II OSK 1249/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-07-26

Skład orzekający: Włodzimierz Ryms, Alicja Plucińska - Filipowicz, Jacek Chlebny

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady powiatu o odwołaniu starosty, podjęta w sytuacji, gdy w głosowaniu brała udział osoba niebędąca radnym, a mandat jednego z radnych wygasł w okresie krótszym niż 6 miesięcy przed końcem kadencji, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uchwała rady powiatu o odwołaniu starosty, mimo udziału w głosowaniu osoby niebędącej radnym, była zgodna z prawem, ponieważ nie miało to wpływu na wynik głosowania. Sąd przyjął, że mandat radnego S. F. wygasł z dniem wydania przez sąd orzeczenia oddalającego odwołanie od uchwały o wygaśnięciu mandatu, a ze względu na pozostały czas do końca kadencji, mandat ten nie został uzupełniony, co skutkowało zmniejszeniem ustawowego składu rady do 16 radnych. Uchwała, uzyskując 10 głosów 'za', spełniła wymóg większości 3/5 ustawowego składu rady.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła uchwały Rady Powiatu w S. z dnia [...] czerwca 2010 r. w przedmiocie odwołania Starosty S.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał uchwałę za niezgodną z prawem, wskazując na udział w głosowaniu osoby niebędącej radnym (P. P.) oraz na nieskuteczne wygaśnięcie mandatu radnego S. F.. Rada Powiatu w S. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów Ordynacji wyborczej i ustawy o samorządzie powiatowym, w szczególności dotyczącą ustalenia ustawowego składu rady.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2012 r., oddalił skargi A. T., S. J., S. F. oraz P. K. i nie obciążył skarżących kosztami postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Włodzimierz Ryms /spr./ Sędziowie sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz sędzia NSA Jacek Chlebny Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Rady Powiatu w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 2682/11 w sprawie ze skargi A. T., S. J., S. F. oraz P. K. na uchwałę Rady Powiatu w S. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odwołania Starosty S. 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. oddala skargi, 3. nie obciąża skarżących kosztami postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 6 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł o niezgodności z prawem uchwały Rady Powiatu w S. z dnia [...] czerwca 2010 r. w przedmiocie odwołania Starosty S.. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. Rada Powiatu w S. w dniu [...] czerwca 2010 r. podjęła uchwałę w sprawie obsadzenia mandatu radnego Rady Powiatu w S., wskazując, że z uwagi na wygaśnięcie mandatu radnego S. F. w jego miejsce wstąpił P. P. (kandydat z tej samej listy, który w wyborach uzyskał kolejno najwyższą liczbę głosów). Nowy radny brał udział w dalszej części sesji (w obradach i głosowaniu), na której Rada Powiatu w S. podjęła kolejne uchwały, w tym zaskarżoną uchwałę o odwołaniu Starosty S., na podstawie art. 12 pkt 2 oraz art. 31 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.). Wojewoda Mazowiecki rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] lipca 2010 r. stwierdził nieważność uchwały w sprawie obsadzenia mandatu radnego Rady Powiatu w S. przez P. P. wskazując, iż została ona podjęta z naruszeniem art. 193 ust. 4 w zw. z art. 194 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. - Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2003 r. Nr 159, poz. 1547 ze zm.). Ponadto kontrolowana uchwała podjęta została w sytuacji, gdy wygaszenie mandatu S. F., w myśl art. 191 ust. 2 Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, nie było jeszcze prawomocne. Prawomocnym wyrokiem z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1510/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Rady Powiatu w S. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skarg A. T., S. J., S. F. i P. K., wyrokiem z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1572/10, stwierdził nieważność uchwały Rady Powiatu w S. z dnia [...] czerwca 2010 r. w przedmiocie odwołania Starosty S.. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w skład rady powiatu wchodzą radni, w liczbie uzależnionej od liczby mieszkańców powiatu. W podejmowaniu uchwały Rady Powiatu w S. z dnia [...] czerwca 2010 r. w przedmiocie odwołania Starosty S. brał udział P. P., osoba niebędąca radnym, albowiem Wojewoda Mazowiecki rozstrzygnięciem nadzorczym stwierdził nieważność uchwały w sprawie obsadzenia przez niego mandatu radnego Rady Powiatu w S.. Wobec tego Sąd stwierdził, iż uchwała w przedmiocie odwołania Starosty S. została wydana z naruszeniem przepisów ustawy o samorządzie powiatowym, w tym przepisów określających kompetencje organów, skład rady powiatu i sposób podejmowania uchwał. Z art. 12 ust. 2 w zw. z art. 31 ustawy o samorządzie powiatowym wyraźnie wynika, że jedynym właściwym organem do podjęcia uchwały o odwołaniu starosty jest rada powiatu. Ustawa nie przewiduje w tym wypadku możliwości brania udziału osób trzecich w podejmowaniu uchwały. Wyrokiem z dnia 5 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1574/11, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2011 r. i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd I instancji nie dokonał koniecznych ustaleń w zakresie stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, w konsekwencji niezasadnie przyjmując, iż Rada Powiatu w S. w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały nie była organem stanowiącym, wobec czego doszło do istotnego naruszenia prawa, co stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności tej uchwały. W tej sprawie doszło do naruszenia reguł podejmowania rozstrzygnięć przez organ kolegialny, albowiem w podejmowaniu zaskarżonej uchwały organu powiatu brała udział osoba, która w wyniku późniejszego unieważnienia uchwały o obsadzeniu mandatu radnego nie była radnym. Niemniej jednak sam ten fakt nie może być uznany za uniemożliwienie działania organu stanowiącego, a tym samym stanowić podstawy do stwierdzenia przez Sąd nieważności uchwały na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270), dalej P.p.s.a. w związku z art. 79 § 1 ustawy o samorządzie powiatowym. Dopiero ustalenie, jaką większością głosów i przy udziale jakiej liczby radnych zapadła zaskarżona uchwała oraz czy brak udziału P. P. w głosowaniu zmieniłby jego wynik, pozwoliłoby Sądowi na ocenę legalności tej uchwały. Naruszenie przepisów proceduralnych będzie skutkowało nieważnością uchwały jako naruszenie istotne tylko wówczas, gdy na skutek tego naruszenia zapadła uchwała o innej treści niż gdyby naruszenie to nie nastąpiło. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ponownie rozpoznając sprawę, orzekł o niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały z dnia [...] czerwca 2010 r. w przedmiocie odwołania Starosty S., albowiem doszło do naruszenia art. 31 ust. 3 ustawy o samorządzie powiatowym, ponieważ uchwała nie uzyskała odpowiedniej większości głosów. Przepis art. 31 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym stanowi, że rada powiatu może odwołać starostę z innej przyczyny niż nieudzielanie absolutorium jedynie na wniosek co najmniej 1/4 ustawowego składu rady. Odwołanie starosty następuje większością co najmniej 3/5 głosów ustawowego składu rady, w głosowaniu tajnym (ust. 3). Odwołanie starosty jest równoznaczne z odwołaniem całego zarządu powiatu (ust. 4). Ustawowy skład Rady Powiatu w S. w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały wynosił 17 radnych. W dniu [...] marca 2010 r. Rada Powiatu w S. podjęła uchwałę w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego S. F. z przyczyn określonych w art. 190 ust. 1 pkt 3 Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. S. F. wniósł odwołanie od tej uchwały do Sądu Okręgowego w P., który postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. (sygn. akt [...]) oddalił odwołanie. Jak wynika z pisma Sądu Okręgowego w P. [...] z dnia 2 lipca 2010 r., we wskazanej dacie postanowienie nie było prawomocne, co oznacza, że w tej dacie mandat radnego S. F. nie został skutecznie wygaszony. W dniu [...] czerwca 2010 r. Rada Powiatu w S. podjęła także uchwałę w sprawie obsadzenia mandatu radnego Rady Powiatu w S.. Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] lipca 2010 r. Wojewoda Mazowiecki stwierdził nieważność tej uchwały. Zatem skoro w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały Rady Powiatu mandat radnego S. F. nie został skutecznie wygaszony, to ustawowy skład Rady Powiatu w tej dacie wynosił 17 radnych. Kwalifikowana większość 3/5 głosów ustawowego składu Rady Powiatu, to 11 głosów. Z protokołu komisji skrutacyjnej, powołanej przez Radę Powiatu w S. na sesji w dniu [...] czerwca 2010 r. wynika, że nad uchwałą głosowało 11 radnych, przy czym oddano 11 głosów "za", 0 głosów "przeciw" oraz 0 głosów "wstrzymujących się". Mając na względzie, że w głosowaniu brał udział P. P., który wobec unieważnienia uchwały o obsadzeniu mandatu radnego nie był uprawniony do głosowania, to w głosowaniu brało udział 10 radnych i za uchwałą oddano 10 głosów. Skoro za zaskarżoną uchwałą głosowało 10 radnych, to uchwała ta nie uzyskała wymaganej większości głosów. Dla skutecznego podjęcia uchwały w sprawie odwołania Starosty S. wymagane było oddanie "za" 11 ważnych głosów. W tej sprawie miało zatem miejsce naruszenie przepisów, skutkujące nieważnością zaskarżonej uchwały. Art. 82 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie powiatowym stanowi, że nie stwierdza się nieważności uchwały organu powiatu po upływie roku od dnia jej podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały wojewodzie w terminie 7 dni od dnia jej podjęcia albo, jeżeli uchwała jest aktem prawa miejscowego. Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały z powodu upływu terminu, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o niezgodności uchwały z prawem. Uchwała taka traci moc prawną z dniem orzeczenia o jej niezgodności z prawem. W takich okolicznościach sprawy Sąd zobligowany był orzec o niezgodności zaskarżonej uchwały z prawem. W skardze kasacyjnej od wyroku Rada Powiatu w S. zarzuciła naruszenie art.191 ust. 2, art. 194 ust. 1 i art. 193 ust. 4 Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw oraz art. 9 ust. 4 ustawy o samorządzie powiatowym. Zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną skład ustawowy Rady Powiatu w S. w dniu [...] czerwca 2010 r. wynosił 16 radnych, a nie jak przyjął Sąd 17. Wnosząca skargę kasacyjną Rada Powiatu podzieliła stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w sesji uczestniczyła osoba nieuprawniona (P. P.). Natomiast zdaniem wnoszącego skargę kasacyjna, Sąd pierwszej instancji wadliwie przyjął, że S. F. nie utracił mandatu radnego. Uchwała Rady Powiatu w S. o wygaśnięciu mandatu miała charakter wyłącznie deklaratoryjny. Jakkolwiek orzeczenie oddalające odwołanie S. F. od uchwały o wygaśnięciu jego mandatu w dniu [...] czerwca 2010 r. nie było jeszcze prawomocne, to nie oznacza, że w tym dniu mandat jeszcze nie wygasł. Art. 191 ust. 2 Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw w brzmieniu obowiązującym na dzień podjęcia zaskarżonej uchwały, wbrew twierdzeniom Sądu pierwszej instancji, nie wymagał uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego odwołanie, stanowiąc jedynie, że wygaśnięcie mandatu radnego następuje z dniem wydania przez sąd orzeczenia oddalającego odwołanie. Dopiero w wyniku zmian ustawodawczych wprowadzonych do art. 191 ust. 3 powołanej Ordynacji wygaśnięcie mandatu radnego następuje z dniem uprawomocnienia wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę. Przytaczając takie podstawy kasacyjne Rada Powiatu wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zasadniczy zarzut przytoczony w podstawach skargi kasacyjnej dotyczy naruszenia art. 191 ust. 2 oraz art. 194 ust. 1 w związku z art. 193 ust. 4 Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw na skutek ich wadliwej wykładni i błędnego zastosowania. Zdaniem Rady Powiatu w S. prawidłowa wykładnia i stosowanie tych przepisów powinny prowadzić do przyjęcia, że ustawowy skład Rady w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały ([...] czerwca 2010 r.) wynosił 16 radnych. Natomiast Sąd pierwszej instancji przyjął, że ustawowy skład rady w tym dniu wynosił 17 radnych, w konsekwencji czego uznano, że zaskarżona uchwała w przedmiocie odwołania Starosty S. nie uzyskała wymaganej kwalifikowanej większości głosów i z tego względu orzeczono o jej niezgodności z prawem. To stanowisko Sądu pierwszej instancji zostało oparte na tym, że z zgodnie z art. 9 ust. 4 ustawy o samorządzie powiatowym podstawę dla określenie ustawowego składu rady stanowi liczba mieszkańców, określona na podstawie danych znajdujących się w urzędach ewidencyjnych. Mając więc na uwadze liczbę mieszkańców powiatu S., ustawowy skład Rady Powiatu w S. wynosił 17 radnych. Sąd pierwszej instancji uznał, że nie zachodziły żadne takie okoliczności, które w świetle przepisów powodowałby zmniejszenie ustawowego składu rady w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za taką okoliczność nie można bowiem uznać oddalenia przez Sąd Okręgowy w P. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r., sygn. akt [...] odwołania S. F. od uchwały Rady Powiatu w S. z dnia [...] marca 2010 r. w sprawie wygaśnięcia jego mandatu. W dniu [...] czerwca 2010 r. postanowienie to nie było prawomocne, a zatem mandat radnego S. F. nie został skutecznie wygaszony, tym samym ustawowy skład Rady Powiatu w S. w tej dacie nadal wynosił 17 radnych. Należy zgodzić się z wnoszącą skargę kasacyjną Radą, że stanowisko zaprezentowane przez Sąd pierwszej instancji nie jest trafne, albowiem nie uwzględnia prawidłowej wykładni art. 191 ust. 2 Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. Nie można pominąć tego, że wykładnia prawa dokonana przez NSA w wyroku z dnia 5 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1574/11 wiąże w tej sprawie i nie można opierać skargi kasacyjnej od wyroku wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach kasacyjnych sprzecznych z tą wykładnią (art. 190 P.p.s.a.). Zakresem dokonanej wykładni objęte jest stanowisko prawne dotyczące tego, że okoliczność, iż w podejmowaniu zaskarżonej uchwały organu powiatu brała udział osoba (P. P.), która w wyniku późniejszego unieważnienia uchwały o obsadzeniu mandatu radnego, nie była radnym, nie może być uznana za uniemożliwiającą działanie organu stanowiącego, a tym samym stanowić podstawy do stwierdzenia przez Sąd nieważności uchwały na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 79 § 1 ustawy o samorządzie powiatowym. W wyroku NSA z dnia 5 października 2011 r. wskazano, że dopiero ustalenie jaką większością głosów i przy udziale jakiej liczby radnych zapadła zaskarżona uchwała oraz czy brak udziału P. P. w głosowaniu zmieniłby jego wynik, pozwala na ocenę legalności tej uchwały. NSA podkreślił również, że mniejszy, z różnych przyczyn, ustawowy skład rady powiatu, nie oznacza że rada ta traci kompetencje i przestaje mieć status organu stanowiącego. W tej sprawie doszło do naruszenia reguł podejmowania rozstrzygnięcia przez Radę Powiatu w S., ponieważ w podejmowaniu zaskarżonej uchwały organu powiatu brała udział osoba (P. P.), która w wyniku późniejszego unieważnienia uchwały o obsadzeniu mandatu radnego nie była radnym. To, że P. P. nie był radnym w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały zostało już przesądzone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1510/10, którym oddalono skargę Rady Powiatu na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2010 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie obsadzenia mandatu radnego Rady Powiatu w S. przez P. P.. Wnosząca skargę kasacyjną nie kwestionuje tego ustalenia. Zasadniczy problem w tej sprawie sprowadza się zatem do ustalenia, czy w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały wygasł mandat radnego S. F., czy jeszcze nie, albowiem ma to bezpośredni wpływ na ustalenie ustawowego składu rady w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały. Należy zgodzić się ze stanowiskiem wnoszącej skargę kasacyjną, że w dniu podejmowania zaskarżonej uchwały mandat radnego S. F. już wygasł. Nie ma racji Sąd pierwszej instancji, że do uznania, iż doszło do wygaśnięcia mandatu radnego konieczne było uprawomocnienie się postanowienia Sądu Okręgowego P. z dnia [...] czerwca 2010 r. oddalającego odwołanie S. F. od uchwały o stwierdzeniu wygaśnięciu jego mandatu radnego. W rozpoznawanej sprawie uchwałą z dnia [...] marca 2010 r. Rada Powiatu w S. stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego S. F. z przyczyn określonych w art. 190 ust. 1 pkt 3 Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. S. F., na podstawie art. 191 ust. 1 powołanej Ordynacji, złożył odwołanie od uchwały o stwierdzeniu wygaśnięcia jego mandatu do Sądu Okręgowego, które to odwołanie zostało oddalone postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r., sygn. akt [...] przez Sąd Okręgowy w P.. Zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej uchwały wygaśnięcie mandatu radnego co do zasady następowało, z mocy prawa, bezwarunkowo z dniem wystąpienia przesłanek wygaśnięcia mandatu. Przy czym warunkiem koniecznym wygaśnięcia mandatu było urzędowe potwierdzenie przez właściwy organ w określonej prawnie formie skutku prawnego, jaki nastąpił z mocy prawa. Taki akt urzędowy stanowiła uchwała rady gminy (ewentualnie zarządzenie zastępcze wojewody). Dopóki nie został wydany taki akt nie można było powoływać się na to, że mandat wygasł. Takie stanowisko było wielokrotnie prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 1599/07). Wydanie aktu potwierdzającego wygaśnięcie mandatu, jeżeli akt ten jest wykonalny, stanowi podstawę podejmowania czynności w celu zapewnienia pełnienia funkcji radnego przez inną osobę. Wyjątek od tej zasady przewidywał art. 191 ust. 2 Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, zgodnie z którym wygaśnięcie mandatu radnego z przyczyny, o której mowa w art. 190 ust. 1 pkt 3 powołanej Ordynacji, następowało z dniem wydania przez sąd orzeczenia oddalającego odwołanie od uchwały rady o wygaśnięciu mandatu. W tym przypadku ustawodawca przewidział późniejszy termin wygaśnięcia mandatu – dzień wydania orzeczenia oddalającego odwołanie. Oznacza to, że z tym dniem wygasał mandat radnego i dopiero od tej chwili można skutecznie powołać się na nową sytuację prawną. Z brzmienia tego przepisy nie wynika jednak konieczność uprawomocnienia się orzeczenia o oddaleniu odwołania i w tym przypadku nie można interpretować tego przepisu rozszerzająco, posiłkując się znowelizowanym art. 191 ust. 3 Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, który ma zastosowanie do radnych następnej kadencji, po wyborach samorządowych w 2010 r. Przepis ten, zgodnie z którym wygaśnięcie mandatu radnego następuje z dniem uprawomocnienia wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę na akt stwierdzający wygaśniecie mandatu nie ma w tej sprawie zastosowania. Należy bowiem mieć na uwadze, że art. 191 Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, zmieniony z dniem 25 października 2008 r. przez art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 5 września 2008 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 180, poz. 1111 ze zm.), ma zastosowanie do kadencji następujących po kadencji, w czasie której ustawa zmieniająca weszła w życie. Mając na uwadze powyższe rozważania, należy uznać, że wygaśnięcie mandatu S. F. nastąpiło z dniem [...] czerwca 2010 r., tj: z dniem oddalenia przez Sąd Okręgowy w P. odwołania S. F. od uchwały o stwierdzeniu wygaśnięciu jego mandatu radnego. Tym samym w dniu podejmowania zaskarżonej uchwały S. F. nie był już radnym Rady Powiatu w S.. Zgodnie z art. 193 ust. 4 w związku z art. 194 ust. 1 Ordynacji mimo stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego, nie podejmuje się uchwały o wstąpieniu na jego miejsce kandydata z tej samej listy, który w wyborach uzyskał kolejno największą liczbę głosów, jeżeli podjęcie uchwały następowałoby w okresie 6 miesięcy przed zakończeniem kadencji rad. Zatem w okolicznościach tej sprawy, w związku z wygaśnięciem mandatu radnego S. F. i niemożnością uzupełnienia składu Rady z uwagi na to, że do końca jej kadencji pozostało mniej niż 6 miesięcy doszło do zmniejszenia ustawowego składu Rady Powiatu w S. z 17 radnych do 16. Jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 października 2011 r. możliwość działania w pomniejszonym ustawowym składzie może być konsekwencją m. in. ustawowej zasady, że nie uzupełnia się składu rady i nie przeprowadza się wyborów ponownych i uzupełniających w okresie 6 miesięcy przed zakończeniem kadencji rady. Zmniejszenie ustawowego składu rady ustalanego w oparciu o art. 9 ust. 4 ustawy o samorządzie powiatowym, w takiej sytuacji oznacza, że ustawowy skład rady uległ zmianie i z mocy ustawy jest to ustawowy skład rady. Uchwały podjęte w takim składzie rady będą zatem uchwałami, gdy podjęto je w ustawowym trybie i na ustawowych zasadach (większością głosów zwykłą lub kwalifikowaną osób uprawnionych do głosowania). Mając na uwadze, że uzasadnione są zarzuty naruszenia art. 191 ust. 2 oraz art. 194 ust. 1 w związku z art. 193 ust. 4 Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw oraz art. 9 ust. 4 ustawy o samorządzie powiatowym, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę na podstawie art. 188 P.p.s.a. Rozpoznając skargę należało ją oddalić, na podstawie art. 151 P.p.s.a., albowiem jakkolwiek doszło do naruszenia reguł podejmowania rozstrzygnięć przez Radę Powiatu w S., ponieważ w podejmowaniu zaskarżonej uchwały organu powiatu brała udział osoba (P. P.), która w wyniku późniejszego unieważnienia uchwały o obsadzeniu mandatu radnego nie była radnym, to jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik głosowania nad zaskarżona uchwałą. Po ustaleniu jaką większością głosów i przy udziale jakiej liczby radnych zapadła zaskarżona uchwała, należało uznać, że odpowiada ona prawu. Nie ulega bowiem wątpliwości, że przy przyjęciu, iż ustawowy skład Rady Powiatu w S. wynosił 16 radnych, z uwagi na wygaśnięcie mandatu radnego S. F. i ustawowy zakaz wstąpienia na jego miejsce innej osoby, podjęcie zaskarżonej uchwały, za którą głosowało 10 radnych, nie narusza art. 31 ust. 3 ustawy o samorządzie powiatowym, ponieważ uchwała o odwołaniu starosty została podjęta większością co najmniej 3/5 ustawowego składu Rady. Sąd, na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a., odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzeczy Rady Powiatu w S.. O wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy za udział w postępowaniu kasacyjnym orzeknie Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło