I FZ 429/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. L. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt I SA/Op 418/11 w zakresie wpisu od skargi w sprawie ze skargi R. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 29 lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za lipiec 2007 r. postanawia uchylić zaskarżone zarządzenie. Decyzjami z dnia 29 lipca 2011 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy orzeczenia określające skarżącemu wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za poszczególne miesiące 2007 r. Pismem z dnia 31 sierpnia 2011 r. podatnik złożył skargę na wymienione powyżej orzeczenia podając jako wartość przedmiotu zaskarżenia we wszystkich sprawach kwotę 4.442 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu potraktował pismo strony jako odrębne skargi na każdy z wymienionych okresów rozliczeniowych i na mocy zarządzeń z dnia 6 października 2011 r. wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu stosunkowego za styczeń, maj, sierpień i grudzień w kwocie 100 zł i ośmiu wpisów stałych w wysokości po 500 zł za pozostałe okresy. Jako podstawę prawną do wezwania i wysokości ustalonych opłat Sąd podał § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm., dalej również jako rozporządzenie) oraz art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej również jako p.p.s.a.). Za styczeń, maj, sierpień i grudzień podstawą prawną był § 1 pkt 1 wymienionego rozporządzenia. Na powyższe zarządzenia strona złożyła zażalenia, w których wniosła o ich uchylenie w całości, a to z uwagi na naruszenie art. 231 w zw. z art. 216 p.p.s.a., w zw. z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez ustalenie wysokości poszczególnych wpisów w kwocie niewspółmiernej do dochodzonego zwrotu podatku. W uzasadnieniach skarżący stwierdził, że w sprawach objętych zaskarżonymi decyzjami spór dotyczył należności pieniężnych, a zatem powinien być objęty wpisem stosunkowym. Zwrócił ponadto uwagę na fakt, że w deklaracjach za poszczególne okresy 2007 r. podatek naliczony przenoszony był głównie z poprzednich okresów rozliczeniowych, a zatem w tej części nie powinien być ujęty w procesie ustalania wartości przedmiotu sporu. Strona powołała się ponadto na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, Trybunału Konstytucyjnego, Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w kontekście sposobu obliczania wpisów oraz prawa do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do oceny zasadności zażalenia należy wskazać, że zaskarżone decyzje organu odwoławczego utrzymywały w mocy orzeczenia w przedmiocie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Wpis od skargi na taką decyzję, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest wpisem stosunkowym. Wpis stosunkowy, o czym stanowi art. 231 p.p.s.a., pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. Z sytuacją taką mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, albowiem strona, w sposób odmienny niż organ podatkowy, dokonała rozliczenia w podatku od towarów i usług, w skutek czego powstała nadwyżka podatku naliczonego nad należnym, stanowiąca należność pieniężną, która będzie podlegała rozliczeniu, w formie przewidzianej stosownymi przepisami. Wpis w rozpoznawanej sprawie powinien zatem być ustalony w oparciu o § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Przechodząc do kolejnych argumentów złożonego zażalenia stwierdzić należy, że w decyzjach za 2007 r., za wyjątkiem stycznia, maja, sierpnia i grudnia na sporną wartość w całości składały się kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, stanowiące efekt faktur kosztowych rozliczonych w deklaracjach wcześniejszych, niż dotyczących wymienionych na wstępie okresów rozliczeniowych. Natomiast w styczniu, maju, sierpniu i grudniu 2007 r., podatnik oprócz kwot przenoszonych z poprzednich okresów rozliczeniowych, wykazał podatek naliczony w wysokości odpowiednio: 635 zł, 1.269 zł, 2.191 zł, 347 zł. W związku z powyższym trzeba podkreślić, że ustalając wartość przedmiotu sporu w poszczególnych sprawach, należy pominąć nadwyżki przeniesione z poprzednich okresów, by tym samym ustrzec się błędu w postaci powielania tych samych kwot w miesiącach, w których czynności rodzące zakwestionowany podatek naliczony nie miały miejsca. Każda bowiem wartość zakwestionowanego podatku naliczonego powinna oddziaływać na wysokość wpisu wyłącznie w odniesieniu do tego miesiąca, w którym została pierwotnie zadeklarowana. Odmienny sposób ustalania wpisu w praktyce prowadzić może do nieuzasadnionego zawyżenia wartości przedmiotu sporu, a konsekwencji do ograniczenia prawa do sądu. Zatem w poszczególnych skargach, które swym zakresem obejmowały kolejne okresy rozliczeniowe 2007 r., tam gdzie nie dochodziło do rzeczywistych rozbieżności między podatnikiem a organem, to jako wartość przedmiotu sporu należało przyjąć kwotę 0 zł i na tej podstawie wyliczyć należne wpisy. Natomiast w styczniu, maju, sierpniu i grudniu jako wartość przedmiotu sporu należało przyjąć wykazane w tych miesiącach kwoty podatku naliczonego nad należnym, tj. odpowiednio: 635 zł, 1.269 zł, 2.191 zł i 347 zł i od tych kwot wyliczyć wpis stosunkowy. Błędnie zatem w rozpoznawanej sprawie postąpił Sąd pierwszej instancji, przyjmując, że powinien zostać pobrany wpis stały, a nie stosunkowy wyliczony od wartości 0 zł. Podkreślić trzeba również, że § 1 pkt 1 rozporządzenia dot. pobierania wpisu nie sprzeciwia się by wysokość należności pieniężnej, objętej zaskarżonym aktem wynosiła 0 zł. Dodać należy, że zaprezentowane wywody wpisują się w założenia, które Naczelny Sąd Administracyjny przyjął w uchwale 7 sędziów z dnia 28 stycznia 2008 r., sygn. akt I FPS 7/07. W orzeczeniu tym Sąd kasacyjny wyraził pogląd, że wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi tylko ta część należności pieniężnej, która została zakwestionowana w skardze. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny uznał wniesione zażalenie za zasadne i na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 198 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.