II OZ 1105/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 września 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 699/11 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie. M. M. w dniu 20 sierpnia 2012 r. wystąpił z wnioskiem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku tego Sądu z dnia 6 lipca 2012r., sygn. akt II SA/Kr 699/11, oddalającego skargę M. M. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] lutego 2011r. w przedmiocie nakazu rozbiórki. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że skarżący nie miał możliwości uczestnictwa w rozprawie w związku ze stanem zdrowia, dlatego też nie wiedział o wyroku, a pouczenie które otrzymał w zawiadomieniu utwierdzało go w przeświadczeniu, że wyrok zostanie mu doręczony. Na wezwanie Sądu wnioskodawca przesłał kopie dokumentów mających uzasadniać jego wniosek i potwierdzać, że ze względu na chorobę nie był w stanie złożyć w terminie wniosku o uzasadnienie wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, postanowieniem z dnia 20 września 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 699/11, odmówił skarżącemu przywrócenia terminu. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku. Jak wynika z akt sprawy wyrok z dnia 6 lipca 2012 r. został ogłoszony na rozprawie, o której terminie skarżący został prawidłowo poinformowany i w której uczestnictwo nie jest obowiązkowe. Zatem termin do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku upływał w dniu 13.07.2012 r. Sąd wskazał, że badaniu podlega w związku z tym, czy w okresie między 6 a 13 lipca 2012 r. (nawet jeżeli trwały one dłużej) zaistniały okoliczności wyłączające po stronie wnioskodawcy możliwość wniesienia wniosku o uzasadnienie wyroku, a tym samym wyłączające winę wnioskodawcy u uchybieniu terminu w złożeniu tego wniosku. Zdaniem Sądu wnioskodawca nie przedstawił zaświadczenia lekarskiego lub innych dokumentów świadczących o tym, aby w ww. okresie ze względu na stan zdrowia nie był w stanie złożyć (wysłać pocztą) wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 6 lipca 2012 r. Skarżący powołuje się bowiem na zdarzenie, które miało miejsce w dniu 19 października 2010 r. i w związku z którym nadal pozostaje w leczeniu. Jak skarżący sam pisze w piśmie z 18 września 2012 r., od listopada do maja był na zasiłku chorobowym. Co więcej z treści powołanego pisma oraz przedłożonej informacji o przebytej rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej ZUS oraz oceny psychologicznej wynika, że przebywał na rehabilitacji w okresie 15 marca 2012 r.– 7 kwietnia 2012 r. będąc na zasiłku chorobowym, a w okresie od 7 maja 2012 r. do 7 lipca 2012 r. pobierał świadczenie rehabilitacyjne. Natomiast z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z 21 lipca 2012 r. wynika, że zaliczono go na okres do 31 lipca 2013 r. do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Wśród wskazań zawartych w cyt. orzeczeniu wynika, że M. M. może pracować na otwartym rynku pracy, nie wymaga szkoleń (w tym specjalistycznego) zatrudnienia w zakładzie aktywności zawodowej lub uczestnictwa w terapii zajęciowej. Nie wymaga również stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby. W konsekwencji przyjąć, zdaniem Sądu, należy, że co najmniej od 7 lipca 2012 r. wnioskodawca był w stanie samodzielnie lub przy pomocy innych osób np. żony złożyć wniosek o uzasadnienie wyroku z 6 lipca 2012 r. albo ustanowić pełnomocnika do prowadzenia jego spraw. Z przedstawionej oceny psychologicznej skarżącego jednoznacznie wynika, że nie stwierdzono u niego obniżenia sprawności spostrzegania, zapamiętywania i odtwarzania materiału pamięciowego. Brak jest jakichkolwiek innych wskazań związanych z ograniczeniem poruszania się, możliwością podejmowania określonych działań, czy też koniecznością dalszego stałego leczenia, w szczególności leczenia szpitalnego itp. Wnioskodawca nie wskazał żadnych innych zaświadczeń lekarskich, z których wynikałoby ograniczenie jego możliwości działania (poprzez leczenie, inną chorobę) w okresie 7-13.07.2012r. Brak zatem po 7 lipca 2012 r. jakichkolwiek obiektywnych okoliczności wskazujących na takie ograniczenia fizyczne lub psychiczne, które uniemożliwiałyby wnioskodawcy wniesienie po tym dniu wniosku o uzasadnienie wyroku, a więc w otwartym ustawowym terminie do jego złożenia – osobiście, za pośrednictwem poczty lub innej osoby albo pełnomocnika. Wnioskodawca nie wskazał, a tym bardziej nie uprawdopodobnił, iż w okresie biegu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadniania wyroku występowały w stosunku do jego osoby takie dysfunkcje, które uniemożliwiły mu wniesienia zażalenia w terminie. Ponadto skarżący, zdaniem Sądu, nie wykazał kiedy ustąpił ów stan uniemożliwiający mu wniesienie wniosku. W konsekwencji nie sposób określić czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie 7 dni od daty ustąpienia przyczyn uniemożliwiających wniesienie wniosku o sporządzenie uzasadnienia w terminie. Zażaleniem M. M. zaskarżył powyższe postanowienie podnosząc, że nie mógł uczestniczyć w rozprawie na której stawiennictwo było nieobowiązkowe, w związku z powyższym nie mógł wiedzieć o oddaleniu skargi. Ponadto zawarte w pkt 4 wezwania na rozprawę pouczenie, iż Sąd z urzędu uzasadnia wyrok jeśli uwzględni skargę, utwierdziło go w przekonaniu, że informację o wyniku rozstrzygnięciu z Sądu otrzyma. Zdaniem skarżącego uprawdopodobnił on swoją niedyspozycję. Wskazano przy tym również na dolegliwości skarżącego związane z depresją i pojawiającymi się stanami lękowymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże w świetle art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Ponadto z art. 86 § 2 p.p.s.a. wynika, iż warunkiem przywrócenia terminu jest spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony w zakresie postępowania sądowego. Artykuł 87 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowi natomiast, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przy ocenie braku winy w uchybieniu terminu przyjąć należy pewien obiektywny miernik staranności, co oznacza, że tylko stwierdzenie, że strona danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oceniając wniosek o przywrócenie terminu miał podstawy by uznać, że strona nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Trafnie Sąd podniósł, że trakcie biegu terminu do wystąpienia z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie wystąpiły u skarżącego żadne obiektywne okoliczności wskazujące na takie ograniczenia fizyczne lub psychiczne, które uniemożliwiałyby mu wniesienie wniosku o uzasadnienie wyroku. Należy w pełni podzielić stanowisko Sądu I instancji odnośnie powyższej kwestii. Odnośnie podnoszonych w zażaleniu okoliczności wskazać należy także, że w punkcie 3 pouczenia zawartego w zawiadomieniu o terminie rozprawy jednoznacznie podano, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku, a złożenie wniosku po terminie jest czynnością bezskuteczną. Złożenie wniosku stanowi zaś warunek zaskarżenia orzeczenia Sądu I instancji. Powyższe pouczenie było na tyle zrozumiałe, iż nawet osoba nie posiadająca fachowej wiedzy prawniczej powinna była zrozumieć jego treść. Niezrozumienie treści pouczenia nie może natomiast usprawiedliwiać uchybienia terminu do złożenia wniosku. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił zażalenie oddalić.