VIII SA/Wa 605/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty P. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego Z. G. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] Starosta P. działając na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 148 § 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze. zm., dalej Kpa) po rozpatrzeniu wniosku Z. G. z dnia [...] stycznia 2011 r. orzekł o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty P. nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. znak [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na zabudowę części korytarza klatki schodowej do lokalu [...] w budynku przy ul. W. [...] [...] w P.. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wskazał, że po przeanalizowaniu dokumentacji w niniejszej sprawie ustalono, że Z.G. o wydanej decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. znak [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na zabudowę części korytarza klatki schodowej w budynku wielorodzinnym przy ul. W. [...] [...] dowiedział się przed dniem [...] stycznia 2010 r. Tym samym został przekroczony termin o którym mowa w art. 148 § 1 Kpa - jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, bowiem ze stosownym wnioskiem Z. G. wystąpił [...] stycznia 2011 r. W odwołaniu wniesionym na decyzję organu pierwszej instancji, Z. G. podniósł, że termin jednego miesiąca został przez niego dotrzymany, bowiem już w dniu [...] stycznia 2010 r. zostało złożone pismo do Wojewody [...], którego kopię otrzymało również Starostwo w P.. O zamiarze zamurowania części korytarza odwołujący się, jak i inni właściciele budynku w którym on zamieszkuje dowiedzieli się [...] stycznia 2010 r. od robotnika, który w lokalu nr [...] wykonywał roboty remontowe. W celu upewnienia się czy dana informacja jest prawdziwa odwołujący udał się do Starostwa - Wydziału Architektury, gdzie otrzymał ustną informację od pracownika urzędu o wydaniu zezwolenia na zabudowanie części korytarza. Niezależnie jednak od powyższego w dniu [...] stycznia 2010 r. złożył pismo w ww. wydziale w celu potwierdzenia otrzymanej informacji oraz w dniu [...] stycznia 2010 r. pismo interwencyjne do Wojewody [...]. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] Wojewoda [...] biorąc za postawę art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez Z. G. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia podtrzymując argumentację organu pierwszej instancji wskazał, że w aktach sprawy znajduje się kopia pisma Z. G. (oczywista omyłka pisarska - winno być G.) składanego do Starostwa Powiatu w P. w dniu [...] stycznia 2010 r., a także pismo z dnia [...] stycznia 2010 r. podpisane przez lokatorów budynku protestujące w sprawie zezwolenia na zabudowę części klatki schodowej. Jak więc wynika z analizy akt sprawy o fakcie wydania decyzji administracyjnej w powyższej sprawie Z. G. dowiedział się co najmniej [...] stycznia 2010 r. W związku z tym, że odwołujący się złożył wniosek o wznowienie postępowania dopiero w dniu [...] stycznia 2011 r., przekroczony został termin jednego miesiąca o którym mowa w art. 148 Kpa. Wojewoda [...] wyjaśnił nadto, że pomimo noszących datę z początkiem stycznia 2010 r. wystąpień z protestem w sprawie wykonywania robót polegających na zamurowaniu części korytarza, do organu nie wpłynęło żadne oficjalne odwołanie ani wniosek o wznowienie postępowania w stosownym, zgodnym z przepisami prawa terminie. Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego złożył Z. G. wnosząc o wydanie "sprawiedliwej decyzji" w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego. Wydanemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił oparcie na błędnych ustaleniach faktycznych, tj. że dowiedział się on przed [...] stycznia 2010 r. o wydaniu decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. zatwierdzającej projekt budowlany. Organy nie posiadają bowiem żadnych dowodów potwierdzających ten fakt. Skarżący podtrzymując swoją argumentację zawartą w złożonym odwołaniu podniósł, że nic nie stało na przeszkodzie aby wznowić postępowanie administracyjne zgodnie z art. 148 Kpa. Przedstawił przy tym szereg zarzutów dotyczących decyzji wydanej w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2011 r. skarżący popierając skargę wskazał, że do dnia dzisiejszego nie otrzymał odpowiedzi na pismo złożone przez niego w dniu [...] stycznia 2010 r. Do pisma procesowego skarżący załączył kserokopie postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r. znak [...] i swojego pisma z dnia [...] stycznia 2010 r. dotyczącego "samowoli budowlanej", a zawierającego żądanie wznowienia postępowania. Jak wynika z załączonych przez skarżącego do pisma procesowego kserokopii, ww. postanowieniem Wojewoda [...] przekazał na podstawie art. 65 § 1 Kpa Staroście P. wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty P. nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. o pozwoleniu na zabudowę korytarza w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. W. [...] [...] w P.. Na rozprawie przed Sądem w dniu 20 grudnia 2011 r. skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają, zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się, więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej zwana p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Mając na uwadze ww. kryteria kontroli sądowej, stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja o odmowie wznowienia postępowania naruszają bowiem przepisy postępowania i to w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy wyjaśnić, że wznowienie postępowania jest instytucją o charakterze nadzwyczajnym i jako takie stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Stwierdzenie faktu występowania jednej z przyczyn wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 Kpa rodzi po stronie właściwego organu konieczność wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Zakres rozpoznania sprawy w toku wznowionego postępowania wyznacza art. 149 § 2 Kpa, zgodnie z którym przedmiotem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie w którym została wydana decyzja ostateczna było dotknięte jedną z wad prawnych skutkujących wznowieniem oraz przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną. Zgodnie z poglądami doktryny odmowa wznowienia postępowania możliwa jest w razie gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne, albo gdy strona złożyła żądanie wznowienia z uchybieniem ustawowego terminu z art. 148 § 1 i 2 Kpa. W myśl art. 149 § 2 Kpa podstawę do przeprowadzenia postępowania zarówno co do przyczyn wznowienia, jak i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy stanowi postanowienie o wznowieniu postępowania. Oznacza to, że przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 Kpa oraz czy podanie o wznowienie zostało wniesione z zachowaniem terminów z art. 148 Kpa. Stosownie zaś do art. 149 § 3 Kpa odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji. Należy jednak zauważyć, iż w postępowaniu wznowieniowym organ winien stosować się do wszystkich zasad kodeksu postępowania administracyjnego wynikających w szczególności z art. 7, art. 9, art. 10, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa. W rozpatrywanej sprawie, w świetle przedstawionego Sądowi, a wynikającego z przekazanych akt administracyjnych materiału dowodowego, jako błędne należy uznać ustalenia dokonane przez organy obu instancji, że skarżący dowiedział się przed [...] stycznia 2010 r. lub co najmniej [...] stycznia 2010 r. o decyzji ostatecznej kończącej sprawę w której domaga się wznowienia postępowania. Chodzi tu o decyzję z dnia [...] lutego 2009 r. znak [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na zabudowę części korytarza klatki schodowej w budynku wielorodzinnym przy ul. W. [...] [...] w P.. Organy powyższe ustalenie wywodzą bowiem ze złożonego przez skarżącego w organie pierwszej instancji jego pisma z dnia [...] stycznia 2010 r. (data wpływu do organu – [...] stycznia 2010 r.), a także pisma kierowanego do Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej w P. z dnia [...] stycznia 2010 r. (data wpływu – [...] stycznia 2010 r.) podpisanego przez lokatorów budynku, w tym również samego skarżącego, z którego to z kolei wynika ich protest w sprawie zezwolenia na zabudowę części klatki schodowej. Na podstawie powyższego organy stwierdzają, że skoro skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania dopiero w dniu [...] stycznia 2011 r., to przekroczony został termin jednego miesiąca o którym mowa w art. 148 Kpa. W ocenie Sądu, powyższe ustalenia organów należy uznać za dowolne, a więc naruszające art. 80 Kpa. Zauważyć bowiem należy, że w piśmie z dnia [...] stycznia 2010 r. (data wpływu – [...] stycznia 2010 r.) kierowanym do organu pierwszej instancji skarżący zwraca się jedynie z prośbą o podanie informacji, czy zostało wydane zezwolenie na wykonanie zabudowy części korytarza w budynku przy ul. W. [...] [...] w P.. Z przedstawionych akt administracyjnych sprawy nie wynika zaś, czy w ogóle, a jeśli tak, to kiedy udzielono skarżącemu odpowiedzi na jego pismo. Również z drugiego wymienionego w uzasadnieniu organu odwoławczego pisma z dnia [...] stycznia 2010 r. (data wpływu – [...] stycznia 2010 r.), kierowanego do Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej w P. nie wynika, kiedy skarżący dowiedział się o wydaniu decyzji zatwierdzającej projekt budowlany. Z przedmiotowego pisma, jak słusznie zauważa sam organ odwoławczy wynika jedynie protest mieszkańców w sprawie zezwolenia na zabudowę części klatki schodowej. Tym samym, na podstawie tak dokonanej przez organy analizy zebranego materiału dowodowego nie można jednoznacznie wywnioskować, że skarżący dowiedział się już przed [...] stycznia 2010 r. lub co najmniej [...] stycznia 2010 r. o decyzji ostatecznej kończącej sprawę, w której domaga się wznowienia postępowania. Dlatego też nie można z góry założyć, czy jednoznacznie przyjąć, że składając wniosek o wznowienie postępowania dopiero w dniu [...] stycznia 2011 r. skarżący uchybił terminowi wynikającemu z art. 148 Kpa. Stwierdzić należy, że organy naruszyły w ten sposób art. 7 i art. 77 § 1 Kpa, bowiem nie podjęły wszelkich kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrania i rozpatrzenia w całości materiału dowodowego, a w konsekwencji naruszyły również art. 80 Kpa (zasada swobodnej oceny dowodów), art. 11 (zasada przekonywania) w związku z art. 107 § 3 Kpa, bowiem uzasadnienia ich rozstrzygnięć nie są wystarczające, ani też przekonywujące. Powyższa ocena Sądu, jest tym bardziej uzasadniona w niniejszej sprawie, że jak wynika z przedstawionych przez skarżącego kserokopii dokumentów, tj. postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r. znak [...] i pisma z dnia [...] stycznia 2010 r. dotyczącego "samowoli budowlanej" a zawierającego żądanie wznowienia postępowania, ww. postanowieniem Wojewoda [...] przekazał na podstawie art. 65 § 1 Kpa Staroście P. wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty P. nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. o pozwoleniu na zabudowę korytarza w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. W. [...] [...] w P.. Skoro więc skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania w ww. sprawie już w piśmie z dnia [...] stycznia 2010 r., a pismo to zostało następnie przekazane przez Wojewodę [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. organowi właściwemu w sprawie, tj. Staroście P., to nawet przyjmując, tak jak to ustaliły organy, że skarżący powziął informację o decyzji zatwierdzającej projekt budowlany już przed [...] stycznia 2010 r., nie uchybił on terminowi jednego miesiąca o którym mowa w art. 148 Kpa. Wypada bowiem zauważyć, że zgodnie z art. 65 § 1 i 2 Kpa jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Podanie zaś wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. W tej sytuacji organy winny również wyjaśnić co dzieje się z pismem skarżącego z dnia [...] stycznia 2010 r., które to zostało przekazane organowi pierwszej instancji ww. postanowieniem organu odwoławczego z dnia [...] lutego 2010 r. W ponownym postępowaniu organ pierwszej instancji, mając na uwadze ww. wskazania Sądu oraz art. 153 p.p.s.a., winien przeprowadzić tym razem prawidłowe, a więc zgodne z ww. przepisami Kpa postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie. Dopiero bowiem wówczas możliwe będzie wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania czy też postanowienia o jego wznowieniu. Organ ten powinien również zapewnić skarżącemu stosownie do treści art. 10 Kpa czynny udział w postępowaniu oraz chociażby z uwagi na jego wiek ([...] lat) udzielić mu niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, tak aby nie poniósł on szkody z powodu nieznajomości prawa (art. 9 Kpa). W tym stanie sprawy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. należało orzec jak w punkcie pierwszym wyroku. O wstrzymaniu wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono mając na uwadze art. 152 p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach wydano w oparciu o art. 200 i art. 209 p.p.s.a.