VI SA/Wa 1709/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w Ś. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oddala skargę Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie art. 102 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (j.t. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.) – dalej jako p.w.p., unieważnił prawo z rejestracji na wzór przemysłowy pt.: "Rolka siatki rolniczej" nr Rp-[...] udzielone na rzecz PPHU z siedzibą w S. – dalej jako [...] lub spółka. Decyzję wydano w następujących ustaleniach: Decyzją z dnia [...] października 2005 r. Urząd Patentowy udzielił na rzecz [...] prawo z rejestracji na przedmiotowy wzór przemysłowy zgłoszony w dniu [...] lipca 2005 r. Prawo z rejestracji wzoru przemysłowego zostało ogłoszone w WUP nr [...]. Wzór przemysłowy, według opisu, przeznaczony był do owijania bel, zwłaszcza słomy, zbóż, siana względnie innych rozdrobnionych pokosów. Rolka siatki wg. wzoru (cechy istotne) ma postać wydłużonego walca. Składa się z rurowej tulei i centralnie umieszczonego na niej nawoju siatki, przy czym końcówki rurowej tulei od obu czół są wysunięte na zewnątrz poza nawój siatki. Obie wysunięte na zewnątrz poza nawój siatki końcówki rurowej tulei są od zewnątrz, od czoła i od wewnątrz pokryte lakierem, każda w innym kolorze. W dniu [...] czerwca 2010 r. wpłynął do Urzędu Patentowego wniosek S. s.a. z siedzibą w L. o unieważnienie prawa z rejestracji przedmiotowego wzoru przemysłowego. Uzasadniając interes prawny wnioskodawca podał, że jest producentem maszyn rolniczych i pras do zwijania materiałów roślinnych, w których wykorzystywana jest siatka stanowiąca materiał eksploatacyjny oferowana do sprzedaży. Siatka ma postać długiego pasa nawiniętego na rdzeń tworząc tzw. rolkę i jest opatrzona znakiem towarowym wnioskodawcy "[...]" nr [...]. W dniu [...] marca 2010 r. wnioskodawca otrzymał od uprawnionego z rejestracji wezwanie do zaniechania działań naruszających jego prawo wynikające z rejestracji spornego wzoru nr [...] oraz wezwanie do zaniechania działań nieuczciwej konkurencji. Mimo złożonych wyjaśnień uprawniony ponowił wezwanie z zagrożeniem wystąpienia przeciwko wnioskodawcy na drogę sądową. Wnioskodawca podkreślał, że opisane działania uprawnionego znacznie utrudniają wnioskodawcy prowadzenie działalności gospodarczej. Zdaniem wnioskodawcy prawo z rejestracji spornego wzoru przemysłowego zostało naruszone, gdyż postać wzoru nie została określona zgodnie z warunkami art. 102 ust. 1 p.w.p. Ilustracja wzoru nie określa treści opisu ochronnego i wskazanych tam cech istotnych. Ilustracja, opis i cechy istotne przedstawiają różne cechy niekoniecznie postaciowe, co narusza przepis art. 108 ust. 3 p.w.p. Cecha związana z pokryciem lakierem jest cechą techniczną, a nie postaciową (kształtem lub kolorem). Wskazanie na pokrycie "każdej w innym kolorze" jest logicznym warunkiem jaki muszą spełniać końcówki, lecz nie wskazano konkretnych kolorów. A więc nie jest to cecha postaciowa. Jednocześnie wnioskodawca podkreślał sporządzenie rysunku załączonego do zgłoszenia niezgodnie z zasadami odnoszącymi się do rysunku technicznego, przez co nie wskazuje on trzeciego wymiaru wzoru, co daje dużą swobodę określenia postaci wzoru. Dla porównania załączono rysunek ze zgłoszenia i wykonany przez wnioskodawcę na dowód, że każda z kombinacji może stanowić odrębny wzór przemysłowy. Oznacza to, że rysunek jest niezgodny z opisem wzoru. W opisie jest informacja o zastosowaniu lakieru czerwonego lub bezbarwnego, co nie zostało pokazane na rysunku, gdyż rysunek jest biało-czarny, a w opisie kolor nie został wymieniony jako cecha charakterystyczna (objęta ochroną). Podane jako cechy charakterystyczne powierzchnie "od zewnątrz, od czoła i od wewnątrz" rurowej tulei nie są widoczne na rysunku. W opisie nie podano konkretnej ilości kolorów, co powoduje, że możliwa ilość odmian wzoru narusza przepis art. 108 ust. 5 p.w.p. W odpowiedzi na wniosek PPHU [...] s.a. wnosiła o jego oddalenie. Zdaniem spółki wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego, gdyż produkując maszyny rolnicze nie został ograniczony w swojej działalności. Samo powołanie się na pisma uprawnionej o zaprzestaniu przez wnioskodawcę działań naruszających jej prawo nie stanowi o interesie prawnych wnioskodawcy. Wnioskodawca nie zarzucił spornemu wzorowi braku nowości lub oryginalności. Zdaniem uprawnionej wytwór da się odtworzyć na podstawie jego opisu i załączonego rysunku. Zorientowany użytkownik wie co oznacza pojęcie rolka, a istotną cechą jest to, że wystające końcówki tulei są każda w innym kolorze. Jest natomiast bez znaczenia jaki lakier jakiego koloru użyto do oznaczenia tych końcówek. Są to środki techniczne, które nie mogą być przedmiotem ochrony. Po przeprowadzeniu rozprawy Urząd Patentowy uznając, że [...] s.a. wykazała interes prawny, wydał wymienioną na wstępie decyzję administracyjną. Wskazując na definicję wzoru przemysłowego zawartą w art. 102 ust. 1 p.w.p. organ odwołał się do podanych w opisie cech istotnych wzoru i załączonego rysunku stwierdzając, że na podstawie tych danych nie można odtworzyć jednej konkretnej kolorowej postaci spornego wzoru. Cechy określone jako "końcówki rurowej tulei są od zewnątrz, od czoła i od wewnątrz pokryte lakierem" wynikają wyłącznie z funkcji technicznej wzoru, a więc zgodnie z art. 102 ust. 1 i art. 107 ust. 1 pkt 1 p.w.p. nie są objęte prawem z rejestracji i nie mogą być brane pod uwagę przy ocenie zdolności rejestrowej. Zdaniem Urzędu Patentowego cechy określone jako "rolka siatki ma postać wydłużonego walca. Składa się z rurowej tulei i centralnie umieszczonego na niej nawoju siatki, przy czym końcówki rurowej tulei od obu czół są wysunięte na zewnątrz poza nawój siatki" interpretowane w świetle rysunku określają przestrzenny kształt tej rolki siatki. W tym miejscu organ uznał, że rysunek nie musi spełniać wymagań rysunku technicznego, co było zarzutem wnioskodawcy. W ocenie Urzędu Patentowego jedyna istotna cecha dotycząca linii, konturów, kształtów, kolorystyki, struktury lub materiału wytworu i ornamentacji spornego wzoru została określona jako "każda w innym kolorze", co jednak nie precyzuje konkretnej postaci wytworu o konkretnym, postrzeganym zmysłem wzroku wyglądzie. W związku z tym tak określony wytwór nie spełnia definicji z art. 102 ust. 1 p.w.p. Zastrzeżenie cechy istotnej "każda w innym kolorze" nie określa konkretnych kolorów obu końcówek rurowej tulei i powoduje możliwość nieograniczonej ilość kombinacji kolorów tych końcówek, czyli nieograniczoną liczbę odmian wzoru, co jest sprzeczne z przepisem art. 108 ust. 5 p.w.p. Zatem na podstawie tak opisanego wzoru i załączonego rysunku (czarno-białego) nie można odtworzyć konkretnej postaci spornego wzoru, co narusza przepis art. 102 ust. 1 i art. 108 ust. 3 p.w.p. Na decyzję PPHU [...] s.a. z siedzibą w S. złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o uchylenie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Decyzji zarzucono naruszenie przepisów art. 102 ust. 1, art. 108 ust. 3, art. 89 ust. 1 w zw. z art. 117 ust. 1 i art. 255¹ ust. 3 pkt 3, 4 i 5 oraz ust. 5 i 6 p.w.p., a także naruszenie przepisów postępowania – art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Podważając ustalenia Urzędu Patentowego w zakresie istnienia interesu prawnego [...] s.a. z siedzibą w L. skarżąca podnosiła, iż jej prawo z rejestracji nie wpływa na sferę praw tej spółki. Zdaniem skarżącej ustalenia Urzędu Patentowego w tym zakresie oparte są na domniemaniu. Spółka [...] nie wykazała, by siatki wprowadzane przez nią do obrotu posiadały identyczne cechy z siatkami skarżącej oraz by prawo z rejestracji przysługujące skarżącej w jakimkolwiek zakresie ograniczało prawa spółki [...], która jest przede wszystkim producentem maszyn rolniczych i pras do zwijania materiałów rolniczych. Urząd Patentowy nie odniósł się do argumentacji skarżącej podnoszonej w toku postępowania administracyjnego, nie wskazując jakim dowodom dał wiarę i dlaczego innym odmówił wiarygodności. Ocena spornego wzoru dokonana została przez organ wybiórczo w oparciu o sformułowanie "każda w innym kolorze" oraz z naruszeniem art. 255 ust. 4 p.w.p. Tymczasem w opisie wzoru zawarto sformułowanie o przykładowym kolorze zakończenia tulei – z jednej strony lakier czerwony i z drugiej dla kontrastu lakier bezbarwny. W ocenie skarżącej powyższe określenie odnoszące do końcówek tulei "każda w innym kolorze" nie świadczy o nieograniczonej odmianie wzoru. Zatem w ocenie skarżącej wzór zgodnie z opisem i rysunkiem spełnia normy z art. 102, 103, 104 i 108 p.w.p. Skarżąca postawiła zarzut Urzędowi Patentowemu zastosowania przepisu art. 108 w brzmieniu ustalonym po nowelizacji ustawy w roku 2007, gdy zgłoszenie wzoru miało miejsce w roku 2005. Przepis ten zasadniczo różnił się w swojej treści w dacie zgłoszenia wzoru i po dokonaniu zmiany ustawy. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wnosił o jej oddalenie. Odnosząc się m.in. do zarzutu zastosowania przepisu art. 108 ust. 3 p.w.p. w brzmieniu po nowelizacji ustawy organ administracji podkreślał, że wzór został unieważniony nie w oparciu o przesłanki z tego przepisu, lecz na podstawie art. 102 p.w.p. Ponadto treść przepisu art. 108 ust. 3 p.w.p. wprowadzona nowelą ustawy w dacie zgłoszenia obowiązywała jako § 5 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 2002 r. oraz wynika z odpowiedniego zastosowania przepisów art. 31 – 33 p.w.p. w wersji obowiązującej w dacie zgłoszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga jest niezasadna. Skarżąca spółka kwestionowała interes prawny [...] s.a. dla złożenia wniosku o unieważnienie spornego prawa z rejestracji stwierdzając, że prawo ochronne przysługujące skarżącej w żaden sposób nie wpływa na wprowadzanie do obrotu przez [...] s.a. dystrybuowanych przez tą spółkę siatek. W ocenie składu orzekającego Sądu interes prawny spółka [...] wykazała załączonymi dowodami, z których wynika, iż skarżąca jednoznacznie i stanowczo domagała się od spółki [...] zaniechania wykonywanej działalności gospodarczej w zakresie wprowadzania do obrotu siatek, które uznała za tożsame ze wzorem przemysłowym, na który otrzymała prawo z rejestracji. Żądanie to potwierdziła skarżąca w odpowiedzi na wniosek o unieważnienie jej prawa z rejestracji. W swoich wezwaniach kierowanych do spółki [...], także o charakterze finansowym wskazywała, że w przypadku niezastosowania się do nich, wystąpi na drogę postępowania sądowego przeciwko spółce [...]. Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. Udzielone prawo z rejestracji spornego wzoru przemysłowego w sposób oczywisty godzi w swobodę prowadzonej działalności gospodarczej przez spółkę [...] zagwarantowaną art. 22 Konstytucji RP oraz art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173 z 2004 r. poz. 1807 z późn. zm.) w sytuacji, w której wnioskująca o unieważnienie prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego stawiała temu wzorowi zarzut spełnienia przesłanek z art. 102 ust. 1 p.w.p. W tych okolicznościach spółka [...] zasadnie wskazała na posiadanie interesu prawnego w złożeniu wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego przez wykazanie, że nieuzasadnione (w ocenie [...] działania skarżącej zmierzają one do ograniczenia wykonywanej przez spółkę [...] w działalności gospodarczej, a także wynikającymi z żądań finansowych skarżącej. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 102 p.w.p., według którego (ust. 1) wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację. Również tę podstawę prawną wskazała wnioskująca o unieważnienie spornego wzoru przemysłowego. Według cech istotnych spornego wzoru przemysłowego "Rolka siatki rolniczej mająca postać wydłużonego walca, składająca się z rurowej tulei i centralnie umieszczonego na niej nawoju siatki, przy czym końcówki rurowej tulei od obu czół są wysunięte na zewnątrz poza nawój siatki, charakteryzuje się tym, że obie wysunięte na zewnątrz poza nawój siatki końcówki rurowej tulei są od zewnątrz, od czoła i od wewnątrz pokryte lakierem, każda w innym kolorze, jak przedstawiono na załączonym rysunku". Jak podkreślał Urząd Patentowy w swoich ustaleniach rysunek załączony do zgłoszenia wzoru nie przedstawia żadnych kolorów owych końcówek tulei, gdyż jest sporządzony w kolorach czarno-białych. Zatem powołanie się w opisie wzoru na rysunek nie wskazuje żadnego przykładowego koloru tych końcówek. Zgodnie z treścią cytowanego przepisu art. 102 ust. 1 p.w.p. jedną z cech charakteryzujących wzór przemysłowy jest jego kolorystyka. Według opisu cech istotnych spornego wzoru jest to, że: "...końcówki rurowej tulei są od zewnątrz, od czoła i od wewnątrz pokryte lakierem, każda w innym kolorze, jak przedstawiono na załączonym rysunku". Jak wspomniano wyżej załączony do zgłoszenia rysunek nie przedstawia żadnego z kolorów (żadnej kolorystyki wg. art. 102 ust. 1 p.w.p.). Podanie natomiast w opisie jako istotną cechę końcówek tulei "każda w innym kolorze" nie dookreśla żadnej kolorystyki wymaganej przez przepis art. 102 ust. 1 p.w.p. Skoro tak, to należy podzielić stanowisko Urzędu Patentowego, wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż sporny wzór przemysłowy nie jest dookreślony zgodnie z wymaganiami przepisu art. 102 ust. 1 p.w.p. nie przedstawiając konkretnej postaci wytworu o konkretnej kolorystyce. Jeżeli zatem w toku postępowania spornego o unieważnienie omawianego prawa z rejestracji wykazane zostało, że prawa z rejestracji udzielono pomimo tego, iż ustawowe warunki jego udzielenia nie zostały spełnione, wówczas Urząd Patentowy miał pełne podstawy prawo to unieważnić. Jednocześnie, jak zasadnie wskazywał Urząd Patentowy, zgodnie z przepisem art. 108 ust. 5 p.w.p. (w brzmieniu z daty zgłoszenia) "Liczba odmian wzoru przemysłowego, jakie mogą być ujęte w jednym zgłoszeniu, nie może przekraczać dziesięciu, chyba że odmiany te tworzą w całości komplet wytworów. Na jednej z ilustracji, o których mowa w ust. 2, powinny być przedstawione w figurach wszystkie odmiany wzoru ujęte w zgłoszeniu". Załączony do zgłoszenia rysunek nie przedstawia odmian wzoru przemysłowego w zakresie kolorystyki końcówek jego tulei. Natomiast sformułowanie w opisie kolorystyki tych końcówek "każda w innym kolorze" zasadnie prowadzi do wniosku o nieograniczonej ilości odmian spornego wzoru, co stoi w sprzeczności z warunkiem zawartym w cytowanym przepisie art. 108 ust. 5 p.w.p. Urząd Patentowy, w ocenie składu orzekającego Sądu, nie naruszył przepisów postępowania w tym wskazanych w skardze oraz nie naruszył przepisów ustawy Prawo własności przemysłowej powołanych w skardze. Także zarzuty kierowane przez skarżącą w stosunku do wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji nie znajdują uzasadnienia – żądanie zawarte we wniosku zostało wyraźnie sprecyzowane z podaniem podstawy prawnej i ze wskazaniem na dowody przez bezpośrednie odniesienie się do materiału zawartego w zgłoszeniu. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.