I SA/Ol 686/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Zofia Skrzynecka, Sędziowie sędzia WSA Wiesława Pierechod, sędzia WSA Renata Kantecka (sprawozdawca), Protokolant p.o. Specjalisty Monika Rząp, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 21 marca 2012r. sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2010r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 500 zł (pięćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, Decyzją z dnia "[...]" r., nr "[...]"Wójt Gminy S. określił A. R. i Z. R.kwotę podatku rolnego i podatku od nieruchomości na 2010 r., pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego. Po rozpoznaniu odwołania strony od powyższej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia "[...]"r., nr "[...]"utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpoznaniu skargi Z. R. na powyższą decyzję, wyrokiem z dnia "[...]"r., sygn. akt "[...]" oddalił skargę. Powyższy wyrok uprawomocnił się w dniu "[...]"r. Pismem z dnia "[...]"r. Z. R. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego za pośrednictwem Wójta Gminy S., odwołanie od decyzji Wójta Gminy S. z dnia "[...]"r., nr "[...]"oraz od decyzji z dnia "[...]"r. , nr "[...]" Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]"r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ powołując treść art. 233§1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. DZ.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej powoływana jako O.p., wskazał, iż w niniejszej sprawie ma miejsce bezprzedmiotowość postępowania z uwagi na brak przedmiotu postępowania odwoławczego. Odwołanie wniesione zostało bowiem w sytuacji, gdy sprawa ustalenia zobowiązania podatkowego na 2010 r. została prawomocnie zakończona. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze strona przedstawiła dotychczasowy stan faktyczny sprawy oraz wskazała, iż w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia "[...]"r., sygn. akt "[...]"Wójt Gminy S. zobowiązany jest do wykupu działek o nr "[...]","[...]"i "[...]"o powierzchni 1145 m2. Zdaniem skarżącego, ze względu na powyższe nie ma podstaw do wymiaru podatku od nieruchomości za w/w działki. Strona podkreśliła, iż ze względu na niepamięć nie wskazała powyższego wyroku w odwołaniu z dnia "[...]"r. W piśmie z dnia "[...]"r. skarżący ponownie powołał się na wyrok Sądu Rejonowego z dnia "[...]"r., sygn. akt "[...]"oraz powtórzył swoją argumentację zawartą w skardze. Dodatkowo wniósł o zobowiązanie Gminy do wykupu działki nr "[...]"W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo - administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia przez dany akt (decyzję, postanowienie) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.– dalej powoływana jako p.p.s.a.). W niniejszym postępowaniu Sąd nie jest uprawniony do zobowiązania Gminy do wykupu działki, o co wnosi skarżący. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, mając tym samym możliwość jej rozpoznania w zakresie prawidłowości postępowania organu odwoławczego, które poprzedziło wydanie zaskarżonej decyzji. Wskazać należy, iż w doktrynie przyjmuje się, że postępowanie odwoławcze składa się z trzech faz: fazy wstępnej, fazy postępowania wyjaśniającego i fazy wydania decyzji. Kolejność ta jest obligatoryjna, a pominięcie jednej z nich powoduje, że przejście do kolejnej fazy dotknięte jest wadliwością, która nie może być konwalidowana w sytuacji, gdy strona skarży do sądu administracyjnego jedynie treść decyzji, która zapadła w sprawie. W postępowaniu wstępnym organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu ustalenie czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Niewątpliwie organ odwoławczy, który otrzymał odwołanie wraz z aktami sprawy podatkowej, ma obowiązek dokonać wstępnych ustaleń, czy nie zachodzą powody wyłączające możliwość załatwienia sprawy co do istoty. Mając na uwadze treść przepisu art. 228 O.p., organ odwoławczy ocenia, czy: 1) odwołanie jest dopuszczalne, 2) odwołanie zostało wniesione w ustawowym terminie, 3) odwołanie spełnia warunki wynikające z art. 222 cyt. ustawy. Jeśli chodzi o niedopuszczalność odwołania, to należy wskazać, iż może ona wynikać zarówno z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia (np. nieistnienie decyzji administracyjnej lub postanowienia w znaczeniu prawnym) oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji (np. ostateczność decyzji). Odwołanie przysługuje od decyzji, a zatem jest niedopuszczalne, jeżeli decyzja (lub inny akt) nie weszła do obrotu prawnego, albo gdy czynność organu administracji publicznej nie jest decyzją administracyjną, a stanowi np. czynność materialno-techniczną (por. B. Adamiak /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 590; podobnie: A. Wróbel /w:/ M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 772-773). Z kolei niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych ma miejsce wówczas, gdy odwołanie zostało wniesione przez osobę do tego nieuprawnioną, a więc nie będącą stroną ( art. 133 O.p. ) postępowania w wyniku którego wydano zaskarżoną decyzję, bądź osobę nie mającą zdolności do czynności prawnych. Czynności wstępne organu odwoławczego obejmują także badanie, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. W wypadku ustalenia, że termin do wniesienia odwołania nie został dochowany, organ odwoławczy stwierdza to w formie postanowienia. Stwierdzenie uchybienia terminowi do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne, przekroczenie tego terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie . Nadto organ bada we wstępnej fazie, czy odwołanie spełnia warunki wynikające z treści art. 222 O.p., czyli czy zawiera zarzuty przeciwko decyzji, określa istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazuje dowody uzasadniające żądanie. Z akt sprawy wynika, że decyzja Wójta Gminy S. z dnia "[...]"r., nr "[...]"była przedmiotem postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym , które zakończyło się decyzją z dnia "[...]"r., nr "[...]", utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olszynie prawomocnym wyrokiem z dnia "[...]"r., sygn. akt "[...]" oddalił skargę Z. R. wniesioną na ww. decyzję. Mając powyższe na uwadze, Samorządowe Kolegium Odwoławcze badając odwołanie strony od decyzji Wójta Gminy S.z dnia "[...]"r., powinno dokonać w postępowaniu wstępnym czynności mających na celu ustalenie czy odwołanie to jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu i wydać w tym przedmiocie stosowne postanowienie na podstawie art. 228 O.p. Umorzenie postępowania odwoławczego następuje w innej fazie postępowania odwoławczego – w fazie rozstrzygającej sprawę co do istoty. Następuje ono wówczas, gdy postępowanie odwoławcze stało się, a nie było od początku, bezprzedmiotowe. Podstawą umorzenia postępowania odwoławczego będzie w szczególności skuteczne cofnięcie odwołania przez stronę. W związku z powyższym umarzając postępowanie odwoławcze organ przeszedł bezpośrednio do fazy rozstrzygającej postępowania, pomijając fazę wstępną, w której – jak już wskazano - ma miejsce badanie czy odwołanie jest dopuszczalne, czy zostało wniesione z zachowaniem terminu oraz czy spełnia warunki określone przepisami ustawy. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie ze względu na naruszenie przepisów postępowania należało uchylić zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania orzeczono w myśl art. 200 i art. 205 §1 powołanej ustawy.