II SA/Kr 1562/11
WyrokWSA w Krakowie2011-12-16
Skład orzekający: Krystyna Daniel, Jan Zimmermann, Ewa Rynczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uiszczenie opłaty legalizacyjnej po terminie, ale przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki, może skutkować odstąpieniem od nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego samowolnie?Ratio decidendi
Uiszczenie opłaty legalizacyjnej po terminie, nawet jeśli nastąpiło przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki, nie może skutkować odstąpieniem od tego nakazu. Przepisy Prawa budowlanego dotyczące legalizacji samowoli budowlanej są bezwzględnie obowiązujące, a przekroczenie terminu uiszczenia opłaty legalizacyjnej obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o rozbiórce obiektu.Stan faktyczny
Inwestor J.W. wybudował nowy budynek gospodarczy - stodołę na nowych fundamentach, częściowo rozbierając istniejący obiekt, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wszczęto postępowanie legalizacyjne, w ramach którego postanowieniem nałożono opłatę legalizacyjną. Inwestor nie uiścił opłaty w wyznaczonym terminie. Po upływie terminu opłaty legalizacyjnej, ale przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki, inwestor uiścił opłatę. Organy nadzoru budowlanego wydały decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu, uznając, że opłata została wniesiona po terminie.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie : NSA Jan Zimmermann (spr.) WSA Ewa Rynczak Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi J.W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 8 sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala
II SA/Kr 1562/11 UZASADNIENIE
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nakazał inwestorowi J.W. rozebranie budynku gospodarczego - stodoły o wymiarach 6,0 x 8,0 m zlokalizowanego na działce nr [...] w L.
W uzasadnieniu tej decyzji PINB podał, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek F.F. , która informowała, że J. W. wybudował na nowych fundamentach z nowych bali drzewa budynek z okiennicami.
W postępowaniu dowodowym stwierdzono, że na działce nr [...] w L. zlokalizowana jest drewniana stodoła na stopach fundamentowych betonowych . Drewno użyte do budowy budynku jest nowe, stopy też są nowe. Dach na budynku jest dwuspadowy przykryty dachówką ceramiczną. Dach nie posiada obróbek blacharskich ani rynien. W odległości 1,40 m w kierunku północnym stoi część rozebranej starej stodoły, również drewnianej z dachem dwuspadowym krytym dachówką, bez fundamentów. Obiekt ten został wzniesiony prze J.W. w maju - lipcu 2003 r. bez pozwolenia na budowę. Wykonano wówczas prace polegające na częściowej rozbiórce istniejącej drewnianej stodoły i na wybudowaniu w tym miejscu nowej konstrukcji na fundamentach.
W dniu 2 grudnia 2002 r. J.W. zgłosił zamiar wykonania następujących robót remontowych: "budynek to drewniana stodoła przykryta dachem dwuspadowym krytym dachówką - wymaga kapitalnego remontu. W ramach prac remontowych zamierzam naprawić zużyte elementy drewniane i częściowo je wymienić. Pokrycie dachowe zostanie wymienione na dachówkę ceramiczną".
Podczas oględzin w dniu 25 marca 2004 r. inwestor oświadczył, iż: "po przystąpieniu do remontu stwierdziłem, że zniszczonych elementów drewnianych jest więcej niż wydawało się wcześniej i praktycznie wymieniłem całą substancję drewnianą budynku. Dla zwiększenia trwałości nowo wybudowanego budynku wykonałem nowe fundamenty w miejscu wcześniej istniejących podwalin kamiennych." Jak jednak wynika z dokumentacji fotograficznej inwestor nie wykonał remontu obiektu lecz rozebrał częściowo stary, drewniany obiekt i obok w odległości 1,40 m wybudował nowy obiekt, nie połączony w sposób funkcjonalny z pozostałą częścią starej stodoły, większy gabarytowo, wykonany na nowych fundamentach.
Stwierdzono, że jeżeli przyjmie się pogląd, że zgłoszenie wykonywania określonych robót budowlanych i brak sprzeciwu właściwego organu wyklucza co do zasady ustalenie, że roboty te były wykonywane bez wymaganego zgłoszenia, to jednak są sytuacje graniczne, gdy konieczne jest dokonanie oceny, czy mimo zgłoszenia obiekt budowlany nie został wybudowany w warunkach uzasadniających zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego.
Inwestor zgłaszał wykonanie remontu ale zamiast remontować istniejący obiekt częściowo go rozebrał i wykonał nowy obiekt o innych gabarytach , przy czym nadal nie rozebrał pozostałej części drewnianej stodoły . Stąd też należy wnosić, iż jego zamiarem od początku było wykonanie nowego obiektu budowlanego, skoro prace rozpoczął od częściowej rozbiórki istniejącego obiektu. Takie obejście przepisów prawnych prowadziłoby do sytuacji , w której na podstawie zgłoszeń inwestorzy wykonywaliby obiekty budowlane bez wymaganego pozwolenia i sporządzenia dla inwestycji projektu budowlanego. W tym przypadku należy zastosować w niniejszej sprawie art. 48 Prawa budowlanego.
Postanowieniem z dnia 17 lipca 2004 r. nałożono na inwestora obowiązek przedstawienia wymacanej przez przepisy dokumentacji. W dniu 26 października 2004 r. Inwestor przedłożył uzupełniony projekt budowlany zamienny budowy budynku gospodarczego - stodoły zlokalizowanej w L. na działce nr [...] i pozostałe wymagane dokumenty. Dlatego też postanowieniem z dnia 18 stycznia 2005 r. określono wysokość opłaty legalizacyjnej na piętnaście tysięcy złotych i nakazano jej zapłatę w terminie 7 dni od dnia, w którym postanowienie to stanie się ostateczne. Postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2005 r. powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy. Pismem z dnia l lutego 2006 r. zwrócono się do inwestora z zapytaniem czy uiścił opłatę legalizacyjną. Inwestor nie złożył oświadczenia o jej uiszczeniu.
W odwołaniu wniesionym od powyższej decyzji J. W. napisał, że opłatę legalizacyjną uiścił i przedłożył dowód wpłaty 15000 zł. z dnia 23 czerwca 2006 r.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu MWINB napisał, że likwidacja samowoli budowlanej może polegać na orzeczeniu nakazu rozbiórki bądź na jej legalizacji. Jednym z koniecznych wymogów legalizacji jest uiszczenie w terminie opłaty legalizacyjnej ustalonej przez organ nadzoru budowlanego. W przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej organ wydaje decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części. W razie braku uiszczenia opłaty legalizacyjnej organ nie przejdzie do kolejnego etapu procedury legalizacyjnej, lecz wyda decyzję nakazującą przymusową rozbiórkę.
Napisano dalej, że zgodnie z postanowieniem PINB w B. z dnia [...]stycznia 2005 r. inwestor był zobowiązany do uiszczenia opłaty legalizacyjnej w terminie 7 dni od dnia, kiedy postanowienie stanie się ostateczne. W niniejszej sprawie postanowieniem ostatecznym jest postanowienie WINB w K. z dnia [...] kwietnia 2005r. Pomimo ostateczności postanowienia o ustaleniu opłaty legalizacyjnej oraz wzywania inwestora do przedstawienia dowodu jej uiszczenia, dowodu wniesienia tej opłaty w terminie nie przedstawiono.
W zaistniałej sytuacji organ l instancji słusznie zastosował przepis art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego, W przypadku stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. l, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, w określonym terminie, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję, o której mowa wart. 48 ust. l. Decyzję tę wydaje się również w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej. Zdanie drugie w/w artykułu wskazuje, iż w sytuacji nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej w terminie określonym w postanowieniu ustalającym jej wysokość (7 dni od dnia, kiedy postanowienie stało się ostateczne), ziszcza się przesłanka zastosowania procedury przewidzianej w przepisie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Inwestor wniósł opłatę legalizacyjną dopiero dnia 23 czerwca 2006r., czyli przeszło rok po terminie, w którym należało wypełnić obowiązek, bez wcześniejszej prośby o przedłużenie lub zmianę terminu uiszczenia opłaty legalizacyjnej i dołączył dowód opłaty do odwołania od decyzji rozbiórkowej.
Na powyższą decyzję WINB w K. J.W. skierował w dniu 13 września 2011 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarga nie zawiera zarzutów ani uzasadnienia.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, póz. 1623 z późn. zm.) przewidują możliwość odstąpienia od nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego prawem pozwolenia lub zgłoszenia wtedy, gdy zostanie przeprowadzone odpowiednie postępowanie legalizacyjne. Postępowanie to jest wieloetapowe a jego elementem jest opłata legalizacyjna. Art. 49 ust. 5 cyt. ustawy przewiduje, że do opłaty takiej stosuje się przepisy art. 59 g ustawy, a więc w tym również przepis mówiący o tym, że wymierzoną karę - w tym przypadku - opłatę wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia o wymierzeniu kary - nałożeniu opłaty. Zgodnie z art. 49 b ust. 7 tejże ustawy w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej, organ wydaje decyzję o nakazie wykonania rozbiórki obiektu budowlanego.
Powyższe przepisy są bezwzględnie obowiązujące i organy nadzoru budowlanego nie maja możliwości ich ominięcia lub modyfikacji. Dlatego też każde przekroczenie terminu wyznaczonego do uiszczenia opłaty legalizacyjnej musi skutkować nałożeniem obowiązku rozbiórki - nawet wtedy, gdy inwestor opłatę taką później uiścił.
Taka właśnie sytuacja miała miejsce w analizowanej tu sprawie. Organy nadzoru trafnie ustaliły, że J. W. wybudował sporny obiekt bez pozwolenia. Dlatego wszczęto postępowanie legalizacyjne i postanowieniem z dnia 18 stycznia 2005 r. nałożono na inwestora obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej terminie 7 dni od daty, w jakiej postanowienie to stanie się ostateczne. Stało się ono ostateczne w dniu 26 kwietnia 2005 r., toteż termin uiszczenia opłaty upływał z dniem 4 maja 2005 r. Wobec upływu tego terminu organ nadzoru budowlanego miał nie tylko prawo, ale i obowiązek wydania decyzji o rozbiórce budynku. Dla takiego rozstrzygnięcia nie ma znaczenia bezsporny fakt, że J. W. uiścił opłatę legalizacyjną w dniu 23 czerwca 2006 r.
W opisanej sytuacji Sąd stwierdził więc, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło