II OSK 1513/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-11-28
Skład orzekający: Jacek Chlebny, Marzenna Linska - Wawrzon, Jolanta Rudnicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Kto jest zobowiązany do wykonania i utrzymania pasów przeciwpożarowych oddzielających linie kolejowe od terenów leśnych – zarządca infrastruktury kolejowej czy właściciel terenu leśnego?Ratio decidendi
Obowiązek wykonania i utrzymania pasów przeciwpożarowych oddzielających linie kolejowe od terenów leśnych spoczywa na zarządcy infrastruktury kolejowej. Przepisy ustawy o transporcie kolejowym, w szczególności art. 17 ust. 1 pkt 3 i art. 55, stanowią lex specialis w stosunku do ogólnych przepisów o ochronie przeciwpożarowej, nakładając na zarządcę obowiązek zapewnienia ochrony przeciwpożarowej, co obejmuje również tworzenie i utrzymywanie takich pasów, nawet na gruntach nienależących do niego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej P. S.A. wykonanie pasów przeciwpożarowych oddzielających linie kolejowe od obszarów leśnych. Organ pierwszej instancji nałożył ten obowiązek na P. S.A. na podstawie przepisów ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz rozporządzenia o ochronie przeciwpożarowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę P. S.A., uznając, że obowiązek ten spoczywa na zarządcy infrastruktury kolejowej zgodnie z ustawą o transporcie kolejowym. P. S.A. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów o ochronie przeciwpożarowej i transporcie kolejowym oraz brak należytego ustosunkowania się do zarzutów przez WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od P. S.A. na rzecz Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Poznaniu kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Protokolant asystent sędziego Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P. S.A. w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 marca 2012 r. sygn. akt IV SA/Po 1237/11 w sprawie ze skargi P. S.A. w [...] na decyzję Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Poznaniu z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania pasów przeciwpożarowych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od P. S.A. [...] na rzecz Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Poznaniu kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 23 listopada 2011 r. sygn. IV SA/Po 1237/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę [...] S. A. - Zakładu [...] w B. na decyzję Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Poznaniu z dnia [...] października 2011 r. w przedmiocie nakazu wykonania pasów przeciwpożarowych oddzielających linie kolejowe od obszarów leśnych.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w Kole, na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 i art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68 ze zm.), w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości podczas czynności kontrolno-rozpoznawczych przeprowadzonych na terenie obszarów leśnych zarządzanych przez Nadleśnictwo Koło-Leśnictwa L. oraz B., nakazał [...] S.A. - Zakładowi [...] w B. wykonanie w ustalonym terminie pasów przeciwpożarowych na terenach leśnych Nadleśnictwa Koło w obszarze eksploatowanej linii kolejowej nr [...] na kilometrażu od 253,7 do 257,9 oraz od 251,4 do 252,3. Powyższe rozstrzygnięcie organ uzasadnił stwierdzeniem braku pasów przeciwpożarowych przy eksploatowanej trasie kolejowej przy linii kolejowej nr [...], co jest niezgodne z § 38 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719) w związku z art. 17 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 55 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym. (Dz. U. z 2007 r. Nr 16 poz. 94 ze zm.).
Wielkopolski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] października 2011 r. wyznaczył nowy termin wykonania obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją, pozostawiając rozstrzygnięcie organu I instancji w pozostałym zakresie w mocy.
Oddalając skargę [...] S.A. - Zakładu [...] w B., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, że rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 marca 2006 r. w sprawie szczegółowych zasad zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów (Dz. U. Nr 58, poz. 405) w § 10 wyróżnia cztery podstawowe rodzaje pasów przeciwpożarowych. W katalogu tym nie wymieniono jednak pasów przeciwpożarowych oddzielających linie kolejowe. Tego rodzaju pasów przeciwpożarowych dotyczy ustawa o transporcie kolejowym oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych (Dz. U. Nr 153 poz. 955). Odwołując się do treści art. 17 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym jako przepisu ogólnego, jak też art. 55 ust. 1 pkt 1- 3 tej ustawy, który określa sposoby realizacji obowiązków wymienionych w tym przepisie, Sąd I instancji uznał, że prawo zarządcy, o którym mowa w art. 55 ust. 1 ustawy, dotyczy możliwości korzystania z gruntów celem prowadzenia niezbędnych dla ruchu pociągów prac, przy czym urządzanie i utrzymywanie pasów przeciwpożarowych jest obowiązkiem zarządcy infrastruktury kolejowej. Zarządcą infrastruktury kolejowej jest podmiot wykonujący działalność polegającą na zarządzaniu infrastrukturą kolejową, na zasadach określonych w ustawie. W niniejszej sprawie jest nim niewątpliwie [...] S.A. - Zakład [...] w B.. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia przez organy obu instancji § 38 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, art. 55 ustawy o transporcie kolejowym oraz art. 9 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2005 r. Nr 45, poz. 435 ze zm.). Analiza treści art. 17 ust. 1 oraz art. 55 ustawy o transporcie kolejowym, do której odsyła § 38 ww. rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2010 r., prowadzi bowiem do wniosku, że podmiotem zobowiązanym do wykonania pasów przeciwpożarowych jest zarządca infrastruktury kolejowej. Ustawodawca nałożył na zarządców i przewoźników kolejowych obowiązek bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego oraz spełnienia warunków technicznych i organizacyjnych na szlakach kolejowych i bocznicach w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Wymienione czynności mają ścisły związek z obowiązkiem prowadzenia ruchu kolejowego w sposób bezpieczny. W odniesieniu do art. 9 ust. 1 oraz art. 13 ust. 1 ustawy o lasach Sąd I instancji stwierdził, że przepisy te zobowiązują właścicieli lasów jedynie ogólnie do wykonywania zabiegów profilaktycznych i ochronnych zapobiegających powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożarów. Przepisem szczególnym dotyczącym realizacji i mineralizacji pasów przeciwpożarowych jest w tym przypadku art. 17 ust. 1 w zw. z art. 55 ustawy o transporcie kolejowym.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł [...] S.A. w W. - Zakład [...] w B., zaskarżając powyższe orzeczenie w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 4 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 178, poz. 1380 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie i brak uwzględnienia, iż podmiotem odpowiedzialnym za ochronę przeciwpożarową terenu, na którym są umiejscowione pasy przeciwpożarowe, a więc także za wykonanie i utrzymywanie pasów przeciwpożarowych, jest jego właściciel, tj. właściwe miejscowo nadleśnictwo,
- art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie kolejowym w zw. z § 38 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, iż stanowią one podstawę odpowiedzialności skarżącego za wykonanie i utrzymywanie pasów przeciwpożarowych w wypadku, gdy art. 17 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy stanowi jedynie ogólne zobowiązanie zarządców, przewoźników kolejowych i użytkowników bocznic kolejowych do spełniania warunków technicznych i organizacyjnych zapewniających ochronę przeciwpożarową i nie wynikają z niego żadne skonkretyzowane obowiązki w tym zakresie, ponadto dotyczy on tylko terenu kolejowego, pozostającego w zarządzie skarżącego, na którym przedmiotowe pasy przeciwpożarowe się nie znajdują,
- art. 55 ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, iż wynika z niego obowiązek wykonywania pasów przeciwpożarowych przez zarządcę linii kolejowej,
- art. 3 § 1 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. wobec braku jakiegokolwiek ustosunkowania się w zaskarżonym wyroku do zarzutów naruszenia prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 1 i 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej, które pozwoliłoby dokonać prawidłowej oceny zasadności zapadłego wyroku w zakresie wyżej wskazanych podstaw zaskarżenia; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu dokonał tym samym niepełnej kontroli działalności administracji publicznej. Nie wykazano bowiem dlaczego zarzut skarżącego okazał się być bezzasadny. Ogranicza to również kontrolę instancyjną Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie dając poznać przesłanek jakimi kierował się Sąd I instancji, uniemożliwiając kontrolę legalności rozstrzygnięcia Sądu I instancji,
- art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi skarżącego w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Poznaniu została wydana z naruszeniem art. 4 ust. 1 i 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej, z którego wynika obowiązek wykonywania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych przez właścicieli gruntów, na których się one znajdują, tj. właściwe miejscowo nadleśnictwa, a nie przez skarżącego, a także art. 55 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym,
- art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w wypadku, gdy organy administracji Komendant Powiatowy PSP w Kole i Wielkopolski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Poznaniu nie przeprowadziły postępowania dowodowego na okoliczność podmiotu będącego właścicielem i sprawującego władztwo nad terenem, na którym znajdują się przedmiotowe pasy przeciwpożarowe, przez co w świetle treści art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej zaskarżona decyzja Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Poznaniu została wydana z naruszeniem mającym istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w ww. zakresie,
- art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 227 k.p.c. oraz 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. poprzez brak przeprowadzenia przez Sąd I instancji z urzędu dowodów uzupełniających z dokumentów na okoliczność podmiotu sprawującego władztwo nad terenem, na którym znajdują się pasy przeciwpożarowe w wypadku, gdy okoliczność ta w świetle art. 4 ust. 1 i 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej miała kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, brak wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego i oddalenie skargi mimo podstaw do jej uwzględnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
Uzasadnienie skargi kasacyjnej wskazuje na to, że skarżący zmierza do wykazania, iż obowiązek wykonania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych oddzielających linie kolejowe od terenów leśnych nie spoczywa na zarządcy infrastruktury kolejowej, ale na podmiocie sprawującym władztwo nad terenem leśnym. Z powyższym stanowiskiem nie można się jednakże zgodzić, albowiem nie znajduje ono uzasadnienia w przepisach prawa, który odnoszą się do obowiązków zarządcy infrastruktury kolejowej. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że podmioty obowiązane do wykonywania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych zostały określone w przepisach ustawy o transporcie kolejowym. Przypisanie takiego charakteru przepisom ustawy o transporcie kolejowym pozostaje równocześnie w pełni zharmonizowane z brzmieniem § 38 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r. sygn. II OSK 664/12; wyrok NSA z dnia 18 października 2013 r. sygn. II OSK 116/12; wyrok NSA z dnia 22 października 2013 r. sygn. II OSK 1322/12; wyrok NSA z dnia 22 października 2013 r. II OSK 1850/12; wyrok NSA z dnia 19 listopada 2013 r. sygn. II OSK 1381/12; wyrok NSA z dnia 19 listopada 2013 r. sygn. II OSK 1351/12). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości podziela przedstawione wyżej zapatrywanie, jak i argumenty, które stały za tak sformułowanym stanowiskiem interpretacyjnym.
Ustawa o transporcie kolejowym jest podstawową regulacją w odniesieniu do linii kolejowych. Zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 2 tej ustawy, linia kolejowa to droga mająca początek i koniec wraz z przyległym pasem gruntu, na którą składają się odcinki linii, a także budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego wraz z zajętymi pod nie gruntami. W myśl art. 4 pkt 7 tej ustawy, zarządcą infrastruktury jest podmiot wykonujący działalność polegającą na zarządzaniu infrastrukturą kolejową, na zasadach określonych w ustawie; funkcje zarządcy infrastruktury kolejowej lub jej części mogą wykonywać różne podmioty. W Rozdziale 4 ustawy o transporcie kolejowym unormowane zostały kwestie związane z bezpieczeństwem transportu kolejowego. W myśl art. 17 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, zarządcy i przewoźnicy kolejowi oraz użytkownicy bocznic kolejowych są zobowiązani spełniać warunki techniczne i organizacyjne zapewniające ochronę przeciwpożarową i ochronę środowiska. Norma ta ma niewątpliwie charakter ogólny. Powyższe zaś uprawnia do stwierdzenia, że określony w niej obowiązek obejmuje powinność urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych w sąsiedztwie linii kolejowej, niezależnie od tego przez jaki teren linia ta przebiega, a zatem również na terenie lasów. Uzupełnieniem powyższej normy jest przepis art. 55 ustawy o transporcie kolejowym. W ust. 1 pkt 3 tego przepisu stwierdzono, że zarządca ma prawo na sąsiadujących z linią kolejową gruntach, za odszkodowaniem urządzać i utrzymywać pasy przeciwpożarowe. Wbrew odmiennej ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, zawarty w powyższej normie zwrot “ma prawo" odnosi się do uprawnienia zarządcy do korzystania z cudzych gruntów w celu realizacji obowiązku wynikającego z art. 17 ustawy o transporcie kolejowym, tj. zapewnienia właściwej ochrony przeciwpożarowej. Przepis art. 55 ust. 1 tej ustawy daje zatem zarządcy uprawnienie do dysponowania nieruchomością sąsiadującą z torami kolejowymi celem wykonania ciążącego na tym podmiocie z mocy art. 17 ust. 1 ww. ustawy obowiązku zapewnienia ochrony przeciwpożarowej. Umożliwia zatem wykonywanie robót związanych z utrzymaniem i urządzeniem pasów na gruncie nienależącym do zarządcy linii kolejowych, niezależnie od charakteru terenu, na którym usytuowana jest linia kolejowa. Przepis art. 55 ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym stanowi z kolei, że jeżeli posadzenie drzew lub krzewów, powodujące potrzebę urządzenia pasów przeciwpożarowych, nastąpiło po wybudowaniu linii kolejowej, koszty związane z urządzeniem i utrzymaniem tych pasów obciążają właścicieli gruntów. Przepis ten nie wyłącza obowiązku zarządcy infrastruktury kolejowej urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych, lecz zmienia jedynie zasadę ponoszenia kosztów urządzenia i utrzymywania tych pasów, które w takiej sytuacji obciążają właścicieli gruntów.
Zawarta w ustawie o transporcie kolejowym regulacja pozostaje w łączności z przepisami o ochronie przeciwpożarowej zawartymi w ustawie z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej. W myśl art. 1 tej ustawy ochrona przeciwpożarowa polega na realizacji przedsięwzięć mających na celu ochronę życia, zdrowia, mienia lub środowiska przed pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym zagrożeniem. Nie budzi wątpliwości, że linia kolejowa jako obiekt liniowy w rozumieniu art. 3 pkt 3a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010, Nr 243, poz. 1623 ze zm.) jest obiektem budowlanym (art. 3 pkt 1 b w zw. z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego). Przepis art. 3 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej stanowi, iż osoba fizyczna, osoba prawna, organizacja lub instytucja korzystające ze środowiska, budynku, obiektu lub terenu są obowiązane zabezpieczyć je przed zagrożeniem pożarowym lub innym miejscowym zagrożeniem. Właściciel, zarządca lub użytkownik budynku, obiektu lub terenu, a także podmioty, o których mowa w ust. 1, ponoszą odpowiedzialność za naruszenie przepisów przeciwpożarowych, w trybie i na zasadach określonych w innych przepisach (art. 3 ust. 2 ustawy o ochronie przeciwpożarowej). Ma rację skarżący, gdy wskazuje, że z przepisów tych, jak też z art. 4 tej ustawy, wynika, że właściciel, zarządca lub użytkownik obiektu budowlanego ma obowiązek tak zabezpieczyć obiekt, aby nie stał się on źródłem zagrożenia pożarowego. Zasada ta nie wpływa jednak na obowiązywanie reguły, która za równoległy przedmiot ochrony przeciwpożarowej uznaje również środowisko i w celu zapobiegania powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożarów odrębne środki ochrony przewiduje w stosunku do lasów. Przepis art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej zawiera delegację dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia, w drodze rozporządzenia, sposobów i warunków ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, które powinno uwzględnić również sposoby zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów. Na podstawie tej delegacji ustawowej wydane zostało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. W myśl § 38 ust. 1 tego rozporządzenia, lasy położone przy obiektach mogących stanowić zagrożenie pożarowe dla lasu oddziela się od tych obiektów pasami przeciwpożarowymi, utrzymywanymi w stanie zapewniającym ich użyteczność przez cały rok. Przepis § 38 ust. 2 rozporządzenia stanowi, że rodzaje oraz sposoby wykonywania pasów przeciwpożarowych przez podmioty określone jako właściwe do ich wykonania i utrzymywania w ustawie o lasach, ustawie o transporcie kolejowym oraz ustawie o ochronie przeciwpożarowej określają: 1) rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 marca 2006 r. w sprawie szczegółowych zasad zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów; 2) rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych. Z przywołanego przepisu wynika, że w trzech powyżej wskazanych ustawach, tj. ustawie o lasach, w ustawie o transporcie kolejowym oraz ustawie o ochronie przeciwpożarowej wymienione zostały podmioty, na których ciąży obowiązek wykonywania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych. Natomiast rodzaje i sposób wykonania tych pasów określają przepisy dwóch rozporządzeń, z których pierwsze zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 9 ust. 3 ustawy o lasach, a drugie – na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 54 ustawy o transporcie kolejowym.
Przedstawioną interpretację potwierdzają przepisy ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach oraz przepisy aktów wykonawczych do tej ustawy. W myśl art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o lasach w celu zapewnienia powszechnej ochrony lasów właściciele lasów są obowiązani do kształtowania równowagi w ekosystemach leśnych, podnoszenia naturalnej odporności drzewostanów, a w szczególności do wykonywania zabiegów profilaktycznych i ochronnych zapobiegających powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożarów. Przepis art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o lasach stanowi natomiast, że właściciele lasów są obowiązani do trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania, a w szczególności do pielęgnowania i ochrony lasu, w tym również ochrony przeciwpożarowej. Naczelny Sąd Administracyjny nie neguje obowiązku właścicieli lasów w zakresie ich ochrony przeciwpożarowej, chodzi jednak tu o obowiązki wynikające z powszechnej ochrony lasów, niezastrzeżone przez przepisy szczególne dla innych podmiotów m.in. dla zarządców linii kolejowych. W rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 22 marca 2006 r. w sprawie szczegółowych zasad zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów nie wymieniono pasów przeciwpożarowych oddzielających las od linii kolejowych, co świadczy o tym, że obowiązek ich urządzania nie ciąży na właścicielach lasów. Reasumując powyższe uwagi, za nieusprawiedliwione należy uznać te zarzuty skargi kasacyjnej, które oparte są na zapatrywaniu utrzymującym, że obowiązek utrzymywania pasów przeciwpożarowych oddzielających linie kolejowe od terenów leśnych spoczywa na innym podmiocie aniżeli zarządca infrastruktury kolejowej.
Na gruncie niniejszej sprawy nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 3 § 1 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. wynikający z nieustosunkowania się w zaskarżonym wyroku do zarzutów naruszenia zaskarżoną decyzją art. 4 ust. 1 i 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Przedstawione przez Sąd I i stancji wyjaśnienia, których treścią było dokonanie wykładni przepisów normujących obowiązki zarządcy infrastruktury kolejowej wskazywały bowiem na to, że w kontrolowanej sprawie przepisy ustawy o transporcie kolejowym powinny być traktowane jako przepisy legi speciali w stosunku do pozostałych przepisów określających obowiązki związane z ochroną przeciwpożarową, w tym w szczególności przepisu art. 4 ust. 1 i 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej. W tych warunkach nałożony na Sąd wymóg wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w ramach którego mieściło się wykazanie wadliwości stanowiska interpretacyjnego strony skarżącej zawartego w skardze, należy uznać za dopełniony.
Kwestie dotyczące określenia podmiotu sprawującego władztwo nad terenem, na którym znajdują się pasy przeciwpożarowe, w świetle przyjętej wykładni przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji, nie mają wpływu na wynik sprawy, z tej przyczyny formułowane w w skardze kasacyjnej zarzuty, nawiązującego do tego zagadnienia, podlegają oddaleniu.
Z przedstawionych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło