnych sprawach, należy pominąć nadwyżki przeniesione z poprzednich okresów, by tym samym ustrzec się błędu w postaci powielania tych samych kwot w miesiącach, w których czynności rodzące zakwestionowany podatek naliczony nie miały miejsca. Każda bowiem wartość zakwestionowanego podatku naliczonego powinna oddziaływać na wysokość wpisu wyłącznie w odniesieniu do tego miesiąca, w którym została pierwotnie zadeklarowana. Odmienny sposób ustalania wpisu w praktyce prowadzić może do nieuzasadnionego zawyżenia wartości przedmiotu sporu, a konsekwencji do ograniczenia prawa do sądu. A zatem, skoro w skardze, która swym zakresem obejmuje sierpień 2008 r. nie doszło do rzeczywistych rozbieżności między podatnikiem a organem, to jako wartość przedmiotu sporu należało przyjąć kwotę 0 zł i na tej podstawie wyliczyć należny wpis. Podkreślić trzeba, że § 1 pkt 1 rozporządzenia nie sprzeciwia się temu, by wysokość należności pieniężnej, objętej zaskarżonym aktem wynosiła 0 zł. Dodać należy, że przedstawione wywody wpisują się w założenia, które Naczelny Sąd Administracyjny przyjął w uchwale 7 sędziów z 28 stycznia 2008 r., I FPS 7/07. W orzeczeniu tym wyrażono pogląd, że wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi tylko ta część należności pieniężnej, która została zakwestionowana w skardze. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny uznał wniesione zażalenie za zasadne i na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.